Agenda

De Cartoonist Peter Gaymann liet zich inspireren door het ‘Dreiland’ van Bazel, Baden en Elzas om nieuwe cartoons, tekeningen en objecten te maken.

Naast zijn bekende kippen laat hij ook varkens, vrouwen, mannen, kinderen en katten over de grenzen kijken en ontdekt hij onverwachte overeenkomsten, verschillen, clichés en andere waarheden uit alle levensgebieden in Frankrijk, Zwitserland en Duitsland naast dierlijke en menselijke afgronden.

Grillige, verrassende en zelden getoonde stukken uit de collectie van het Dreiländermuseum vullen de tentoonstelling aan.

De tentoonstelling “Typisch Dreiland” is een samenwerking tussen het Dreiländermuseum en Baaske Cartoons, Müllheim in Markgräflerland.

Met meer dan 70 belangrijke werken uit gerenommeerde Europese en Amerikaanse musea en privécollecties richt de onlangs geopende tentoonstelling “Matisse – Einladung zur Reise” in de Fondation Beyeler zich op de ontwikkeling en diversiteit van het baanbrekende oeuvre van Henri Matisse (1869-1954).

De tentoonstelling is gebaseerd op het beroemde gedicht “l’ invitation au voyage” van Charles Baudelaire (1821-1867) uit 1857 en nodigt bezoekers uit op een reis door het unieke oeuvre en leven van Matisse. De kunstenaar maakte vele reizen, zoals in de kunst, als in zijn leven.

Op zijn verkenningstochten door landen als Italië, Spanje, Marokko en Tahiti liet de Franse kunstenaar zich steeds weer inspireren door de natuur en de kunst van andere culturen.

De overzichtstentoonstelling omvat alle creatieve fasen van de Franse kunstenaar en presenteert een onmiskenbaar samenspel van schilderkunst, tekenkunst en beeldhouwkunst.

Het Antikenmuseum Basel heeft een collectie Griekse keramiek die tot ver buiten de landsgrenzen bekend staat om zijn kwaliteit en diversiteit.

Met de heropening op 14 en 15 september worden drie nieuwe permanente tentoonstellingen gepresenteerd in een nieuwe scenografie en twee nieuwe audiotours die de rijkdom van de collectie op een gevarieerde en interactieve manier presenteren. Daarnaast zullen alle (Romeinse en Oosterse) collecties van het Museum tegelijkertijd open zijn voor het publiek.

Permanente tentoonstelling 1: Schatten uit de collectie en hun verhalen

Deze nieuwe permanente tentoonstelling is gewijd aan de geschiedenis van het museum, dat werd opgericht in 1961 en geopend in 1966.

Nieuwe permanente tentoonstelling “Schatten uit de collectie en hun historie” (Schätze der Sammlung und ihre Geschichten). © Ruedi Habegger, Antikenmuseum Basel und Sammlung Ludwig

Permanente tentoonstelling 2: De wereld van de Etrusken

In zes zalen geeft deze permanente tentoonstelling een uitgebreid beeld van deze opmerkelijke cultuur, waarvan kunstig versierd keramiek, filigreinjuwelen, wapens en alledaagse voorwerpen getuigen.

Een bijzondere focus van de tentoonstelling ligt op de sociale en culturele veranderingen die voortvloeiden uit het intensieve contact van de bevolking met andere culturen in het oude Middellandse Zeegebied.

Nieuwe permanente tentoonstelling “Wereld van de Etrusken” (Welt der Etrusker). © Ruedi Habegger, Antikenmuseum Basel und Sammlung Ludwig

Permanente tentoonstelling 3: Hoe een Grieks meesterwerk werd gemaakt

Grieks keramiek fascineert met zijn prachtige vormen en uitgebreide decoraties. Het geeft inzicht in het leven, de gewoonten en het geloof van een voorbije beschaving die niettemin de meest fundamentele verworvenheden van het Westen voortbracht: Dialoog, muziek, de Olympische Spelen, kunst, onderwijs, wetenschap, filosofie, sport, literatuur, theater en ’s werelds eerste (directe) democratie.

