Plastic en een duurzamer gebruik


Ben Morrison, Das Flipflopi-Projekt, 2015. Tentoonstelling 'Plastik. Die Welt neu denken'. Vitra Design Museum, Weil am Rhein. Foto: TES.

Kunststoffen hebben ons dagelijks leven als geen ander materiaal vormgegeven: van verpakkingen tot schoeisel, van huishoudelijke artikelen tot meubilair, van auto’s tot architectuur.

Als symbool van zorgeloos consumentisme en revolutionaire innovatie hebben kunststoffen decennialang de verbeelding van ontwerpers en architecten geprikkeld. Vandaag zijn de dramatische gevolgen van deze kunststoffen duidelijk geworden. Het materiaal blijft onmisbaar in de huidige maatschappij, in de zorg, het huishouden en in tal van andere toepassingen. De vraag is hoe we verantwoord met dit materiaal kunnen omgaan.

De tentoonstelling Plastic: Remaking Our World/Plastik. Die Welt neu denken, onderzoekt de geschiedenis en de toekomst van dit materiaal: van zijn bliksemsnelle opkomst in de twintigste eeuw tot zijn invloed op het milieu en mogelijke toepassingen en oplossingen voor een duurzamer gebruik.

De tentoonstelling omvat curiosa en veel objecten uit de begintijd van het plastic tijdperk, maar ook tal van hedendaagse ontwerpen en projecten, variërend van hergebruik, inspanningen om bodem, rivieren en oceanen schoon te maken tot slimme concepten voor afvalvermindering en recycling en bioplastics gemaakt van algen en mycelium.

Kunst en de plantenwereld


Francine Mury, Aurum 1, 2018. Courtesy the artist. Museo Villa Dei Cedri, Bellinzona.

De relatie tussen mens en natuur ligt niet vast, maar is voortdurend in ontwikkeling. Het is tijd om het te heroverwegen. De plantenwereld staat centraal in deze tentoonstelling: zij is niet alleen het onderwerp van studies en experimenten, zowel wetenschappelijk als artistiek, maar tegelijkertijd ook een bron van esthetische inspiratie.

De interdisciplinaire benadering biedt een kritische blik op onze moderne samenleving en verkent alternatieve modellen voor onze relatie met de natuur.

De tentoongestelde beeldhouwwerken, prenten, foto’s, schilderijen en installaties van Alan Butler, Thomas Flechtner, Anne-Laure Franchette, Roswitha Gobbo, Monica Ursina Jäger, Eduardo Kac, Lisa Lurati, Paolo Mazzuchelli en Dona De Carli, Gabriela Maria Müller, Loredana Müller, Francine Mury, Uriel Orlow, Ursula Palla en Suzanne Treister zijn nauw verbonden met het eeuwenoude park van het Museo Villa dei Cedri en zijn fauna.

 

Lika Nüssli


Lika Nüssli, Zeichnen hilft, 2011. Tentoonstelling: 'Lika Nüssli im Taumel', Cartoonmuseum Basel. Foto: TES.

Lika Nüssli (1973) observeert, onderzoekt en experimenteert met verschillende vormen van kunst. Haar veelzijdige oeuvre omvat tekenen, illustratie, strips, schilderen, installatie, textiel, performance en teksten.

De tentoonstelling (Lika Nüssli im Taumel) presenteert haar eerste grote retrospectieve.  Er zijn werken uit al haar periodes te zien, variërend van strips tot schilderijen op groot formaat op stof, textiel en installaties op locatie.

Deze worden aangevuld met recent werk en originele tekeningen met elementen uit Appenzell Ausserrhoden, waar ze geboren is,  en de graphic novel Starkes Ding (2021). Dit werk is gebaseerd op de herinneringen van en aan haar vader en op zijn jeugd als pleegkind in het naoorlogse Zwitserland.

In haar eerste met tekeningen geïllustreerde novel Vergiss dich nicht (2018), besteedde ze al aandacht aan haar familieachtergrond. Ze maakte een combinatie van autobiografie, documentaire en fictie, die draait om haar veranderende relatie met haar moeder, die leed aan dementie.

Veel van haar werk heeft ze op locatie gemaakt, onder andere gedurende haar verblijf in Belgrado, Parijs, Sint-Petersburg, Moskou en Caïro.

De tekeningen en reportages in deze periodes gaan gaan vaak over actuele onderwerpen, zoals repressie, censuur, vervuiling en de positie van de vrouw.

