Agenda

Ter gelegenheid van zijn 100ste geboortedag zal het werk van Friedrich Dürrenmatt (1921-1990) en zijn status als grote Duitstalige schrijver worden herdacht. De tentoonstelling (Kosmos Dürrenmatt) richt zich met name op zijn (late) prozawerk  (“Stoffe”) en op theaterwerk voor het Schauspielhaus in Zürich. Dürrenmatt is niet zoals zijn vader dominee geworden. De verhalen uit het Oude Testament en de Griekse legendes uit zijn kindertijd hebben zijn werk echter zijn hele leven gevormd. Tijdens de tentoonstelling worden de complete werken van Friedrich Dürrenmatt voorgelezen en zichtbaar gemaakt.

De tentoonstelling (Schnee war gestern – in den Voralpen) gaat terug in de tijd waarin de wintersport in het laaggebergte van de Vooralpen een hoge vlucht nam en grote aantallen bezoekers naar de pistes, langlaufpistes en rodelbanen trok. De tentoonstelling gaat ook in op actuele thema’s zoals de klimaatverandering, belicht de gevolgen ervan en welke toekomst de wintersport in de voor-Alpen heeft.

Het is pas vijftig jaar geleden, in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw, dat in deze Alpen talrijke kleine skigebieden ontstonden. Duizenden (stads) bewoners van Zwitserland en buitenlanders maakten gebruik van de pistes. Skiën werd een populaire sport voor jong en oud.

Tegenwoordig hebben veel van deze skigebieden grote moeite om te blijven bestaan door de verminderde sneeuw en ondanks de beschikbaarheid van sneeuwkanonnen. De wintersport zal waarschijnlijk tegen het midden van de 21e eeuw uit de laaggelegen gebieden zijn verdwenen.

Het geslacht is overal. In het hoofd, in het lichaam, aan de stamtafel, op de speelplaats, op kantoor, in bed, in de politiek en aan het begin van het leven: het is een jongen of het is een meisje. Het Stapferhaus wijdt deze tentoonstelling aan dit thema. Hoe komt het geslacht tot stand, wat maakt ons tot een vrouw of man?  De veelzijdige wereld van biologie (cellen, chromosomen en hormonen), cultuur en maatschappij, onderwijs, opvoeding en rolmodellen, geschiedenis en heden, rolverdeling en werk, macht en hiërarchie, idealen van schoonheid en seksualiteit. De tentoonstelling nodigt de bezoekers uit om zich te engageren met het thema op persoonlijk en maatschappelijk.

De tentoonstelling onderzoekt hoe de mens de verschillende ecosystemen van de planeet beïnvloedt. De (interactieve) presentatie illustreert de natuurlijke en globale context met lokale voorbeelden van Zwitserland en de stad Bazel en zijn omgeving. Na een akoestische introductie van de natuur zonder menselijke tussenkomst, een waarachtig meditatief moment van vijf minuten, bezoekt de bezoeker zalen met verschillende thema’s en prachtige illustraties en installaties. De zout- en zoetwatervoorziening van de aarde, flora en fauna op het land, de industrialisatie, chemische industrie, pesticiden, luchtvervuiling, het enorme gebruik van water door consumenten en industrie, het gebruik van land, meren, rivieren en zeeën, het verdwijnen van de bossen in Europa en elders, de klimaatverandering en andere onderwerpen worden gepresenteerd.

Een uitgebreid programma rond de tentoonstelling, rondleidingen, Excursies, ontmoetingen met experts en een rondleiding voor kinderen en hun families biedt de mogelijkheid voor verdieping.

Een vijftiental experts geven hun standpunt door middel van korte schriftelijke verklaringen aan het begin van de show. Het eindigt met Het eindigt met het Antropoceen (Anthropozän in het Duits), het geologische tijdperk vanaf het begin van de aanzienlijke menselijke invloed op de geologie en ecosystemen van de aarde.Een tijdlijn geeft de ontwikkelingen weer van de oudheid (Romeinse en Griekse tijd) tot aan de huidige tijd en de vele ontwikkelingen en veranderingen sinds de zestiende eeuw.

Het geeft ook uitdrukking aan de prettige en informatieve opzet: niet moralistisch en paniekerig, maar een dialoog, discussie, wetenschappelijk onderbouwde feiten en het zoeken naar mogelijkheden en veranderingen of in de woorden van de organisatoren:

“Evolutie heeft diversiteit nodig – zonder diversiteit geen evolutie. Dat leren we van de natuur, maar het geldt ook voor onze maatschappij” (Wandel braucht Vielfalt – ohne Vielfalt kein Wandel. Das lernen wir von der Natur, gilt aber auch für unsere Gesellschaft). 

