Het bos en de Reinacher Heide in Forum Würth Arlesheim


Forum Würth Arlesheim. de tentoonstelling 'Waldeslust. Bäume und Wald in Bildern und Skulpturen'. Foto: TES

Talloze kunstenaars proberen al eeuwenlang de schoonheid van de natuur te overtreffen. Maar de natuur is de grootste kunstenaar en het origineel kan niet mooier worden gereproduceerd door mensen. Kunstenaars kunnen de natuur echter wel anders weergeven of interpreteren. Dit kan gebaseerd zijn op esthetische, politieke, sociale of historische motieven.

Italiaanse meesters introduceerden de eerste (fictieve) landschappen in de 14e eeuw, Hollandse en Vlaamse meesters volgden met polders, bossen, weiden en rivieren en later zelfs met fictieve berglandschappen. Duitse en Engelse kunstenaars gaven romantische natuurimpressies een plaats, Jean-Jacques Rousseau introduceerde de natuur in de literatuur, Franse impressionisten hadden hun eigen perspectief en de 20e en 21e eeuw inspireerden moderne kunstenaars op hun eigen manier.

Norbert Tadeusz (1940-2011), Aaper Wald II, 2006. Sammlung Würth, Inv. 15275

Wortels van een boom langs de Birs

En toch is de natuur nog steeds ongeëvenaard. Forum Würth in Arlesheim heeft echter een origineel concept om de kunst van de natuur te combineren met de kunst van mensen. De tentoonstelling “Waldeslust. Bäume und Wald in Bildern und Skulpturen” geeft de natuur een prominente plaats tussen de werken van ongeveer 60 kunstenaars uit de 19e eeuw tot nu. De werken variëren van schilderkunst, beeldhouwkunst, tekenkunst, installatiekunst, fotografie, film, video en andere artistieke toepassingen.

Indruk van de tentoonstelling

Zoals gebruikelijk komen de werken uit de Würth Collectie en zijn ze al op andere Würth locaties te zien geweest. Het bijzondere van reizende tentoonstellingen uit de Würth Collectie is echter dat elke locatie zijn eigen perspectief heeft, zoals in Arlesheim.

Het bos en de boom zijn vaak een thema in het wandel- en natuurland Zwitserland. De motieven variëren van zorg voor het bos, de rol van de boom in de samenleving, de stad en de natuur, respect voor de boom als schepping van de natuur, het bos als bron van inspiratie, rust en als authentieke habitat, het bos als plek van verhalen, legenden en sprookjes, tot het bos als plek om te reizen en te wandelen.

Indruk van de tentoonstelling

De boom en het bos komen in deze tentoonstelling aan bod aan de hand van zes thema’s: De boom van het wortelstelsel tot de boomtop, het bos als plek om je terug te trekken, het bos als tegenwereld van de beschaving, het bos als projectieruimte voor verlangens en angsten, reizen en wandelen door bossen en bezorgdheid om de toestand van bossen en bomen.

Robert Longo (* 1953), zonder titel(Fair mount Forest), 2011, Collectie Würth, Inv. 15015. © 2024, ProLitteris, Zurich. Foto: Robert Longo Studio

De aparte ruimte Walderlebnis toont de meest relevante aspecten en kenmerken van een bos in de vier seizoenen. Een film toont de sfeer en cycli van Zwitserse bossen van het dal tot de bergen.

De tentoonstelling geeft de natuur haar verdiende plaats. De natuur is nooit ver weg in Zwitserland, zelfs niet in de agglomeratie Bazel. De Reinacher Heide langs de Birs (kanton Basel-Landschaft) is een prachtig beschermd natuurgebied.

De Birs en beschermd Natuurgebied de Reinacher Heide

Het ligt op slechts honderd meter van Forum Würth Arlesheim en maakt deel uit van de tentoonstelling. Een audiowandeling en een wandeling onder leiding van een boswachter (Swiss Ranger) zijn beschikbaar voor bezoekers. De tentoonstelling biedt ook een uitgebreid activiteitenprogramma voor jong en oud.

