Agenda

Jenny Holzer (1950) is een van de belangrijkste hedendaagse kunstenaars van haar generatie. Ze heeft een tentoonstelling samengesteld van het werk van Louise Bourgeois (1911-2010). Deze wordt beschouwd als een van de belangrijkste en invloedrijkste kunstenaars van de twintigste en eenentwintigste eeuw.

Holzer staat internationaal bekend om haar verkenning en subversie van de publieke taal door het gebruik van niet-traditionele vormen. Bourgeois’ psychologisch geladen werk handelt over het domein van de menselijke emotie: liefde, verlangen, afhankelijkheid, seksualiteit, afwijzing, jaloezie en verlating.

De tentoonstelling presenteert een ontmoeting tussen deze twee voorstaande artiesten van de Amerikaanse kunst, het werk van Bourgeois gezien door de ogen van Holzer.

Holzer benadert Bourgeois’ kunst door de lens van haar uitgebreide geschriften. Werken uit alle stadia van Bourgeois’ oeuvre – sculpturen, installaties, schilderijen, tekeningen, grafiek en teksten – zijn geselecteerd aan de hand van een reeks thema’s.

De titel van de tentoonstelling ((Party for Öyvind) is een citaat van een uitnodiging van Patty en Claes Oldenburg, die in 1967 in New York een feest organiseerden om de verjaardag van Öyvind Fahlström te vieren.

Öyvind Fahlström (1928-1976) studeerde kunstgeschiedenis en archeologie in Stockholm en Rome. Toen hij in 1952 naar Rome verhuisde, dook hij in de plaatselijke kunstscène.

In 1961 reisde hij met een beurs naar de VS, samen met zijn vrouw Barbro Östlihn. De eerste vrienden van het echtpaar in New York waren Patty en Claes Oldenburg. Fahlström kon bovendien de studio van Robert Rauschenberg overnemen en hij maakte de opkomst van de Pop Art en de happenings van dichtbij mee. Hij bleef in de stad tot aan zijn dood.  Öyvind ontmoette Tinguely in 1955.

De tentoonstelling toont de belangrijkste werken en het (artistieke) leven van de kunstenaar.

De tentoonstelling Japan. Arts and Life presenteert honderdzeventig werken uit de Montgomery Collection, een van de grootste en bekendste collecties Japanse kunst buiten Japan.

De collectie omvat kunstwerken die dateren van de 12de tot de 20ste eeuw, waaronder textiel, meubilair, schilderijen, religieuze en alledaagse voorwerpen – zorgvuldig geselecteerd uit de meer dan duizend voorwerpen die Jeffrey Montgomery gedurende zijn hele leven heeft verzameld.

Deze wereldwijd vermaarde collectie vertoont een buitengewone rijkdom en een zeer bijzondere inhoud: het is een verzameling “oosterse kunst”, die tegelijkertijd uitdrukking geeft aan een “volkscultuur” die in zeer verheven esthetische termen is geherinterpreteerd door de elegante en geraffineerde keuzes van de verzamelaar die er zijn hele leven aan had gewijd.

Volgens de gangbare opvatting heeft de islam een absoluut verbod op afbeeldingen en staat hij vijandig tegenover figuratieve voorstellingen; precies het tegenovergestelde van het christendom. – Maar is deze bewering wel waar? Verbiedt de Islam afbeeldingen categorisch? En in het christendom: Zegt het tweede gebod van Mozes niet dat men zich geen afbeelding mag maken?

Waar gaat het verbod op afbeeldingen in islamitische en christelijke culturen over? Hoe gingen zij om met figuratieve weergave, d.w.z. de afbeelding van mensen en in het bijzonder van de profeet Mohammed en Christus?

De tentoonstelling Im Namen des Bildes. Das Bild zwischen Kult und Verbot in Islam und Christentum behandelt deze vragen in een vergelijkende opzet.

Ze geeft een overzicht van de strategieën die de islam en het christendom in de loop der eeuwen hebben ontwikkeld om met het afbeeldverbod om te gaan. De nadruk ligt op de Middeleeuwen, de periode tussen de 6e en de 16e eeuw.

In deze periode werd de kwestie van de afbeeldingen uitvoerig besproken door theologen. De 136 werken in de tentoonstelling bestrijken een geografisch gebied dat zich uitstrekt van Latijns West-Europa (Koninkrijk Frankrijk en het Heilig Roomse Rijk) tot het oostelijke Middellandse-Zeegebied (Byzantijnse Rijk en later Ottomaanse Rijk) en van West-Azië (Perzië) tot Zuid-Azië (Indiase Mughal Rijk).

Naast de tentoonstelling zullen afzonderlijke aspecten worden uitgediept in een reeks lezingen door wereldberoemde experts.

Met een grote retrospectieve over Georgia O’Keeffe (1887-1986) wijdt de Fondation de tentoonstelling aan een van de belangrijkste kunstenaars van de 20e eeuw en een markante figuur in de moderne Amerikaanse kunst.

Van O’Keeffe’s vroegste abstracties tot haar iconische voorstellingen van bloemen en landschappen van het Amerikaanse zuidwesten, biedt de retrospectieve een diepgaand overzicht van het werk van de kunstenares, waaronder zelden getoonde schilderijen uit openbare en particuliere collecties.

