Wolfgang Laib


Wolfgang Laib, Crossing the River, 2022. Indische Basmati Rijst © Wolfgang Laib

Wolfgang Laib (1950) wordt beschouwd als een van de belangrijkste hedendaagse kunstenaars. Zijn werk wordt gekenmerkt door een diepe relatie met de natuur en een streven naar eenvoud. Oosterse filosofieën uit India hebben zijn leven en artistieke praktijk sinds de jaren 1970 beïnvloed.

Sinds zijn reizen naar India is hij geïnspireerd door het idee om de mens te zien als deel van een groot geheel. Deze manier van leven volgt hij ook in zijn kunst. De kunstenaar werkt met natuurlijke materialen zoals stuifmeel, rijst, melk of bijenwas.

De presentatie van zijn kunstwerken staat in een aangelegd veld van duizenden rijstheuveltjes die verband houden met de architectonische kenmerken van de zaal. Als belangrijk voedingsmiddel symboliseert rijst vitaliteit en is het fundamenteel voor het aardse leven.

Met deze tijdelijke installatie onthult de kunstenaar de spirituele dimensie van de kunst en leidt hij ons rechtstreeks naar de bronnen van zijn poëzie.

 

De karikaturen van Friedrich Dürrenmatt


Friedrich Dürrenmatt, Es steht geschrieben, Bockelson als Kaiser, ca. 1946, Collectie Centre Dürrenmatt Neuchâtel CDN/Schweizerische Eidgenossenschaft

De karikatuur is het meest gebruikte thema in het grafische werk van Friedrich Dürrenmatt (1921-1990). Voor hem was de karikatuur een wapen van de menselijke geest waarmee hij de misstanden in de maatschappij en politiek aan de kaak stelde.

De tentoonstelling (Karikaturen/Caricatures) toont het hele scala van zijn karikaturen, van zijn illustraties voor toneelstukken tot zijn satirische tekeningen van theatercritici en zijn karikaturen over religie en politiek. De tentoonstelling gaat ook in op zijn grote belangstelling voor andere karikaturisten.

Zelfreflectie en portrait van het Museum voor hedendaagse kunst Bazel


William Kentridge, Drawing Lesson 50: learning from the Old Masters (in Praise of Folly), 2019. Kunstmuseum Basel I Gegenwart. Photo/Foto: TES.

De kunstenares Ruth Buchanan (1980) presenteert een portret van het museum (Kunstmuseum Basel I Gegenwart) over een periode van veertig jaar en stelt zich de toekomst voor.

Een specifieke vraag begeleidt de tentoonstelling op ieder niveau van het gebouw, een voormalige papier- en papieropslagfabriek, in de buurt van de oude papiermolen en het huidige Papermuseum.

Deze vragen, gericht op de context, het ruimtelijk kader, de bezoekers en de relatie van het museum tot zijn eigen geschiedenis, dienen als uitgangspunten voor het streven van het museum tentoonstellingen tot een levendige en interessante ervaring te maken.

De centrale vraag van de tentoonstelling (Heute nacht geträumt) is: zal ik als bezoeker terugkomen, is het de reis, de tijd en het ticket waard? Dit uitdagende en vernieuwende concept is een zelfreflectie en een reflectie, een cultuurgeschiedenis en een hedendaags kunstwerk van het museum op zich.

Buchanans polymorfe creaties spreiden zich uit over alle vier de verdiepingen van het gebouw door kleuren, materialen, documenten en tijdelijke architecturale elementen die ze toevoegt aan de bestaande galerijen en de architectuur van het gebouw met zijn hoge plafonds, authentieke ramen en overvloedige lichtinval.

Ongeveer negentig werken uit eerdere tentoonstellingen zijn in deze opzet opgesteld De werken zijn van het Kunstmuseum of de Emanuel Hoffmann Stichting. Ze zijn chronologisch gerangschikt vanaf 1980, de opening van het museum, tot 2021 en na 2022?