(Bron en verdere informatie: Forum Würth Arlesheim)

De Erlebniswelt

Het lezende meisje en de heropening van het Albert Anker Centrum


Albert Anker, die Lesende, 1883, Musée des Beaux-Arts, Le Locle Foto: © Le Locle, Musée des Beaux-Arts, Lucas Olivet

Op 7 juni 2024 opent het Albert Anker Zentrum (Centre Albert Anker) in Ins (kanton Bern) zijn deuren na jarenlange renovatiewerkzaamheden. Albert Anker (1830-1910) is een van de bekendste Zwitserse kunstenaars.

Zijn tijdgenoot Vincent van Gogh (1853-1890) waardeerde hem zeer, getuige ook de woorden aan zijn broer Theo in een brief uit 1883: “zijn werken zijn zo precies en fijn weergegeven”.

Albert Anker, zelfportrait, 1901, Kunstmuseum Bern, Geschenk van zijn weduwe Anna Rüfli (1835–1917). Foto: © Kunstmuseum Bern

Naast zijn werk als kunstenaar bekleedde hij ook politieke functies in de gemeente Ins en het kanton. Hij was ook actief op het gebied van schoolbeleid en aanverwante zaken, zoals onderwijs voor kinderen.

Albert Anker, Cécile Anker, 1886. Collectie: Centre Albert Anker, Ins. Foto: © Kunstmuseum Bern

De tentoonstelling Lesende Mädchen concentreert zich op het motief van het onderwijs vanwege zijn  engagement bij de emancipatie van meisjes en vrouwen. Na de herziening van de Zwitserse grondwet in 1874 was de leerplicht voor jongens en meisjes ingevoerd.

De tentoonstelling benadrukt dit belangrijke aspect van het werk van de kunstenaar. Het kunstmuseum Bern presenteert een collectie van 13 schilderijen en 10 tekeningen/aquarellen met als thema ‘Lezende meisjes’ (Lesende Mädchen).

De tentoonstelling loopt van 22 maart tot 21 juli 2024.

Overzicht van een deel van de tentoonstelling. Foto:TES

Geniale vrouwen in Bazel


Lavinia Fontana (1552-1614), zelfportrait, 1577. Collectie:  Accademia Nazionale di San Luca, Roma. Photo Credit: Mauro Coen

De tentoonstelling (Geniale Frauen. Künstlerinnen und ihre Weggefährten) toont werken van achttien vrouwelijke kunstenaars, die voor het eerst in een context worden geplaatst met die van hun vaders, broers, echtgenoten, opdrachtgevers en leraren.

Vrouwelijke kunstenaars portretteerden vorsten en edelen, hadden ateliers en gaven les aan studenten, maar raakten meestal in de vergetelheid. Noord- en Zuid-Europa telde in de zestiende en achttiende eeuw meer vrouwelijke schilders, docenten en grafici dan we ons tegenwoordig vaak realiseren. Tegelijkertijd werd het als sociaal ongewenst beschouwd en werd het alleen in uitzonderlijke omstandigheden nagestreefd.

Met de hulp van familieleden, leraren en andere pioniers konden de voorgeschreven rollen echter worden doorbroken. Daarom kwamen vrouwelijke kunstenaars meestal uit artistieke families, waar ze de nodige vaardigheden konden verwerven buiten de officiële studies om.

De tentoonstelling brengt ongeveer 100 portretten, historieschilderijen, stillevens, tekeningen en grafiek uit de renaissance, barok en classicisme samen en plaatst ze in het perspectief en de context van hun tijd.

Augusto Giacometti in Aarau en Chur


Augusto Giacometti (1877 - 1947), zelfportrait, 1941 Bündner Kunstmuseum Chur. Foto: TES

De tentoonstelling (Giacometti. Freiheit | Auftrag) richt zich op Augusto Giacometti (1877-1947), een veelzijdige artistieke persoonlijkheid wiens werk een van de hoogtepunten is van de kunst in de eerste helft van de 20e eeuw.

Op basis van de onderwerpen van “vrijheid” en “opdracht” verkent de tentoonstelling de relatie tussen vrije creativiteit en opdrachtkunst en onthult het spanningsveld waarin Giacometti zich gedurende zijn bewoog als kunstenaar tussen opdrachtgevers.

Het Bündner Kunstmuseum Chur toont parallel een tentoonstelling over zijn werken op  papier.