De tentoonstelling onderzoekt haar bijzondere manier om naar haar omgeving te kijken en deze te vertalen in nieuwe en tot nu toe ongeziene beelden van de werkelijkheid.

De tentoonstelling wil de aandacht vestigen op de actualiteit van haar originele manier van waarnemen. De tentoonstelling, die meer dan zes decennia beslaat, is de eerste grote retrospectieve in Basel en het eerste uitgebreide overzicht van haar oeuvre in Zwitserland sinds bijna 20 jaar.

In de nieuw ontworpen Beeldhouwzaal presenteert het museum de nieuwe collectie Griekse beeldhouwwerken uit de Archaïsche, de Klassieke en de Hellenistische periode, alsmede Romeinse marmeren kopieën van beroemde Griekse werken, die een overzicht geven van de ontwikkeling van de antieke beeldhouwkunst.

Eén aandachtspunt is het geïdealiseerde lichaam van de 5e en 4e eeuw v.C., gemaakt volgens regels van proportie en schoonheid.

Goden en godinnen, atletische helden en maenaden worden afgebeeld naast dichters en filosofen, heersers en andere historische figuren, wier grafreliëfs getuigen van hun sociale positie in die tijd.

De figuren en reliëfs zijn gemaakt van kostbare materialen zoals marmer of brons. Deze culturele getuigenissen verrukken ons vandaag nog steeds met hun tijdloze esthetiek en briljante beeldhouwprestaties.

Henry Brandt (1921-1998) was autodidact in het maken van documentaires en fotografie. Tijdens zijn 35-jarige loopbaan heeft hij talrijke films en fotoproducties gemaakt op tal van gebieden in de wereld.

Zijn korte films op de Nationale Tentoonstelling van 1964 in Lausanne hebben een blijvende indruk achtergelaten op een hele generatie filmmakers.

Een reeks evenementen onderstreept de kwaliteit van zijn werk en zijn vermogen om de grote vraagstukken van de maatschappij van zijn tijd te verbeelden: onderwijs, vergrijzing, vervuiling, natuur, consumptiemaatschappij, de Koude Oorlog en de wapenwedloop en de tegenstelling tussen arme en rijke landen. Thema’s die ook vandaag nog relevant zijn.

(Verdere informatie: www.henrybrandt.ch).

De retrospectieve van Jean Dubuffet (1901-1985) biedt een nieuwe kijk op het werk van deze pionier van de “Art Brut”.

Hoewel hij, paradoxaal genoeg, de gevestigde kunstcultuur, stromingen en technieken afwees, neemt zijn werk een belangrijke plaats in het artistieke landschap van de tweede helft van de 20e eeuw in.

De diversiteit van deze tentoonstelling getuigt van zijn onuitputtelijke creativiteit. Met meer dan tienduizend werken, opgenomen in de catalogue raisonné, bestrijkt het polymorfe werk van Jean Dubuffet zes decennia van de 20e eeuw.

Om een overzicht te geven van alle aspecten van zijn schepping, is de tentoonstelling opgebouwd rond zijn sleutelmomenten. Meesterwerken uit zijn schilderkunst worden afgewisseld met belangrijke werken op papier (tekeningen en gouaches), die in chronologische volgorde worden gepresenteerd.

Lill Tschudi (1911-2004), geboren in Glarus (Zwitserland), vertrok in 1929 naar Londen om te studeren aan The Grosvenor School of Modern Art.

In de jaren 1930 en 1940 verwierf zij in de Engelssprekende wereld grote bekendheid met haar specialisme: linosnede of linoleumsnede, een veelal onderschatte en weinig bekende kunstvorm, nog het meest verwant met de houtsnede.

Het Metropolitan Museum in New York bezit de grootste collectie van haar prenten. In Zwitserland is ze echter zo goed als vergeten. De tentoonstelling presenteert een aantal van haar meest iconische werken.

Met een ongeëvenaarde technische beheersing verbeeldde zij een breed scala van onderwerpen, van sport, jazz en het bruisende stadsleven van de jaren 1930 tot contemplatieve scènes van het landelijke Zwitserland en zelfs impressies van de Vrouwen Hulpdienst (FHD) tijdens de oorlog.

Ze studeerde ook in Parijs Reclame en advertenties en werd hierbij geïnspireerd door Fernand Léger (1881-1955). Deze invloed kenmerkt ook haar latere werk als illustratrice van (Franse en Engelse) week- en maandbladen.

Kippen behoren tot de meest voorkomende gedomesticeerde dieren ter wereld. Er zijn meer dan twee keer zoveel kippen als mensen. Toch is de kennis over deze dieren beperkt. Kippen worden hoofdzakelijk worden als consumptiegoederen, zonder enige biologische, evolutionaire of ‘huisdieren’ identiteit. Ze kunnen zelfs niet zingen zoals andere vogels.

De tentoonstelling Chicken – Erbe der Dinosaurier (Kippen – een erfenis van dinosauriërs) illustreert echter de complexe biologie en evolutionaire geschiedenis van kippen.

Kippen zijn meer dan alleen voedsel: het zijn interessante dieren, het resultaat van een evolutionair proces dat begon met de dinosauriërs en culmineerde in een verscheidenheid van door de mens beïnvloede vormen door het proces van domesticatie.