Crazy, cruel and full of love


Vidya Gastaldon (03.01.1974), Crazy, cruel and full of love, 2011, 100 x 180.5 cm. Kunstmuseum Bern, © Courtesy Guy Bärtschi

De huidige bedreiging van de gezondheid gaat gepaard met nieuwe onzekerheden. Wat vertellen de hedendaagse kunstwerken over de emotionele achtbaan die in de Corona-pandemie wordt beleefd, waaronder meer solidariteit, burenhulp en meer communicatie? In deze compilatie van werken uit de collectie hedendaagse kunst – de titel van de tentoonstelling is ontleend aan een werk van de Geneefse kunstenaar Vidya Gastaldon – begint het museum aan een reis door de geschiedenis van de meest recente kunst, op zoek naar wat kunstenaars ons kunnen vertellen over extreme omstandigheden en emoties.

Landschapsschilderkunst 1500-1800


De tentoonstelling presenteert een panorama van de landschapsschilderkunst met ongeveer 60 werken uit de periode tussen 1500 en 1800 in Vlaanderen, Nederland en Italië. De landschapsschilderkunst is pas eind vijftiende en begin zestiende eeuw als zodanig een motief. De presentatie opent met laatmiddeleeuwse schilderijen waarin het doel van het landschap is de weergave van een Bijbelse scène te verlevendigen en in het beste licht en perspectief te presenteren. Daarna volgen Nederlandse en Italiaanse landschappen uit de 16de en 17de eeuw. De Renaissance en later de Reformatie en de Barok maken dan de weg vrij. Omdat Bijbelse taferelen niet meer gevraagd waren.

Werken van de Vlaamse schilder Jan Brueghel de Oude (1568-1625) luiden in de 17de eeuw de hoogtijdagen van de landschapsschilderkunst in, omdat Nederlandse kunstenaars zich losmaken van religieuze motieven en een rijke traditie van puur landschap ontwikkelen. Er zijn werken te zien van onder meer Hendrick Avercamp (1585-1634), Jan van Goyen (1596-1656), Jacob van Ruisdael (1628-1682), Nicolaes Berchem (1620-1683) en Margareta de Heer (1603-1665).

De presentatie van Nederlandse landschappen wordt gevolgd door schilderijen die in de 17de eeuw in Italië zijn gemaakt, waaronder werken van Domenichino (1581-1641), Salvator Rosa (1615-1673) en twee schilderijen van Claude Lorrain (1600-1682).

De tentoonstelling eindigt met een perspectief op artistieke productie aan het begin van de 20e eeuw en de vertegenwoordigers van de moderniteit. In hun landschappen introduceren kunstenaars, bijvoorbeeld Van Gogh, Segantini en Monet, een reactie op de landschappen van de oude meesters.

Made in Witzerland


Foto: Forum Schwyzer Geschichte, Schwyz

Waar lachen de Zwitsers om en wat vinden anderen grappig aan Zwitsers? Dit zijn slechts twee van de vragen die in de tentoonstelling “Made in Witzerland” worden gesteld op een reis door de wereld van humor, humor en satire. De multimediale tentoonstelling werpt een gedifferentieerde blik op de grappige kant van Zwitserland – met 19de-eeuwse karikaturen, moderne cartoons en beroemde Zwitserse komieken. In de TV-lounge zijn er showclips te zien van populaire Zwitserse komedieseries en films.

De expositie gaat ook in op alledaagse humor, Zwitserse stereotypen en clichés, maar ook op sociaal en politiek ongepaste grappen. Tegelijkertijd verkent het de verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke humor en kijkt het naar de manier waarop kinderen ironie en situationele humor bekijken en ermee omgaan.

De bisschop heeft een nieuwe schatkamer


Foto: Domschatzmuseum Chur

De kunstschatten van het bisdom Chur zijn vanaf 29 augustus te bewonderen in het museum (Domschatzmuseum) na een langdurige renovatie. De collectie telt ongeveer 200 objecten, waarvan 70 in de huidige tentoonstelling te zien zijn. Naast religieuze voorwerpen zijn ook diverse wereldlijke objecten te zien, zoals een zwaard. Ze tonen de wereldlijke macht van de bisschop. Het bisdom Chur was tot de reformatie een machtig bisdom en speelde een vooraanstaande politieke rol in Graubünden en daarbuiten. Ook de beroemde Totentanz uit 1543 is te bezichtigen in de kelder van het museum.

