Agenda

Eeuwenlang is Zwitserland, zoals alle Europese landen, een land van emigratie geweest. Velen ontvluchtten de armoede; sommigen zochten avontuur of zakelijke kansen, weer anderen verlieten huis en haard uit persoonlijke motieven of werkten als missionaris of in de ontwikkelingshulp.

De tentoonstelling belicht de grote lijnen van deze emigratie vanaf 1848  tot heden. Ongeveer 11% van de Zwitsers (ongeveer 800 000) woont tegenwoordig in het buitenland. Deze groep wordt ook wel “het vijfde Zwitserland” genoemd.

De meesten van hen wonen in Europa. De Auslandschweizer-Organisation (ASO)/ Organisation des Suisses de l’étranger (OSE) vertegenwoordigt hun belangen bij de Zwitserse overheid en het parlement (zie ook: www.swisscommunity.org).

De tentoonstelling (Weg aus der Schweiz. Auswanderungsgeschichten seit 1848) belicht de dagelijkse realiteit van het emigrantenleven, de succesverhalen van enkelen en het gewone leven van velen. De Guggenheims bijvoorbeeld, die in de 19e eeuw naar de Verenigde Staten emigreerden en daar een van de rijkste families van het land werden, of de broers Samuel en Johann Berger, die in 1874 naar Rusland emigreerden en succesvolle kaasmakers werden. De geschiedenis van de hoteliers, caféhouders, banketbakkers en meesters in de patisserie uit Graubünden is relatief goed bekend.

De tentoonstelling geeft een goed inzicht in de motieven en feiten van deze emigratie van de afgelopen 150 jaar.

Giovanni Benedetto Castiglione (1609-1664), ook wel bekend onder de naam Il Grechetto, was een Italiaanse kunstenaar op het gebied van de drukgrafiek en prentkunst.

Hij vond in de zeventiende eeuw de monotype uit. De gelijkenis in stijl met zijn tijdgenoot Rembrandt van Rhijn (1606-1669) is evident. Zijn oliepenseeltekeningen waren een bron van inspiratie voor (latere) kunstenaars.

De tentoonstelling (Barockes Feuer) toont rond tachtig werken, waaronder zelden getoonde stukken uit diverse Europese collecties.

Castiglione vertegenwoordigt alles wat ons vandaag nog fascineert aan de barok: de prominente plaats van het artistiek genie, de pracht en praal en het streven om het publiek sensueel te bekoren.

Toch is hij de grote onbekende te midden van onder anderen Rembrandt, Titiaan, Bernini en Poussin. Het is de eerste monografische tentoonstelling over deze innovatieve kunstenaar in Duitstalig gebied.

Beton is overal. Beton laat vele vormen en transformaties toe, en evenveel associaties als toepassingen. Beton is vandaag het meest gebruikte bouwmateriaal ter wereld.

Maar het groeiende bewustzijn van de aanzienlijke ecologische impact van beton heeft duidelijk gemaakt dat de status quo van bouwen met beton niet langer houdbaar is. De tentoonstelling presenteert negen perspectieven op beton.

Onder meer originele tekeningen, maquettes en foto’s uit de drie belangrijkste architectuurarchieven van Zwitserland worden getoond om licht te werpen op dit complexe en kritische materiaal.

Het historische kader van de tentoonstelling (“Beton”) wordt aangevuld met een programma van evenementen die zich toespitsen op het gebruik van beton en op de mogelijke toekomst ervan.

Vertaald met www.DeepL.com/Translator (gratis versie)

In de komende jaren zal het museum een cyclus van tentoonstellingen organiseren die gewijd zijn aan het lichaam en de lichamelijkheid. De eerste tentoonstelling gaat over de religieuze iconografie.

Zij toont het lichaam als glorieus, lijdend of ontmoedigd. Het lichaam is ook een instrument om met het heilige en de heiligen te communiceren: door rituelen, kleding en gebaren versterkt de mens zijn band met de geestelijke sfeer.

Om deze thema’s door te trekken naar de 21e eeuw, staan de tentoongestelde werken en kunstvoorwerpen uit het religieuze erfgoed in dialoog met de hedendaagse kunst, waardoor hun continuïteit en veranderingen aan de orde komen.

De eerste privé-collectie van affiches die galeriehouder Werner Röthlisberger uit Basel presenteert, is een uiting van zijn passie voor deze kunst, in het bijzonder van Pablo Picasso (1881-1973).

De tentoonstelling toont een selectie van 55 originele affiches van Picasso uit een collectie van 250 exemplaren. Deze collectie is een van de meest volledige wereldwijd.

Zijn voorkeur gaat uit naar het affiche van deze kunstenaar, vanwege diens veelzijdigheid.

Picasso werkte intensief met alle grafische technieken en experimenteerde met verschillende drukprocedés zoals houtsnede, kopergravure en lithografie.

Zoals veel kunstenaars van zijn tijd hield hij zich intensief bezig met de prentkunst, vooral na het einde van de Tweede Wereldoorlog.

