Agenda

De kunst van Olafur Eliasson (1967) nodigt ons uit om vormen van toekomstig samenleven tussen mens en de natuur te ontwikkelen door meerdere perspectieven te tonen.

De tentoonstelling vormt een geheel met het omringende park, het stadslandschap, de planeet in haar geheel, en komt tot leven door alles wat er is en allen die ermee in aanraking komen.

Het kunstwerk is een collectieve ervaring. Het daagt onze conventies van kunst, natuur, instellingen en leven uit en probeert grenzen te doorbreken. Planten, dieren, mensen en micro-organismen leven en komen samen in dit werk.

Het tijdstip van de dag en het weer beïnvloeden de waarneming.

In 2016 is bij een opgraving in de Romeinse stad Augusta Raurica (Augst, Basel-Landschaft) een spectaculaire loden doodskist uit de Romeinse tijd gevonden.

De buitengewone vondst is sindsdien door talrijke wetenschappers in detail bestudeerd. De onderzoeksresultaten geven inzicht in het leven van een welgestelde vrouw 1700 jaar geleden.

De tentoonstelling (Unter der Lupe) toont de interdisciplinaire samenwerking van archeologische en andere wetenschappen.

Loden doodskisten uit de Romeinse tijd zijn zeer zeldzaam, dus de ontdekking van een exemplaar in de nazomer van 2016 was een sensatie.

In de Romeinse tijd waren loden doodskisten duur en daarom voorbehouden aan de elite. In Augusta Raurica zijn tot nu toe slechts vier voorbeelden bekend.

Des te verrassender was het dat de nieuwe vondst bijna ongeschonden tussen de fundamenten van moderne huizen en hun leidingen bewaard is gebleven.

Naar aanleiding van deze vondst is een breed opgezet onderzoek ingesteld.

Dankzij de talrijke analyses van de kunstvoorwerpen, kleding en het lichaam is het mogelijk een goed inzicht te krijgen in de leefomstandigheden van deze vrouw en haar omgeving in deze Romeinse kolonie (gesticht rond 44 v. Chr.).

Aurelio Amendola (1938), de internationaal bekende fotograaf en lid van de Accademia delle Arti del Disegno (Florence), heeft zijn naam verbonden aan de kunst.

In de loop van zijn carrière heeft hij portretten gemaakt van de belangrijkste vertegenwoordigers van de avant-garde bewegingen van de 20e eeuw, waaronder De Chirico, Lichtenstein, Pomodoro en Warhol.

Hij onderhoudt relaties met vele kunstenaars. Dit heeft geresulteerd in belangrijke monografische werken over moderne beeldhouwers en schilders als Marini, Burri, Manzù, Fabbri, Ceroli, Vangi en Kounellis.

Een origineel aspect van zijn talent is zijn werk over sculptuur. Hij documenteerde onder meer beroemde beelden van de Italiaanse Renaissance en Michelangelo Buonarroti.

Amendola is de enige fotograaf ter wereld die het volledige werk van een van de grootste meesters aller tijden heeft vastgelegd. Hij heeft vijf boeken aan hem opgedragen.

Het publiek kan in de tentoonstelling bijvoorbeeld de exclusieve foto’s bewonderen van Michelangelo’s drie Pietà-beelden – de Pietà Rondanini in het Castello Sforzesco in Milaan, de Pietà in Santa Maria del Fiore in Florence en de beroemde Vaticaanse Pietà in de Sint-Pietersbasiliek.

Twee musea in Bazel tonen in twee tentoonstellingen (Making the World. Erlebte Welten) hoe de mens de wereld vorm geeft, ten goede en ten kwade.

Het etnografisch museum (Museum der Kulturen) richt zich op de thema’s relaties, oriëntatie, achtergelaten sporen en verbeelding.

Werken van oude Europese meesters, Afrikaanse maskers, Aziatische schaduwpoppen of een sculptuur (Orator’s stool) uit Oceanië laten de diversiteit van de verhoudingen zien. De tentoongestelde voorwerpen weerspiegelen de relaties die de mensen hebben met elkaar, maar ook met dieren of voorouders.

Mobiliteit is altijd belangrijk geweest voor de mens. De mens moet haar weg vinden in de wereld. Kaarten en illustraties helpen daarbij.

Mensen laten overal waar zij reizen, wonen en werken sporen na. Kunstwerken tonen cultuurlandschappen, industrialisatie, aantasting milieu of oorlogsschade.

Schilderijen en textiel op groot formaat uit alle continenten laten zien hoe mensen zich laten leiden naar denkbeeldige, surrealistische en zelfs kubistische steden, bossen en werelden.

De tentoonstelling in het Kunstmuseum Basel (27.11.2021-24.4.2022, Making the World. Spirituelle Welten) is gewijd aan  de menselijke geest en de interpretatie van de wereld door geloof en beeldspraak.

Het museum presenteert kleding en accessoires uit de periode 1600 tot heden, die symbool staan voor de vertegenwoordiging van de vrouw in de politiek en aan de macht.