 

Guillaume Bruère in Tarasp


De Franse kunstenaar Guillaume Bruère (1976) toont zijn portretten en beeldhouwwerken in het kasteel van Tarasp (Schloss Tarasp). De focus van de tentoonstelling (What Trembles and Almost Dances) ligt op de ‘Memory-Drawings’ die hij sinds 2016 maakt. Bruère schildert geen intimiteit, maar concentreert zich op het proces en laat de ontwikkeling gebeuren. De portretten tonen soms meerdere gezichten. De kleisculpturen met dezelfde thematiek versterken het effect van de portretten nog.

Transfer en heliogrammen


Monique Jacot, sans titre (plumes), 2014-2015. Heliogram op papier. Jenisch Museum Vevey

Parallel aan haar werk als fotojournaliste ontwikkelt Monique Jacot (1934) sinds de jaren tachtig de techniek van de Polaroidtransfer op papier. De poëtische beelden die zo ontstaan lijken te komen uit dromen en mengen motieven die elkaar overlappen en verdubbelen in oscillerende kleurvariaties. Dit werk is gebaseerd op een esthetiek van contemplatie, detail en materie. De heliogrammen verkennen in Camaieu de veer- en nestmotieven die de fotograaf, die een passie voor veren heeft, op reis heeft ontdekt.

Culturele revolutie in Zürich


Tentoonstellling 1975. Foto: Galerie zum Strauhof, Zürich

In 1975 en 1980 vonden in de Städtische Galerie zum Strauhof in Zürich twee tentoonstellingen plaats: “Frauen sehen Frauen” en “Saus und Braus”. Originele werken, archiefmateriaal en filmbeelden volgen de impulsen die Zürich rond 1980 cultureel in beweging zetten. De tentoonstelling laat zien hoe en door wie zo’n culturele breuk met het verleden mogelijk was. Vrouwen speelden een hoofdrol in deze culturele revolutie.

Mammotrectus, drukken en schrijven


Foto: Schlossmuseum Beromünster

In 1470 drukte de koorheer Helias Helye (1400-1475) de laatste bladeren van de 600 pagina’s tellende “Mammotrectus super Bibliam” van de Italiaanse Franciscaan Johannes Marchesinus in zijn drukkerij in Beromünster. Het boek is een leerboek voor de tekst van de Bijbel. Het boek bevat ook een datum, waardoor het formeel het eerste gedrukte boek in Zwitserland is. Ter gelegenheid van dit jubileum organiseren drie Beromünster culturele instellingen, het Schlossmuseum, het Haus zum Dolder en de Beromünster Abdij, verschillende evenementen op het gebied van drukken, boeken, papier en schrijven. Het Schlossmuseum richt zich als toenmalige locatie van de drukkerij met name op de productie van boeken en het functioneren van de (gereconstrueerde) drukkerij.

Fotografie en keramiek


De expositie (Ruines et pixels. Photographie et céramique contemporaines) verenigt de werken van twaalf Zwitserse kunstenaars op het gebied van keramiek en fotografie. De expositie heeft tot doel hun overeenkomsten en verschillen aan te tonen, tussen het materiele van de keramiek en het immateriële van de fotografie. Het verschil tussen klei en pixels. Keramiek is duizenden jaren oud, fotografie is relatief nieuw (negentiende eeuw). Wat zijn de beweegredenen, motivatie en inspiratie van de kunstenaars ? In deze interessante en originele invalshoek zet het cultureel centrum deze beide kunstvormen naast elkaar.

 

Maanhoorns


Maanhoorn van Reinach. Foto en collectie: Museum.BL., Liestal

Al meer dan 160 jaar onderzoeken archeologen de rol en betekenis van maanhoorns, de mysterieuze objecten in het huidige Zwitserland en andere Alpenlanden uit de late Bronstijd tussen 1000 en 800 voor Christus. Ook de tentoonstelling Mondhörner Rätselhafte Kultobjekte der Bronzezeit geeft geen antwoord op deze vraag bij gebrek aan schriftelijke en mondelinge bronnen. Misschien waren het alleen maar cultobjecten of speelden religie en spiritualiteit een rol. Voor het eerst presenteert deze tentoonstelling echter een mooie selectie van originele vondsten uit Zwitserland en introduceert de diversiteit van de maanhoorns. Ze danken hun naam overigens aan de sikkelvormige maanvorm en de twee hoorntoppen.