(zie ook Bloemen voor de Kunst in het Aargauer Kunsthaus en een schilderij van Augusto Giacometti)

(English) Augusto Giacometti and his Works on Paper


Augusto Giacometti (Stampa 1877–1947 Zürich) Blühende Hymenocallis, 1897. Museo Ciäsa Granda

Augusto Giacometti (1877-1947) was een van de belangrijkste Zwitserse kunstenaars van het begin van de 20e eeuw. Hij is geboren in Stampa in Bergell (kanton Graubünden), studeerde in Zürich en Parijs en bracht jaren door in Florence voordat hij zich in Zürich vestigde.

Door zijn opleiding in Parijs raakte hij intensief betrokken bij de Art Nouveau. Hij veranderde schetsen van planten en dieren in ornamentele werken en regelmatige herhalingen van dezelfde elementen.

Deze vormen de basis voor zijn pasteltekeningen, waarin hij licht en kleur tot de centrale uitdrukkingsmiddelen maakte. Hij vertaalde ook de ervaring van transparante glazen ramen en de helderheid van vlindervleugels in zijn kunst en was hiermee een pionier.

Vanaf het begin behoorden tekeningen en werken op papier tot zijn belangrijkste artistieke expressiemiddelen. Hier ontwikkelde hij zijn beeldtaal tussen figuratie en abstractie. De tentoonstelling focust op zijn werken op papier en toont zo de fundamenten van dit oeuvre.

Het Aargauer Kunstmuseum toont tegelijkertijd de tentoonstelling Augusto Giacometto. Freiheit und Auftrag.

Een Egyptische pionier en Paul Klee


Hamed Abdalla Asfour, 1955 Mischtechnik auf Seidenpapier und Masonit , Artist estate. Foto: Emmanuel Littot © Artist estate

Hamed Abdalla (1917-1985) is een pionier van het Egyptische modernisme. Het Zentrum Paul Klee wijdt een presentatie aan zijn werk in de serie FOKUS. FOKUS toont bijzondere aspecten van het werk van Paul Klee of bijdragen aan de wereldwijde receptie van deze kunstenaar binnen de permanente tentoonstelling Kosmos Klee.

Abdalla is geboren in een boerenfamilie in Egypte. Al vroeg in zijn carrière verwierf hij internationale bekendheid. Zijn afkomst, met name de dorpen en landschappen van de Nubische regio, maar ook Caïro, dienden als motieven aan het begin van zijn carrière.

Vanaf de jaren 1950 woonde Abdalla in Kopenhagen en Parijs, maar hij bleef in zijn werk verwijzen naar de politieke situatie in zijn thuisland. Als kunstenaar van de Hurufiyya-beweging, die nieuwe artistieke mogelijkheden van het Arabische alfabet onderzocht, ontwikkelde Abdalla zijn eigen “creatieve woorden”: hij vertaalde Arabische woorden in kleuren, waarbij hij abstractie en menselijke figuratie, het wereldlijke en het heilige, en het poëtische en het politieke samenbracht. Abdalla experimenteerde ook met verschillende technieken en materialen.

Hij bestudeerde bovendien intensief het Europese modernisme, in het bijzonder Paul Klee en hoe Klee niet-Europese beeldtalen zoals Egyptische hiërogliefen in zijn kunst verwerkte.

Abdalla bekeek Klee vanuit een nieuw perspectief door die elementen te identificeren en te benadrukken waarin de Bauhaus-kunstenaar zich niet-Europese motieven had toegeëigend.

Met ongeveer 50 werken toont de tentoonstelling deze en verschillende andere aandachtspunten uit Abdalla’s oeuvre.

(English) The Bronze Age in Bern


(English) The 'Bronze Hand of Prêles; © Archäologischer Dienst des Kantons Bern, Philippe Joner

Vijfduizend jaar geleden veroorzaakte een nieuw materiaal, brons, een revolutie in de wereld. De tentoonstelling “En toen kwam het brons!” toont het fascinerende tijdperk waarin voor het eerst zeer efficiënte gereedschappen en wapens in massaproductie werden genomen en waarin oorlog een gevestigd middel werd om conflicten op te lossen.

De tentoonstelling toont ook de Bronzen Hand van Prêles, een sensationele archeologische vondst die in 2017 in de Berner Jura is ontdekt. De hand is de oudst bekende bronzen replica van een menselijk lichaamsdeel in Europa.