.Ze zoekt vaak het contact met de mens die onderwerp is van haar kunst, zoals bij voorbeeld met de vluchtelingen in de tentenkampen van Parijs enkele jaren geleden.

Wolfgang Laib


Wolfgang Laib, Crossing the River, 2022. Indische Basmati Rijst © Wolfgang Laib

Wolfgang Laib (1950) wordt beschouwd als een van de belangrijkste hedendaagse kunstenaars. Zijn werk wordt gekenmerkt door een diepe relatie met de natuur en een streven naar eenvoud. Oosterse filosofieën uit India hebben zijn leven en artistieke praktijk sinds de jaren 1970 beïnvloed.

Sinds zijn reizen naar India is hij geïnspireerd door het idee om de mens te zien als deel van een groot geheel. Deze manier van leven volgt hij ook in zijn kunst. De kunstenaar werkt met natuurlijke materialen zoals stuifmeel, rijst, melk of bijenwas.

De presentatie van zijn kunstwerken staat in een aangelegd veld van duizenden rijstheuveltjes die verband houden met de architectonische kenmerken van de zaal. Als belangrijk voedingsmiddel symboliseert rijst vitaliteit en is het fundamenteel voor het aardse leven.

Met deze tijdelijke installatie onthult de kunstenaar de spirituele dimensie van de kunst en leidt hij ons rechtstreeks naar de bronnen van zijn poëzie.

 

De karikaturen van Friedrich Dürrenmatt


Friedrich Dürrenmatt, Es steht geschrieben, Bockelson als Kaiser, ca. 1946, Collectie Centre Dürrenmatt Neuchâtel CDN/Schweizerische Eidgenossenschaft

De karikatuur is het meest gebruikte thema in het grafische werk van Friedrich Dürrenmatt (1921-1990). Voor hem was de karikatuur een wapen van de menselijke geest waarmee hij de misstanden in de maatschappij en politiek aan de kaak stelde.

De tentoonstelling (Karikaturen/Caricatures) toont het hele scala van zijn karikaturen, van zijn illustraties voor toneelstukken tot zijn satirische tekeningen van theatercritici en zijn karikaturen over religie en politiek. De tentoonstelling gaat ook in op zijn grote belangstelling voor andere karikaturisten.

Zelfreflectie en portrait van het Museum voor hedendaagse kunst Bazel


William Kentridge, Drawing Lesson 50: learning from the Old Masters (in Praise of Folly), 2019. Kunstmuseum Basel I Gegenwart. Photo/Foto: TES.

De kunstenares Ruth Buchanan (1980) presenteert een portret van het museum (Kunstmuseum Basel I Gegenwart) over een periode van veertig jaar en stelt zich de toekomst voor.

Een specifieke vraag begeleidt de tentoonstelling op ieder niveau van het gebouw, een voormalige papier- en papieropslagfabriek, in de buurt van de oude papiermolen en het huidige Papermuseum.

Deze vragen, gericht op de context, het ruimtelijk kader, de bezoekers en de relatie van het museum tot zijn eigen geschiedenis, dienen als uitgangspunten voor het streven van het museum tentoonstellingen tot een levendige en interessante ervaring te maken.

De centrale vraag van de tentoonstelling (Heute nacht geträumt) is: zal ik als bezoeker terugkomen, is het de reis, de tijd en het ticket waard? Dit uitdagende en vernieuwende concept is een zelfreflectie en een reflectie, een cultuurgeschiedenis en een hedendaags kunstwerk van het museum op zich.

Buchanans polymorfe creaties spreiden zich uit over alle vier de verdiepingen van het gebouw door kleuren, materialen, documenten en tijdelijke architecturale elementen die ze toevoegt aan de bestaande galerijen en de architectuur van het gebouw met zijn hoge plafonds, authentieke ramen en overvloedige lichtinval.

Ongeveer negentig werken uit eerdere tentoonstellingen zijn in deze opzet opgesteld De werken zijn van het Kunstmuseum of de Emanuel Hoffmann Stichting. Ze zijn chronologisch gerangschikt vanaf 1980, de opening van het museum, tot 2021 en na 2022?

 

Communicerende vazen


Alexandre Joly, Vase balustre, JapAn, décor de Nikkō, 1890-1909. Museum Ariana, Genève, Inv. AR 8886

De kunstenaar Alexandre Joly (1977) heeft enkele van de 2990 vazen van de collecties van het Ariana Museum gekozen als terrein voor artistieke verkenning in de tentoonstelling Vases communicants.