 

Communicerende vazen


Alexandre Joly, Vase balustre, JapAn, décor de Nikkō, 1890-1909. Museum Ariana, Genève, Inv. AR 8886

De kunstenaar Alexandre Joly (1977) heeft enkele van de 2990 vazen van de collecties van het Ariana Museum gekozen als terrein voor artistieke verkenning in de tentoonstelling Vases communicants.

Hij heeft een aantal vazen met bloemachtige motieven uitgekozen en spiegeleffecten gebruikt om hun aanwezigheid te verveelvoudigen.

China en Japan, de bakermatten van het porselein, worden gekenmerkt door de productie van vazen en potten met een oneindige verscheidenheid aan versieringen. De motieven, vaak symbolisch, zijn ontleend aan de Chinese schilderkunst of de boeddhistische of taoïstische iconografie.

De kunstenaar was geïnteresseerd in zowel de decoratie als de vormen van de vazen. Hij heeft hun innerlijke muziek geëxtraheerd en zich hun motieven toegeëigend. Tussen leegte en volheid, herhaling en omwenteling, adem en klankverschijningen, is het een schitterend ballet van contrasterende en elkaar aanvullende waarnemingen.

 

Friedrich Dürrenmatt


© Centre Dürrenmatt Neuchâtel - Foto: Pino Musi

Friedrich Dürrenmatt (1921-90), schrijver en toneelschrijver, was ook een gepassioneerd schilder en illustrator.

De permanente tentoonstelling toont zijn beeldende kunst in relatie tot zijn literaire oeuvre en brengt ook zijn leven, de invloed van zijn werk en de relevantie van zijn ideeën voor de wereld van vandaag in kaart.

Het bezoek begint met een inleidende film. De tentoonstelling bekijkt zijn leven ook aan de hand van de mensen die belangrijk voor hem waren en die zijn werk inspireerden.

De interactieve wereldbol verkent de internationale respons op zijn werk en de reizen die hem inspireerden. Er is ook een interactieve kaart van Zwitserland waarmee bezoekers zijn banden met Bazel, Locarno en andere Zwitserse steden kunnen verkennen.

In de grote zaal zijn gouaches te zien, evenals een selectie tekeningen en gravures over belangrijke thema’s uit zijn werk: de Minotaurus, de Toren van Babel en Atlas.

Het CDN werd door Mario Botta gebouwd rond het eerste huis van Dürrenmatt en omvat ook een tweede villa, een atelier, een zwembad en tuinen. In het museum wordt dit unieke culturele erfgoed tentoongesteld.

 

Neuchâtel door de eeuwen heen


Door zijn geografische ligging en zijn geschiedenis heeft Neuchâtel vanouds hechte banden met het buitenland gehad en ontwikkeld. De Zwitserse confederale, Franse, Duitse en Pruisische kenmerken zijn overal in de stad te zien.

Migratiebewegingen, politiek, (protestante) religie, (horloge)industrie, wijnbouw, het verkeer van goederen en de ligging hebben bijgedragen aan haar huidige identiteit.

Naar aanleiding van zijn nieuwe permanente tentoonstelling (Mouvements) brengt het Museum zijn collecties met elkaar in dialoog met beweging en dynamiek als uitgangspunt.

De tentoonstelling biedt een nieuw en interdisciplinair perspectief op mobiliteit. Wat zijn de profielen en beweegredenen van migranten en met welke obstakels worden ze geconfronteerd?  Welke rol spelen oorlogen, politiek, religie en internationale handel ? Wat is de aard van de geproduceerde goederen en industrie en welke strategieën worden toegepast om deze aan het buitenland te verkopen ? Wat zijn de verbanden tussen handelsnetwerken en slavernij? Wat inspireert buitenlandse kunstenaars in deze stad ?

Een reis met kleine en grote verhalen door de eeuwen heen.

De Style Sapin van La Chaux-de-Fonds


Tentoonstelling ´Sortir du bois. À la lisière du Style Sapin´. Foto: Gaspard Gigon.

De tentoonstelling (Sortir du bois. À la lisière du Style sapin) toont werken van kunstenaars die minder vaak in het kader van  de Style Sapin worden tentoongesteld.

Zij beoogt hiermee deze afgeleide stijl van de Art Nouveau te onderzoeken.