Al meer dan tien jaar lang richt het museum zijn kersttentoonstelling op de tradities en -gewoonten van een gastland. Aanvankelijk was de viering van kerstmis in Spanje voorzien. Vanwege de Corona-crisis is dit verschoven naar 2021. De tentoonstelling (Krippen aus aller Welt) van dit jaar toont de wereldwijde diversiteit aan kerststallen. Kerststallen uit verschillende decennia en generaties en gemaakt van allerlei materialen en in verschillende afmetingen.

De tentoonstelling (Bildergeschichten) is gewijd aan de weergave van de (pre) historie door kunstenaars en wetenschappers in de afgelopen driehonderd jaar. De publieke belangstelling voor oude culturen en ontdekkingen op allerlei gebied is vanaf de achttiende eeuw enorm toegenomen. De weg van archeologische vondsten of ontdekkingen van oude beschavingen in kunstuitingen, bijvoorbeeld lithografie, films (Indiana Jones), wandkaarten in scholen of schilderijen, laat een belangrijke (digitale) ontwikkeling zien in de laatste drie eeuwen. Nieuwe (3D-)reconstructies van antieke gebouwen of de weergave in negentiende-eeuwse schilderijen van Keltische paalwoningen zijn slechts enkele voorbeelden van deze (interactieve) tentoonstelling.

Aan het einde van de 18e eeuw verspreidde de romantiek zich over Europa. De Zwitserse kunstenaars ontdekten het visuele potentieel van hun eigen landschappen, waarbij ze het majestueuze Alpenmilieu en het eeuwige ijs van de gletsjers aan het doek toevertrouwden. Met meer dan 150 werken toont de tentoonstelling de bijdrage van Zwitserse kunstenaars aan de ontwikkeling van de Europese landschapsschilderkunst.

De tentoonstelling volgt hen ook naar buitenlandse academies en verkent de nauwe banden tussen Zwitserse en andere Europese kunstenaars. Het overzicht strekt zich ook uit tot beroemde romantici uit andere landen, zoals Caspar David Friedrich, Eugène Delacroix en J.M.W. Turner, en voegt een internationaal perspectief toe aan de waardering van de Zwitserse romantiek.

Kunsthaus Baselland heeft een aantal kunstenaars met werken in het Kunsthaus Centre d’art Pasquart in Biel uitgenodigd om tot 15 november een selectie van hun werken te tonen. Het doel is om de tijd tot de heropening van de musea in het kanton Bern door te komen en om kunst aan het publiek te blijven tonen. Te zien zijn werken van Anna Barriball, Manuel Burgener, Klodin Erb, Livia di Giovanna, Clare Goodwin, Florian Graf, Kapwani Kiwanga, Rannva Kunoy, Rachel Lumsden, Barbara Probst, Markus Raetz en Rémy Zaugg.

De tentoonstelling  (SEXperten – Flotte Bienen und tolle Hechte) gaat over de voortplanting. Dit is de motor van de evolutie en de oorsprong van een de hoge soortendiversiteit. Hoe vinden dieren een geschikte partner? Wat is aantrekkelijk voor het andere geslacht? En wie kiest eigenlijk wie bij de keuze van een partner? Bovendien slaapt de concurrentie niet.

De tentoonstelling geeft een fascinerend inzicht in dit proces. Indrukwekkende scenes met opgezette dieren en voorbeelden illustreren de ongelooflijke verscheidenheid van dit onderwerp over liefde, maar soms ook wreedheid. De mannelijke schorpioenvlieg verkracht soms het vrouwtje, de vrouwelijke pauwenspinnen eten hun mannelijke partners als ze niet produceren. Het mannetje is pas 600 miljoen jaar geleden ontstaan. Vrouwtjes konden het in de voortplanting drie miljard jaar zonder mannetjes stellen. Mannetjes bestaan alleen om eigenschappen en nieuwe genen door te geven. “Seks verkoopt”, maar is ook overleven van de soort.

De tentoonstelling is gewijd aan Marguerite Burnat-Provins (1872-1952. Geboren in Arras (Frankrijk) en opgeleid in Parijs, woonde ze tussen 1896 en 1907 in Vevey en La Tour-de-Peilz (Kanton Vaud). Ze werkte met grote vaardigheid in een breed scala van artistieke gebieden, van tekenen en schilderen tot schrijven en de decoratieve kunsten. Haar leven en haar werk vallen op door haar vele facetten als kunstenaar, journalist, leraar, activiste, zakenvrouw, minnares en begenadigd spreker. Deze tentoonstelling toont haar artistieke prestaties, haar kunst en de geschiedenis van haar leven.