Hij heeft een aantal vazen met bloemachtige motieven uitgekozen en spiegeleffecten gebruikt om hun aanwezigheid te verveelvoudigen.

China en Japan, de bakermatten van het porselein, worden gekenmerkt door de productie van vazen en potten met een oneindige verscheidenheid aan versieringen. De motieven, vaak symbolisch, zijn ontleend aan de Chinese schilderkunst of de boeddhistische of taoïstische iconografie.

De kunstenaar was geïnteresseerd in zowel de decoratie als de vormen van de vazen. Hij heeft hun innerlijke muziek geëxtraheerd en zich hun motieven toegeëigend. Tussen leegte en volheid, herhaling en omwenteling, adem en klankverschijningen, is het een schitterend ballet van contrasterende en elkaar aanvullende waarnemingen.

 

Friedrich Dürrenmatt


© Centre Dürrenmatt Neuchâtel - Foto: Pino Musi

Friedrich Dürrenmatt (1921-90), schrijver en toneelschrijver, was ook een gepassioneerd schilder en illustrator.

De permanente tentoonstelling toont zijn beeldende kunst in relatie tot zijn literaire oeuvre en brengt ook zijn leven, de invloed van zijn werk en de relevantie van zijn ideeën voor de wereld van vandaag in kaart.

Het bezoek begint met een inleidende film. De tentoonstelling bekijkt zijn leven ook aan de hand van de mensen die belangrijk voor hem waren en die zijn werk inspireerden.

De interactieve wereldbol verkent de internationale respons op zijn werk en de reizen die hem inspireerden. Er is ook een interactieve kaart van Zwitserland waarmee bezoekers zijn banden met Bazel, Locarno en andere Zwitserse steden kunnen verkennen.

In de grote zaal zijn gouaches te zien, evenals een selectie tekeningen en gravures over belangrijke thema’s uit zijn werk: de Minotaurus, de Toren van Babel en Atlas.

Het CDN werd door Mario Botta gebouwd rond het eerste huis van Dürrenmatt en omvat ook een tweede villa, een atelier, een zwembad en tuinen. In het museum wordt dit unieke culturele erfgoed tentoongesteld.

 

Neuchâtel door de eeuwen heen


Door zijn geografische ligging en zijn geschiedenis heeft Neuchâtel vanouds hechte banden met het buitenland gehad en ontwikkeld. De Zwitserse confederale, Franse, Duitse en Pruisische kenmerken zijn overal in de stad te zien.

Migratiebewegingen, politiek, (protestante) religie, (horloge)industrie, wijnbouw, het verkeer van goederen en de ligging hebben bijgedragen aan haar huidige identiteit.

Naar aanleiding van zijn nieuwe permanente tentoonstelling (Mouvements) brengt het Museum zijn collecties met elkaar in dialoog met beweging en dynamiek als uitgangspunt.

De tentoonstelling biedt een nieuw en interdisciplinair perspectief op mobiliteit. Wat zijn de profielen en beweegredenen van migranten en met welke obstakels worden ze geconfronteerd?  Welke rol spelen oorlogen, politiek, religie en internationale handel ? Wat is de aard van de geproduceerde goederen en industrie en welke strategieën worden toegepast om deze aan het buitenland te verkopen ? Wat zijn de verbanden tussen handelsnetwerken en slavernij? Wat inspireert buitenlandse kunstenaars in deze stad ?

Een reis met kleine en grote verhalen door de eeuwen heen.

De Style Sapin van La Chaux-de-Fonds


Tentoonstelling ´Sortir du bois. À la lisière du Style Sapin´. Foto: Gaspard Gigon.

De tentoonstelling (Sortir du bois. À la lisière du Style sapin) toont werken van kunstenaars die minder vaak in het kader van  de Style Sapin worden tentoongesteld.

Zij beoogt hiermee deze afgeleide stijl van de Art Nouveau te onderzoeken.

Zij presenteert tekeningen, studies, keramiek, textielwerken van het decennium waarin Charles L’Eplattenier (1874-1946) en zijn leerlingen (o.a. Le Corbusier) zich aanpasten aan de bijzonderheden van de fauna en flora van de Jura en de Style Sapin in La Chaux-de-Fonds ontwikkelden.

Zij pasten deze bijzondere stijl toe op de industriële en decoratieve vormgeving (design) en de architectuur.