Agenda

Kort na het einde van de Tweede Wereldoorlog werden 374 jonge volwassenen en kinderen uit het bevrijde concentratiekamp in Buchenwald uitgenodigd om in Zwitserland te komen herstellen. De groep werd bekend als de “kinderen van Buchenwald”. In de zomer van 1945 diende het jeugdverblijf in Felsenegg op de Zugerberg als herstellingsoord voor 107 van hen. Hun tekeningen zijn een bijzonder historisch verslag van de Holocaust. De kinderlijke tekeningen staan in schril contrast met de onmenselijke levensomstandigheden en de dagelijkse strijd om te overleven in het kamp. Het museum toont voor het eerst meer dan 150 van dergelijke tekeningen en andere documenten uit de landgoederen van de verzorgers.

De tentoonstelling onderzoekt gewelddaden van groepen tegen individuen, van de prehistorie tot nu: menselijke offers in de prehistorie, executies op de brandstapel, actuele wreedheden. Er wordt ook rekening gehouden met de krachten die hebben geprobeerd zich te verzetten tegen dit geweld, in religie of in de Verlichting.

Toen de koopman Emil Alpiger (1841-1905) uit St. Gallen in 1896 terugkeerde naar Zürich, na meer dan twintig jaar in Teheran, had hij een van de grootste Perzische tapijtfabrieken en textielhandel ter wereld opgericht. Zijn nalatenschap bevatte een schat aan Perzische kleding en stoffen. De collectie werd door zijn familie generaties lang zorgvuldig onderhouden. Nu, meer dan honderd jaar later, staan de kostbare stukken centraal in een speciale tentoonstelling.

Hoewel kleur als ontwerp in de architectuur steeds populairder wordt, neemt de specifieke kennis af. De tentoonstelling (Farbgeschichten) richt zich op kleur in al zijn aspecten en traceert het als middel tot ontwerp in en op huizen en gebouwen. Welke pigmenten zijn bijzonder waardevol en waar komen ze vandaan? Welke kleuren kenmerken de rijk geschilderde Villa Patumbah en welke de huizen van de stad Zürich? En waarom hebben steden als Magdeburg en Tirana een kleurverandering doorgemaakt? Het thema kleur dompelt biedt een oneindige voorstelling van zaken, waarmee iedereen dagelijks meestal onbewust mee te maken heeft.

In 1851 besloot Carl Franz Bally (1821-1899), die eigenaar was van een kleine schoenmakerswerkplaats in Schönenwerd (Kanton Aargau), zijn schoenenproductie in afzonderlijke stappen op te delen en deze met machines uit te voeren. Dit was revolutionair en het begin van de multinational Bally, tegenwoordig vertegenwoordigd in 64 landen, en winkels in de hoofdstraten van Frankrijk, Londen en New York. De tentoonstelling gaat in op de geschiedenis van het bedrijf en toont de ontwikkeling van schoenontwerp, marketing, reclame en productie tot op de dag van vandaag. Bally heeft altijd gestaan voor kwaliteit, esthetisch de hoogste normen en comfort en zoekt voortdurend naar nieuwe mogelijkheden, bijvoorbeeld casual- en functionele schoenen (voor bijvoorbeeld het leger en de wintersport).

De tentoonstelling toont ook de eerste winkels in Frankrijk en het echte coöperatieve imago van de Bally-winkels, ontworpen door de architect Robert Mallet-Stevens ((1886-1945) in de jaren 1930, de eerste winkels in Uruguay (Montevideo) en Argentinië (Buenos Aires) al in de negentiende eeuw, vanwege de grote Duitstalige gemeenschappen, en de eerste winkel in China, 1986, als eerste westerse multinational. De tentoonstelling presenteert de materialen van schoenen, enkele machines, design, reclame en een van de eerste damesschoenen (1860) en de beroemde Bally’ proof labor’ en enkele andere machines, hoewel de handmatige toepassing nog steeds een integraal onderdeel is van het productieproces. Een overzichtelijke, goed gedocumenteerde en met vele originele schoenen, foto’s,  advertenties en historie ingerichte expositie. In Zwitserland worden al eeuwenlang luxe merken horloges geproduceerd, maar de minder bekende productie van luxe dames- en heren schoeisel van de beste kwaliteit wordt op deze wijze ook onder de aandacht gebracht.

De tentoonstelling toont voornamelijk grafiek uit het late werk van de kunstenaar. De werken van de kunstenaar illustreren de artistieke en technische diversiteit van de kunstenaar, die zichzelf zag als een schilder-dichter. Joan Miró (1893-1983) is samen met zijn tijdgenoten Pablo Picasso, Max Ernst, Salvador Dalí en André Masson een van de bekende vertegenwoordigers van het surrealisme. Zijn esthetiek, die wordt bepaald door abstractie, wordt gekenmerkt door symbolische vormen en heldere kleuren en bezit een hoge herkenningswaarde in zijn karakteristieke en zeer eigen beeldtaal.

In sprookjes symboliseert de spiegel vaak een deur naar een andere wereld. De Nederlandse kunstenares Viviane Sassen (1972) ziet haar fotowerk als een spiegel, een middel om de wereld van dromen op te roepen en het onderbewustzijn in alledaagse momenten te verkennen. De tentoonstelling, met werken uit de afgelopen tien jaar, verweeft een verbluffend verhaal uit het werk van deze internationaal geprezen kunstenaar: een soort zelfportret. De werken fungeren als spiegels en geven de vragen van de kijkers weerkaatsen in plaats van antwoorden te geven.

De tentoonstelling Tosa Shoji richt zich op de gravure van Alois Lichtsteiner (1950) en presenteert het resultaat van een decennium van zijn werk. De kunstenaar verkent telkens nieuwe wegen en gebruikt hedendaagse materialen en technologieën door deze te combineren met oude methode.

De Hermitage Foundation wijdt een grote tentoonstelling aan de Engelse schilderkunst uit de Victoriaanse periode (1837-1901). Aan de hand van een selectie van bijna 60 werken illustreert het project de rijkdom en fascinerende originaliteit van de 19de-eeuwse Engelse kunst. De tentoonstelling belicht drie generaties schilders die actief waren tijdens het Victoriaanse tijdperk, J.M.W. Turner (1775-1851), John Everett Millais (1829-1896) en Dante Gabriel Rossetti (1828-1882), Edward Burne-Jones (1833-1898), Lawrence Alma-Tadema (1836-1912), James Abbott McNeill Whistler (1834-1903) en John Singer Sargent (1856-1925).

Rond 1800 werd de burgermaatschappij zoals we die vandaag de dag kennen, gevormd. De zelfbewuste bourgeoisie richtte in 1819 talrijke verenigingen en onderwijsinstellingen op, waaronder de Kunstgesellschaft Luzern, om een beeldarchief voor de bevolking te creëren. De presentatie van de collectie ter gelegenheid van het jubileum richt zich op dit revolutionaire tijdperk.