Zij presenteert tekeningen, studies, keramiek, textielwerken van het decennium waarin Charles L’Eplattenier (1874-1946) en zijn leerlingen (o.a. Le Corbusier) zich aanpasten aan de bijzonderheden van de fauna en flora van de Jura en de Style Sapin in La Chaux-de-Fonds ontwikkelden.

Zij pasten deze bijzondere stijl toe op de industriële en decoratieve vormgeving (design) en de architectuur.

René Myrha


René Myrha, Atelier III, 1997 © 2021, Pro Litteris, Zürich. Foto A. Stocker.jpg

Na een opleiding als grafisch ontwerper reisde de Zwitserse kunstenaar René Myrha (1939) in de jaren zestig naar Parijs en Milaan om zich te verdiepen in de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van kunst en vormgeving.

Met behulp van nieuwe zeefdruktechnieken en met een groot gevoel voor het creëren van ruimtelijke impressies, creëert hij een krachtig oeuvre dat tekeningen, schilderijen in acryl en olieverf, sculpturen en reliëfs omvat.

Zijn werken roepen elementaire krachten op die schommelen tussen vorm en volume en die op dynamische wijze geconstrueerde en organische ruimten en architecturen met elkaar verbinden.

De tentoonstelling sluit aan bij een van de zwaartepunten van de collectie van het Kunstmuseum Thun: Zwitserse Pop Art.

Te zien is een representatieve dwarsdoorsnede van Myrha’s oeuvre, van Pop Art tot zijn huidige engagement met figurale schilder- en beeldhouwkunst.

Ulysses 1922-2022


“Ulysses”, geschreven door de Ierse balling James Joyce (1882-1941) in Triëst, Zürich en Parijs, wordt beschouwd als een van de belangrijkste romans van de 20e eeuw.

Precies 100 jaar na de eerste publicatie op 2 februari 1922 wijdt het Strauhof een tentoonstelling aan deze klassieker. In samenwerking met de James Joyce Stiftung  zullen het ontstaan en de receptie, de inhoud en de vorm van “Ulysses” in honderd objecten, documenten en foto’s worden geënsceneerd.

Zij vormen het verhaal van de publicatie, de kritiek en schandalen die op de publicatie volgden.  Het doel van de tentoonstelling is een nieuwe benadering van het werk en de auteur te creëren.

De auteur vertelde het verhaal van drie mensen op een gewone dag in Dublin in de vroege zomer van 1904 en creëerde zo een veelzijdig portret van de stad. Daartoe brak hij met de heersende conventies en gebruikte hij dichterlijke taal en stilistische diversiteit, een Marcel Proust avant la lettre.

 

De tegenstrijdige facetten van Zwitserland


Affiche van de tentoonstelling 'Wunderbar widersprüchlich', National Landesmuseum Zürich.

Zwitserland wordt vaak beschreven als het perfecte land: adembenemende landschappen, schone steden, een bottom-up land met directe democratie en een zeer efficiënte infrastructuur, gezondheidzorg en (beroeps) onderwijs.

Politieke instabiliteit en oligarchieën hebben geen plaats in het staatkundige bestel. Humanitaire betrokkenheid en neutraliteit  maken deel uit van het zelfbeeld van Zwitserland.

Bij nadere beschouwing komen tegenstrijdigheden aan het licht. Wat is het, een idyllisch paradijs, of een land met provinciale achterhaalde tradities, een natie die openstaat voor de wereld  of een bolwerk van conservatisme?

Deze vragen zijn niet zo makkelijk te beantwoorden. Het hangt niet alleen af van het perspectief, maar ook van het onderwerp en de plaats in dit veelzijdige, multiculturele land.  Bovendien zijn er facetten die lijnrecht tegenover elkaar staan. Zwitserland is een land van contrasten.

De tentoonstelling Wunderbar widersprüchlich  (Verbazingwekkend ambivalent) onderzoekt enkele visies van inwoners en buitenstaanders en brengt deze aspecten aan het licht. Ze wil de bezoekers aanzetten tot zelfreflectie in hun relatie met Zwitserland.