De nieuwe didactische en interactieve tentoonstelling laat de diversiteit van Griekse vazen zien en illustreert op levendige wijze hun productie en gebruik.

Nieuwe permanente tentoonstelling  «Hoe een Grieks meesterwerk werd gemaakt”(Wie ein Meisterwerk entsteht) © Ruedi Habegger, Antikenmuseum Basel und Sammlung Ludwig

Opening

(Bron en verdere informatie: Antikenmuseum Basel und Ludwig Sammlung)

Het museum presenteert een nieuw deel van de permanente tentoonstelling over “De  textielindustrie in het kanton Glarus” (Glarner Textildruck). Dit onderdeel vertelt de meer dan 250-jarige geschiedenis van deze destijds belangrijke industrie.

Bezoekers maken kennis met dit culturele erfgoed en de enorme innovatiekracht die de regio Glarus (en Zwitserland) al vroeg kenmerkte, de verscheidenheid aan prachtige, hoogwaardige textielproducten en de (visionaire) verbetering van de arbeidsomstandigheden, met goedkeuring van de Landsgemeinde.

Aan het einde van de 18e eeuw kenmerkte de textielindustrie in verschillende regio’s de dynamische economische en sociale geschiedenis van de oude Zwitserse Confederatie.

Deze ontwikkeling bereikte haar hoogtepunt rond 1860. Het zwaartepunt lag in het oosten en zuidoosten van Zwitserland in de driehoek Zürich, Glarus en St. Gallen met uitlopers in de kantons Aargau en Thurgau en in het noordwesten van Zwitserland met Bazel als centrum.

Zo waren het bedrukken van stoffen in het kanton Glarus, het weven van zijden linten in het kanton Basel en het borduren in het kanton St. Gallen van groot belang voor de snelheid van de industrialisatie in Zwitserland in de 19e eeuw.

De snelle opkomst van de Glarner drukkerij vanaf het midden van de 18e eeuw speelde in deze context een belangrijke rol.

1848 en 1849 waren onzekere jaren voor de nieuwe Zwitserse Confederatie. De Sonderbundoorlog van 1847, de kwestie Neuchâtel en de nieuwe grondwet van 1848 waren beslissende gebeurtenissen voor de oude Confederatie van 25 soevereine kantons en hun veelal verschillende historische, religieuze, politieke, taalkundige en geografische oriëntaties.

Deze eerste democratische staat (gemeten naar de maatstaven van die tijd) op het Europese continent was als het ware de eerste Europese Unie. De aangrenzende regio’s van Zwitserland waren in die jaren veel turbulenter. Opstanden en revoluties in Frankrijk, (Habsburgs) Italië, Oostenrijk en Duitsland (de Duitse Confederatie) eindigden in militair geweld en een nieuw absolutisme.

Duizenden (politieke) vluchtelingen vonden hun toevlucht in Zwitserland, zeer tegen de zin van de heersers in de buurlanden. De Oostenrijkse kanselier Klemens von Metternich (1773-1859) dreigde zelfs met een invasie!

Het Groothertogdom Baden (1806-1918) was een van de belangrijkste revolutionaire gebieden in de Duitse Bond. Na de tentoonstelling in het Dreiländermuseum in Lörrach presenteert het museum in Rastatt nu in het prachtige Residenzpalast een tentoonstelling over de opstand in Rastatt van 1848 en 1849. Na de mislukte opstand zochten en vonden veel Badense burgers hun toevlucht in Zwitserland.

De tentoonstelling is voornamelijk gewijd aan de twee fasen van de Badense revolutie en concentreert zich op de politiek en het militaire verloop. De opstand werd in militair opzicht gedomineerd door de drie “legers” van de leiders Friedrich Hecker (1811-1881), Georg Herwegh (1817-1875)  en Gustav Struve (1805-1870) en de veldslagen bij Kandern, Dossenbach en Staufen.