De tentoonstelling biedt een thematische benadering aan de hand van bekende persoonlijkheden uit de (actuele) politiek en koninklijke families.

Vijftig textielobjecten illustreren de spanningsvelden tussen vrouwelijkheid en macht, schandaal en idealisering, populariteit en representatie. Zij verbeelden ook het strategisch gebruik van kleding. Specifieke voorbeelden uit verschillende eeuwen en landen belichten continuïteiten, ontwikkelingen en veranderingen.

De zijdelintindustrie, die teruggaat tot de 16e eeuw, ontwikkelde zich in de 19e en begin 20e eeuw tot de belangrijkste werkgever in de regio Basel. De zijden linten van Bazel waren onmisbaar in de internationale modewereld.

Naast de opkomst en de ondergang van de zijdelintindustrie, besteedt de tentoonstelling aandacht aan het leven rond het weefgetouw, de vervaardiging van linten en het belang van zijdelint als luxe- en exportartikel.

Een grote verscheidenheid van lintvoorbeelden, thuis en in fabrieken geweven, toont de schoonheid van het modieuze zijden lint.

De zoektocht naar precisie in de tijdmeting is al sinds de 17e eeuw een drijvende kracht achter de innovaties in de horloge-industrie.

De slinger, de evenwichtsveer en vervolgens de kwarts maken het mogelijk de precisie van de klokken te verveelvoudigen.

Vanaf de Tweede Wereldoorlog ging de precieze meting van de tijd over van de handen van horlogemakers en astronomen naar die van natuurkundigen.

Vanaf 1967 wordt de meting door een microscopisch verschijnsel bepaald: de oscillatie van cesiumatomen. Eén femtoseconde – 0000 0000 0000 0001 seconden is meetbaar.

Deze voor gewone mensen onmerkbare precisie is essentieel voor de organisatie van de huidige menselijke samenleving: geolocalisatie, navigatie, transport, telecommunicatie, mogelijk dankzij de extreme precisie van de klokken die hen besturen.

Volgens twee kroniekschrijvers uit de 6e eeuw, bisschop Marius van Avenches en Gregorius van Tours, werd het Meer van Genève in 563 getroffen door een tsunami, veroorzaakt door een lawine van rotsblokken aan de oostzijde van het meer. Een reusachtige golf vanaf Bouveret tot Genève verwoestte alles wat op zijn weg kwam.

Deze catastrofe werd deel van de legende onder de naam Tauredunum. In de 19e eeuw hebben geologen, historici en archeologen het wetenschappelijke debat aangewakkerd door te trachten vast te stellen of de ramp inderdaad heeft plaatsgevonden.

Uiteindelijk ontdekten twee geologen in april 2010 een grote massa sedimenten op de bodem van het meer, die de tsunami van 563 bevestigden.

Deze studie bracht zelfs feiten aan het licht van vier andere tsunami’s, waarvan de oudste dateert van meer dan 3700 jaar geleden.

De tentoonstelling volgt op de film “Un tsunami sur le lac Léman” van Laurent Graenicher en het boek “Un tsunami sur le Léman. Tauredunum 563” door Pierre-Yves Frei en Sandra Marongiu.

De tentoonstelling “Prachtgemäuer ” thematiseert de relatie van Richard Wagner (1813-1883) tot de architectuur.

De tentoonstelling is gebaseerd op het onlangs verschenen boek ” M. Kiesel, Chr. Bührle, J. Mildner, Prachtgemäuer – Wagner-Orte in Zürich, Luzern, Tribschen und Venedig, Regensburg 2020″.

Voor het eerst worden een aantal woonplaatsen van Richard Wagnerin  uitvoerig beschreven.

In het Hotel Schweizerhof in Luzern voltooide Wagner in 1859 zijn werk TristaIn. In het nabijgelegen Tribschen woonde hij van 1866 tot 1872 in het huidige Richard Wagner Museum, een manoir uit de vijftiende eeuw.

Ook zijn verblijfplaats in Zürich wordt belicht met het oog op zijn muzikale ontwikkeling.

Venetië inspireerde de componist in het bijzonder, maar was tevens zijn sterfplaats.

Het museum presenteert de thema’s van sprookjes, mythen, legenden, fabels en sagen, die fundamenteel zijn voor iedere cultuur en haar collectieve geheugen.

De tentoonstelling behandelt thema’s die in alle culturen voorkomen en die (pre) historische wortels hebben, veelal voor de introductie van het schrift.

Zij ontvouwen zich in de mythen, sagen, fabels, legenden uit de oudheid en leiden naar de wereld van de Europese sprookjes, die aanvankelijk alleen mondeling werden overgeleverd. Ook de wereld van de Liechtensteinse sagen komt aan bod.

De invloed van deze literaire genres heeft de kunst millennia lang gevormd.

De narratieve elementen en verhaalstructuren die in de verhalen zijn overgeleverd, zijn ook terug te vinden in de moderne wereld van fantasieverhalen en films.