Agenda

De collectie van het museum bevat ongeveer 70 gravures en etsen van Pieter Bruegel de Oudere (ca. 1526/30-1569). Deze zijn in de afgelopen jaren gerestaureerd en zijn nu samen met bruiklenen uit de grafische collectie van de ETH Zürich te zien.

Zijn werken hebben een hoge herkenningswaarde. Zijn oeuvre is zeer divers: landschappen, allegorische en religieuze voorstellingen en apocalyptische taferelen bevolkt met demonen, waardoor hij al tijdens zijn leven de bijnaam van een tweede Hieronymus Bosch kreeg.

Er zit bijna altijd een diepere waarheid achter zijn afbeeldingen. Met levenservaring en humor richt Bruegel zijn pijlen op menselijke zwakheden en grieven.

Catherine Meurisse (1980) is auteur van stripromans en stripverslagen, heeft karikaturen getekend en kinderboeken geïllustreerd. In 2020 werd Catherine Meurisse als eerste vrouwelijke striptekenaar toegelaten tot de Franse Academie voor Schone Kunsten (Académie des Beaux-Arts).

De omvangrijke retrospectieve toont voor het eerst in de Duitstalige wereld originele tekeningen uit alle werken van de meervoudig bekroonde kunstenares en presenteert haar onlangs verschenen boek “La jeune femme et la mer”.

Meurisse publiceert ook in kranten en tijdschriften. Na 10 jaar als eerste vrouwelijke illustrator voor “Charlie Hebdo” te hebben gewerkt, ontsnapte ze ternauwernood aan de aanslag op het satirische tijdschrift in 2015.

Sindsdien is zij op zoek naar nieuwe thema’s in de natuur en de kunsten. Ze heeft twee autobiografisch getinte stripverhalen gemaakt: “La Légèreté” (De Lichtheid) en “Les Grands Espaces” (De Uitgestrekte gebieden).

In 2014 verscheen de komedie “Modern Olympia”, waarin schilderijen en voorwerpen uit de collectie van het Musée d’Orsay worden gecombineerd met een verhaal uit de wereld van de schilderkunst, de dans en de vroege film.

Met het boek “Delacroix” slaagt Catherine Meurisse er in 2019 in om de herinneringen van Alexandre Dumas aan Eugène Delacroix te transformeren.

Tijdens twee verblijven in Kyoto ontstaat “La jeune femme et la mer” (De jonge vrouw en de zee) over haar perceptie van het Japanse landschap, de natuur en de manier van leven.

Raphael Ritz (1829-1894) werd lange tijd beschouwd als een kunstenaar die zich alleen op het verleden en zijn kanton Wallis (Walliser Raphael) richtte, in tegenstelling tot zijn beroemde naamgenoot, de hotelier César Ritz (1850-1918).

De carrière van Raphael Ritz tussen Wallis en Düsseldorf, zijn geschriften en zijn werk getuigen echter van een kosmopoliet kunstenaar.

De tentoonstelling (Raphael Ritz. Aujourd´hui/Heute) werpt een actueel licht op het werk van deze kunstenaar. Bovendien wordt de tentoonstelling aangevuld met een selectie hedendaagse foto’s van een tiental fotografen waaronder Laurence Bonvin, Nicolas Faure, Yann Gross en Corinne Vionnet.

De begeleidende geluidstentoonstelling Raphaëlle / Raffaela van Sabine Zaalene (1969) is een vrouwelijk echo van het werk van Raphael Ritz.

Sinds de oudheid hebben de mensen ijs bewaard in ijskisten, kelders of andere opslagplaatsen.

In de 20e eeuw zijn nieuwe machines uitgevonden om kou te genereren, zoals de ijskast.

De tentoonstelling (gedeeltelijk overgenomen uit de Cité des Sciences in Parijs) toont de vele facetten van koude, zowel natuurlijke als geproduceerde in verband met verwarming huis, bewaren voedsel, reizen, veeteelt- en akkerbouw, het sociale leven en kleding.

In een tweede deel wordt gekeken naar de strategieën die levende wezens, planten, dieren en mensen, hanteren om zich te beschermen tegen extreme temperaturen, zowel koude als hitte.

Dieren zijn belangrijk voor de mens. Zij zijn alomtegenwoordig en de mens kan zich een leven zonder hen niet voorstellen. De relaties met hen zijn echter even gevarieerd als ambivalent.

Al duizenden jaren worden dieren gedomesticeerd en zijn ze lid van de familie geworden. Mensen zoeken toenadering tot dieren.

Een selectie uit de collectie van het (tweehonderdjarige)  museum laat zien hoe de mens van jongsaf aan zich omringt met dierenspeelgoed, gebruiksvoorwerpen en snuisterijen.

In veel culturen fungeren dieren als verhalenvertellers. Katten zijn populaire emotionele boodschappers. Maar in de relatie met het dier, neemt de mens nog steeds de rol van heer en meester op zich. Ze gebruiken dieren voor werk, transport, voedselleverancier, gebruiksvoorwerpen of oorlog.