Het jaar 1849 kenmerkte zich door de vlucht van de groothertog van Baden en de soldatenopstand in Rastatt. De tentoonstelling belicht ook het Badense leger tijd en de vesting Rastatt in het bijzonder. De nederlaag van het Badense revolutionaire leger in de vesting Rastatt op 23 juli 1849 markeerde het hoogtepunt en eindpunt van de revolutie.

De Fondation de l’Hermitage in Lausanne (kanton Vaud) presenteert een bijzondere tentoonstelling in samenwerking met het Museum Langmatt in Baden (kanton Aargau). De collectie van het Museum Langmatt bestaat meesterwerken van, voornamelijk, het impressionisme.

Ze zijn verzameld tussen 1908 en 1919 door het verzamelaarsechtpaar Jenny en Sidney Brown. Deze collectie is gewoonlijk te bezichtigen in de Villa Langmatt in Baden (kanton Aargau).

Veertig jaar na de openingstentoonstelling van de Fondation de l’Hermitage, L’impressionisme dans les collections romandes, herinnert deze show ook aan de 150e verjaardag van het impressionisme, dat zich in 1874 uitkristalliseerde rond de eerste collectieve tentoonstelling van een groep jonge onafhankelijke kunstenaars.

Villa Langmatt

Jenny Sulzer ((1871-1968) en Sidney Brown (1865-1941), beiden afkomstig uit vooraanstaande families uit Winterthur, trouwden in 1896. Tijdens hun huwelijksreis in Parijs kochten ze hun eerste werk, een landschap van Eugène Boudin, wasvrouwen in de buurt van Trouville.

Dit schilderij was het begin van hun aantrekkingskracht voor deze (Franse) schilderkunst en in het bijzonder voor kleur en de effecten van licht. Aan het begin van de 20e eeuw reisden de Browns veel om de kunst van hun tijd te ontdekken en om kunstenaars te steunen.

De collectie, die voornamelijk bestaat uit landschappen en stillevens, bevat werken van Pierre Bonnard, Eugène Boudin, Mary Cassatt, Camille Corot, Paul Cézanne, Edgar Degas, Henri Fantin-Latour, Paul Gauguin, Henri Matisse, Claude Monet, Camille Pissarro, Odilon Redon, Pierre-Auguste Renoir en Alfred Sisley en is daarmee een van de eerste en belangrijkste impressionistische collecties in Zwitserland.

Villa Langmatt

Deze meesterwerken zijn nu ondergebracht in de Villa Langmatt, die het echtpaar tussen 1899 en 1901 liet bouwen in Art Nouveau-stijl door architect Karl Moser. De residentie, geïnspireerd op de Engelse plattelandsarchitectuur, is momenteel gesloten voor grote renovatiewerkzaamheden.

De tentoonstelling van de Langmatt collectie in de Fondation de l’Hermitage zal meer dan 60 van de meest opmerkelijke werken uit dit ensemble samenbrengen. De tentoonstelling gaat vervolgens naar het Wallraf-Richartz-Museum & Fondation Corboud in Keulen en de Österreichische Galerie Belvedere in Wenen.

Johann Melchior Wyrsch (1732-1798) was een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de 18e-eeuwse portretschilderkunst in Zwitserland. Bourgeois- en aristocratische dames en heren uit Centraal-Zwitserland, Solothurn, Besançon en de Franche-Comté bestelden portretten bij hem.

Hij is in 1732 in Buochs geboren en kreeg zijn opleiding in Luzern en Einsiedeln. In 1753 en 1754 werkte hij in Rome en Napels. Na zijn terugkeer naar Nidwalden trouwde hij in 1761 met Maria Barbara Keyser (1740-1803).