De relatie met de natuur moet dringend worden heroverwogen. Voor veel ontwerpers, wetenschappers en ingenieurs staan planten daarbij centraal. Zij gebruiken vegetatie niet alleen als hulpbron voor voedsel, materiaal of recreatie, maar ook als inspiratiebron bij het ontwerpproces.

Op deze manier kijken zij nauwkeuriger naar structuren en gedragingen in de plantenwereld om nieuwe oplossingen te ontwikkelen voor huidige en toekomstige milieu- en sociale vraagstukken.

De tentoonstelling Plant Fever presenteert ongeveer 50 internationale projecten op het gebied van productontwerp, mode en nieuwe technologieën en verkent het verborgen potentieel van planten.

In de tentoonstelling “dier ! Van dier tot werkzaam bestanddeel ( (tierisch ! Vom Tier zum Wirkstoff) wordt niet alleen aandacht besteed aan vormen van gebruik van dierlijke stoffen die sinds de Oudheid niet wezenlijk zijn veranderd.

Ook wordt ingegaan op hedendaagse ethische, economische en medische discussies en problemen bij het maken en van medicijnen. De verscheidenheid en de herkomst van dierlijke bereidingen bij medicijnen zijn indrukwekkend en kennen een lange historie.

De tentoonstelling is de laatste van vier evenementen in het project “tierisch. Ein Thema-Vier ausstellungen” (bron en verdere informatie: www.tierischbasel.ch).

Tomi Ungerer (1931-2019) is een van de belangrijkste en meest provocerende illustratoren van onze tijd. Zijn oeuvre omvat meer dan 40.000 tekeningen, olieverfschilderijen, afficheontwerpen, collages, litho’s, houtsneden en objecten.

Daarnaast zijn er 140 boeken, variërend van sociale satire tot sprookjes, waaronder moderne kinderboekenklassiekers als “De drie rovers” (Die drei Räuber) of “De maanman” (Der Mondmann).

De tentoonstelling, die kan putten uit de rijke voorraad van 250 werken van Tomi Ungerer uit de Würth collectie, biedt een even diepgravende als onderhoudende dwarsdoorsnede van de inhoud van het oeuvre van de kunstenaar.

Ter gelegenheid van de 150ste verjaardag van de kunstenaar Werner Büchly (1871-1942) richt het Ikonenmuseum in Lenzburg de schijnwerpers op zijn grote picturale historische, religieuze en culturele thema’s.

Tot zijn belangrijkste werken behoren die op het Angelrain Schoolhuis in Lenzburg en het Pestalozzi Schoolhuis in Birr (1906), in de crematoria in Aarau en Zürich, in het Vindonissa Museum in Brugg of in de parochiekerk in Othmarsingen.

De vrijwel vergeten kunstenaar liet een indrukwekkend oeuvre na. Zijn apostelen, helden, goden, wetenschappers en andere persoonlijkheden sieren de zalen en gevels van scholen en andere educatieve instellingen, kerken, overheidsgebouwen en villa’s.

Zijn voorstellingen in de tentoonstellingen (Helden und Propheten) verbeelden ook de grote filosofische en religieuze vragen.

Het is de eerste keer dat Davos (kanton Graubünden) het onderwerp is van een zo uitgebreide tentoonstelling (Europa auf Kur. Ernst Ludwig Kirchner, Thomas Mann und der Mythos Davos).

De plaats maakt Europese cultuur- en medische geschiedenis zichtbaar. De tentoonstelling legt verbanden tussen medische en kuurhistorie, architectuur, wintersport, kunst en literatuur, filosofie en politiek.

De hoge berglucht was een remedie tegen de besmettelijke ziekte tuberculose. Davos veranderde vanaf 1870 in korte tijd van een bergdorp tot een internationaal vermaard kuuroord.

Tegelijkertijd ontwikkelde de plaats zich tot een vermaard wintersportoord. De Beau Monde  ontmoette elkaar in Davos: Ernst Ludwig Kirchner, Katia en Thomas Mann, Arthur Conan Doyle, Robert Louis Stevenson, Albert Einstein en Sonja Henie zijn maar enkele van de talloze beroemdheden.

De tentoonstelling vertelt hun verhalen. Ernst Ludwig Kirchner vertrok uit Berlijn om in Davos te blijven. Thomas Mann beschrijft in zijn roman Der Zauberberg Davos als symbool van de dromen en rampspoed van Europa.

De getoonde meesterwerken van Ernst Ludwig Kirchner uit het Kirchner Museum Davos openen een nieuw perspectief op het Europese culturele leven rond de eeuwwisseling.

Andere bruiklenen, waarvan sommige voor het eerst worden tentoongesteld, zijn afkomstig van het Germaans Nationaal Museum (Germanisches Nationalmuseum), het Davos historisch Museum, (Heimatmuseum Davos), het Davos Sportmuseum, de Medische Geschiedenis van Davos (Medizinhistorische Sammlung Davos) en de Documentatiebibliotheek van Davos (Dokumentationsbibliothek Davos).

De originele dagboeken, notities en foto’s uit het Thomas Mann Archief aan de ETH Zürich documenteren op indrukwekkende wijze de geschiedenis van de roman Der Zauberberg.