De verwerving van grondstoffen voor de productie van brons leidde tot een ongekend netwerk van handelsbetrekkingen tussen het Nabije Oosten, Egypte en Europa. De globale wereld van de Bronstijd werd gekenmerkt door innovatie en vooruitgang, maar ook door sociale ongelijkheid, oorlog en geweld. Er ontstonden machtige elites en hiërarchieën.

Een bijzonder hoogtepunt is het Bronsfestival in het weekend van 22 en 23 juni, wanneer het museum demonstraties en een breed scala aan activiteiten voor jong en oud biedt. Van 16 oktober tot 27 november bespreken deskundigen onderwerpen met betrekking tot brons en de Bronstijd.

Een Europese keramiek pionier uit Bern in Zürich


Museum für Gestaltung, Toni Areal. Margrit Linck, Gebrauchskeramik und freie Kunst, 2023 © Foto: Umberto Romito & Ivan Šuta, ZHdK

De tentoonstelling (Margrit Linck. Pionierin der Keramik) presenteert voor het eerst het veelzijdige oeuvre van de Bernse keramiste Margrit Linck (1897-1083) in zijn geheel.

Met haar creativiteit balanceerde de kunstenares tussen toegepaste en vrije kunst. Haar voortdurende verkenning van vorm, expressie en techniek heeft het ambacht (internationaal) nieuwe impulsen gegeven en maakte haar tot een pionier van de keramiek.

Haar repertoire omvat dier-mens metamorfoses tussen vaas en sculptuur, figuren beschilderd met gedurfde penseelstreken en vrij met de hand geconstrueerde lichamen.

Naast vele van haar objecten uit meer dan een halve eeuw, getuigen tekeningen en foto’s van een gevarieerd creatief leven en een grote passie voor haar vak en ambacht.

In video-interviews vertellen andere kunstenaars over hun samenwerking en ervaringen met Margrit Linck. Daarnaast geeft een filminstallatie inzicht in de huidige studio van Linck Keramik in Worblaufen bij Bern.

Aan de hand van een uitgebreide verzameling oude monsters en werkplannen produceren ongeveer vijf medewerkers in het atelier nog steeds gebruikskeramiek op basis van ontwerpen van Margrit Linck. De fabriek ontwikkelt ook nieuwe keramiek.

Iwan Baas en zijn fotografie


(Deutsch) Weil am Rhein, Ausstellung 'Iwan Baan. Momente der Architektur', Vitra Design Museum. Foto: TES

Iwan Baan (1975) is een van de belangrijkste fotografen van architectuur en de bebouwde omgeving. Hij documenteert de groei van wereldmetropolen en traditionele huizen en gebouwen wereldwijd.

In de afgelopen 30 jaar hebben digitale media de wereld van fotografie en architectuur fundamenteel veranderd. Vrijwel geen enkele andere fotograaf heeft deze ontwikkeling zo sterk gekenmerkt als Iwan Baan.

Impressie van de tentoonstelling. Foto: TES

Zijn werkwijze is snel en precies en hij creëert beelden die tegelijkertijd beknopt, poëtisch en menselijk zijn. Baan weet zowel gebouwen, als simpele woonhuizen perfect vast te leggen, waarbij de mens centraal staat.

De tentoonstelling (Iwan Baan. Momente der Architektur) toont een panorama van vroeg 21e-eeuwse architectuur in haar stedelijke en sociale context en de mensen die erin wonen aan de hand van het veelzijdige werk van deze Nederlandse fotograaf.

Jacques Rime en natuurlijke schoonheid


(English) Poster of the exhibition. Foundation La Maison de la Rivière

De Stchting Het Maison de la Rivière toont het werk van de naturalistische schilder Jacques Rime in een overzichtstentoonstelling (Quand Jacques Rime avec nature) met meer dan 60 tekeningen, schilderijen en gravures van de kunstenaar.

Met zijn kunst getuigt deze collega van Robert Hainard van de schoonheid van onze habitat. In 2018 organiseerde de Fondation een grote tentoonstelling gewijd aan Robert Hainard, een van de prominente kunstenaars van de natuur van deze tijd.

Zie ook: La Fondation Hainard