Buochs, Johann Melchior Wyrsch 

Het echtpaar vestigde zich in 1768 in Besançon en Wyrsch richtte daar een academie voor schilder- en beeldhouwkunst op. Na succesvolle jaren als portretschilder en directeur van de academie keerde hij terug naar Zwitserland en nam in 1784 de leiding over van de nieuwe gemeentelijke tekenschool in Luzern. In 1798 is hij neergeschoten tijdens de Franse invasie, hoewel hij zich aanbood als bemiddelaar.

De tentoonstelling (Johann Melchior Wyrsch. Portretten van vrouwen) in het Winkelriedhaus Museum in Nidwalden toont zijn vrouwenportretten uit de collectie van het museum n uit privéverzamelingen.

Charlie Chaplin (1889-1977) en Louis de Funès (1914-1983) maakten beiden van gezichtsuitdrukkingen, kleding en het ritme van bewegingen hun handelsmerk. Hun beroemde passen en dansen brachten emoties tot uitdrukking en zijn vandaag de dag nog steeds relevant.

De tentoonstelling ‘Le geste et la parole’, die een groot succes was in Saint-Raphaël (Frankrijk), belicht de diversiteit van hun talenten en onderzoekt hun overeenkomsten en verschillen, deels vanuit het perspectief van hun verschillende en en overlappende tijdperken.

De tentoonstelling in het Manoir in Chaplin’s World toont meer dan 300 foto’s, archiefstukken en filmfragmenten.

De interactieve tentoonstelling maakt het mogelijk om de films van deze unieke artiesten en hun legendarische acts en dansen, waaronder de chassidische dans uit Les Aventures de Rabbi Jacob en Charlie Chaplin’s iconische mimedans uit Modern Times, van dichtbij en diepgaand te bekijken.

Het Kunstmuseum Bern bezit een spannende kunstcollectie van de late middeleeuwen tot nu. De huidige presentatie van de collectie toont ongeveer 160 werken van Europese en Amerikaanse kunst vanaf de 18e tot de 20e eeuw.

Kubisme, expressionisme, surrealisme en abstracte kunst vertegenwoordigen de belangrijkste avant-garde trends van de moderne kunst. Hoogtepunten zijn onder andere Pablo Picasso’s Violon suspendu à un mur,  Meret Oppenheims Unter der Regen-Wolke en Piet Mondriaans Schilderij nr. II. De presentatie wordt aangevuld met een selectie werken van de Bernse kunstenaar Adolf Wölfli uit het bezit van de Adolf Wölfli Foundation.

De collectie verenigt bovendien werken van beroemde vertegenwoordigers van het abstract expressionisme – bijvoorbeeld Jackson Pollock’s Brown and Silver II en Lee Krasner’s Forest no 2 – met schilderijen van concrete en abstracte kunstenaars zoals Sophie Taeuber-Arp of Max Bill.

In de eerste helft van de 20e eeuw vestigden drie grote Duitstalige kunstenaars en schrijvers zich in een van de wijnbouwgebieden van Zwitserland: Friedrich Dürrenmatt in Neuchâtel, Hermann Hesse in Tessin en Rainer Maria Rilke in Wallis.

Wijnstokken en wijn, emblematische kenmerken van het landschap waarin ze kozen te leven, speelden een beslissende rol in hun leven en kunst.

Hoe komt wijn voor in het werk van Rilke, Hesse en Dürrenmatt? Hoe werden deze drie grote figuren uit de 20e-eeuwse kunst en literatuur, die leefden en schreven te midden van Zwitserse wijngaarden, geïnspireerd door deze karakteristieke landschappen?

Aan de hand van talrijke citaten, foto’s, tekeningen en persoonlijke voorwerpen toont de tentoonstelling de grote verscheidenheid van hun percepties en gevoeligheden.

Deze tweetalige reizende tentoonstelling is een initiatief van het Centre Dürrenmatt Neuchâtel ( CDN), dat samenwerkt met het Museo Hermann Hesse in Montagnola (kanton Tessin) en de Fondation Rilke in Sierre (kanton Wallis).