Het beeld – en de relatie – is ook omgekeerd. Dieren en godheden in dierlijke vorm zijn ook superieur aan mensen. Dieren bouwen een speciale band met hen op. Zij beschermen hen en worden door hen vereerd.

“Beestachtig! Eén thema – vier tentoonstellingen” is een samenwerking tussen vier Bazelse musea: Museum der Kulturen Basel, Historisches Museum Basel, Antikenmuseum Basel und Sammlung Ludwig, Pharmaziemuseum der Universität Basel: tierischbasel.ch

De tentoonstelling (Tiere und Mischwesen in der Antike) duikt in het rijk van de wilde dieren en angstaanjagende hybride wezens uit de oudheid, monsterlijke wezens zoals de centaurs, de griffioenen en de sfinx. Veel van deze hybride wezens vinden hun oorsprong in het Nabije Oosten en Egypte.

In Griekenland zijn zij symbolen van een vreemde, gevaarlijke en chaotische wereld waartegen de Griekse helden zich tijdens hun avonturen in verre landen moesten verdedigen.

De tentoonstelling is een samenwerking van vier musea in Bazel: Museum der Kulturen Basel, Antikenmuseum Basel und Sammlung Ludwig, Pharmaziemuseum Basel en Historisches Museum Basel (Zie ook Swiss Spectator, Evenementen, Beestachtig! Eén thema – vier tentoonstellingen, 20 oktober 2021 en www.tierischbasel.ch).

Door zijn omzwervingen en wandelingen in de stad geeft de kunstenaar Francis Alÿs (1959) vorm aan het stadsleven en brengt hij sociale verbanden in kaart door zijn video’s.

De tentoonstelling geeft een overzicht van het videowerk van de afgelopen dertig jaar, met bijzondere aandacht voor een van de centrale thema’s in de praktijk van de kunstenaar.

De stad en haar omgeving is zijn werkgebied, van Havana tot Londen, via Kaboel, Venetië of Jeruzalem, waarbij hij iedere stad opnieuw presenteert en sociale, artistieke en politieke relaties en aspecten verbeeldt.

De tentoonstelling (Lyonel Feininger – La ville et la mer) toont het grafische werk van de kunstenaar Lyonel Feininger (1871-1956) ter gelegenheid van zijn 150e verjaardag. Lyonel Feininger, geboren in de Verenigde Staten, maakte carrière in Duitsland en werd een belangrijke figuur in de Europese Europese avant-garde.

De prentkunst was een belangrijke fase in zijn carrière. Tussen 1918 en 1922 wijdde hij zich aan een intense productie van houtsneden. Dankzij deze techniek verdiepte Feininger zijn formele en conceptuele onderzoek, waardoor hij kon terugkeren naar schilderen en tekenen. In 1919 nam hij deel aan de oprichting van het Bauhaus.

De tentoonstelling presenteert een rijke selectie etsen, xylografieën en lithografieën, alsmede voorbereidende tekeningen, archiefdocumenten en niet eerder vertoonde objecten uit privé collecties.

De tentoonstelling en het begeleidende boek geven een fascinerend beeld van het (forensische)  werk van het interdisciplinaire onderzoeksteam dat de identiteit van de mummie ‘de vrouw in de  Barfüsserkerk’ heeft vastgesteld.

Het geeft verrassende inzichten en inzicht in het leven van Anna Catharina Bischoff (1719-1787) en het dagelijks leven van en voor vrouwen in Bazel en Straatsburg in de 18^e eeuw. Het team heeft ook haar kleding gereconstrueerd en de meest waarschijnlijke oorzaak van haar dood vastgesteld.

De zoektocht naar de voorouders van Anna Catharina Bischoff bracht ook een verbazingwekkend feiten aan het licht. Anna is op basis van de(DNA) feiten de betovergrootmoeder van Boris Johnson (1964), de premier van het Verenigd Koninkrijk.

De originele mummie en tentoonstelling zijn gedurende korte tijd te bezichtigen in het Natuurhistorisch Museum Basel.

Gerhard Hotz, Claudia Opitz-Blakhal (Eds.) Anna Catharina Bischoff. Die Mumie aus der Barfüsserkirche, Rekonstruktion einer Basler Frauenbiografie des 18. Jahrhunderts. Christoph Merian Verlag, Basel, 2021.

Het museum presenteert, in samenwerking met de Menil Collection in Houston en het Museum of Modern Art in New York, de eerste grote transatlantische overzichtstentoonstelling (Meret Oppenheim. Mon exposition) van de kunstenares Meret Oppenheim (1913-1985).

De tentoonstelling omvat zo’n 200 van haar belangrijkste werken op papier, objecten, sculpturen en schilderijen.

Bern is de eerste halte van de tentoonstelling en de enige locatie in Europa.