Scuol und Grand Hotel Belvédère. Foto/Photo: TES.

De Mineraalbronnen in Scuol en omgeving

Zwitserland is (vooralsnog) niet alleen het waterslot van Europa, maar is ook bekend vanwege zijn mineraalbronnen, kuuroorden en daaraan verbonden grand hotels.

Deze bronnen zijn in heel het land te vinden, zelfs als deze plaatsen tegenwoordig niet meer als kuuroord in gebruik zijn. Het epische centrum is echter het Engadin in kanton Graubünden, in het bijzonder het Unterengadin.

Over een afstand van slechts 6 kilometer ontspringen meer dan 30 bronnen met een hoge mineralenconcentratie. In de regio van Tarasp, Vulpera, Scuol, Ftan en Sent (Unterengadin, kanton Graubünden) aan beide kanten van de rivier de Inn.

Er zijn overigens nog veel meer bronnen zonder of met te weinig mineralen om te kwalificeren als mineraalwater. Nergens anders in Europa ontspringen zoveel verschillende gemineraliseerde bronnen in zo’n klein gebied.

Scuol

Mineraalwater

Mineraalwater wordt gevormd door regen- of smeltwater dat de ondergrond en rotsen via spleten binnendringt. Afhankelijk van de weg die het water aflegt, bepaalt het of het aan de oppervlakte komt als water zonder of met te weinig mineralen of als sterk gemineraliseerd water. De bron ontspringt meestal op het diepste punt, d.w.z. in de vallei.

Bogn Engiadina

Als water op grote diepte koolstofdioxide tegenkomt, wordt het daarmee verrijkt en ontstaat er zuur water (Sauerwasser of Säuerling). Afhankelijk van het soort gesteente neemt dit water verschillende elementen uit de rotsen op, zoals natrium, calcium, magnesium, kalium, ijzer, chloride of sulfaat. Na enkele jaren of decennia komt het vervolgens aan de oppervlakte als mineraalwater.

De geologische geschiedenis

Graubünden is geologisch gezien een van de interessantste regio’s van Zwitserland. De Rijnkloof (Rheinschlucht), het Zwitserse nationale park, het Ela Park, het Beverin Natuurpark, de Cavaglia Glacier Garden of de Sardona Tectonic Arena zijn slechts enkele voorbeelden. Het Unterengadin heeft niet alleen een vergelijkbare geologische geschiedenis, maar ook mineralen.

Ongeveer 125 miljoen jaar geleden is de zogenaamde Oer-Middellandse Zee gevormd. Ongeveer 95 miljoen jaar geleden botsten de Europese en Afrikaanse continentale platen op elkaar en ontstonden de Alpen.

Het ‘geologische venster van het Unterengadin’, een grote vallei, is in deze tijd ontstaan. Het is ongeveer 55 kilometer lang en 17 kilometer breed. Het strekt zich uit van Guarda tot Prutz in de Innvallei (Oostenrijk).

In het gebied rond Scuol-Tarasp ontspringen meer dan 20 sterk gemineraliseerde bronnen. Deze bronnen danken hun oorsprong aan dit ‘geologische venster’.

Scuol

Kuurtoerisme

Dat mineraalwater (en gezonde lucht) een gezond effect op het lichaam (e geest) heeft, is al lang onomstreden. Calcium, magnesium, natrium, ijzer, chloride en verschillende andere stoffen hebben een wetenschappelijk erkende genezende werking.

De helende werking is voor het eerst vermeld in 1369 en Paracelsus (1493-1541) raadde als eerste medicus de bronnen aan als therapie voor allerlei kwalen.

Hoewel gasten al in de 16e eeuw naar Tarasp (toen eigendom van de Habsburgers) reisden vanwege de mineraalbronnen, begonnen de hoogtijdagen van het kuurtoerisme halverwege de 19e eeuw.

Grand Hotel Belvédère 150 Jahre

In 1843 is in Tarasp de eerste Trinkhalle (Büvetta in het Romaans) gebouwd aan de oevers van de Inn. Het Grand Hotel Kurhaus Tarasp opende in 1864 zijn deuren. In 1876 is vervolgens een nieuwe drinkhal, de Büvetta Tarasp, geopend op de tegenoverliggende oever van het Kurhaus. Das Grand Hotel Schweizerhof opende in 1900 en het Grand Hotel Waldhaus in Vulpera in 1897 in Betrieb. De Grand Hotels Belvédère in Scuol en Val Sinestra bij Sent ontstonden ook in deze periode.

Schweizerhof

Een kuurverblijf duurde enkele weken of maanden. De dagelijkse routine van de gasten bestond voornamelijk uit het drinken van water, baden, lichaamsbeweging en sociale evenementen. Later werden winter- en zomersporten toegevoegd. De hoogtijdagen van het kuurtoerisme waren de periode tot 1914. Na een opleving in het interbellum (1918-1939) is het na 1945 snel bergafwaarts gegaan.

Grand Hotel Scuol Palace/Kurhaus Tarasp

De bronnen hebben nog steeds dezelfde helende werking, maar tegenwoordig zijn er veel medische alternatieven en is het toerisme veranderd. De Trinkhalle is al sinds  2006 gesloten vanwege het gevaar van vallende rotsen.

De Trinkhalle

De Hotels Belvédère in Scuol en Val Sinestra bestaan nog steeds. Het Kurhotel Tarasp (gesloten), de Schweizerhof (te koop) en het Waldhaus in Vulpera (afgebrand in 1989) leiden een ander bestaan of bestaan niet meer. De Bogn Engiadina Scuol is in het voorjaar van 1993 als nieuw en succesvol project geopend.

Kurhaus in Nairs/ Kurhaus Tarasp

De mineraalwaterpaden

De mineraalwaterpaden (Mineralwasserwege) leiden naar de mineraalbronnen en fonteinen en geven informatie over de naam, het type bron, de ingrediënten en de eigenschappen van de bron.

De waterbronnen liggen vaak in het midden van een plein omringd door huizen. De bronnen hadden een sociale (ontmoetingsplaats) en een huishoudelijke (waterconsumptie) functie.

De mineraalbronnen hebben vaak koperen platen waarop de compositie is aangebracht. Viva, wat de Romaanse uitdrukking is voor ‘proost’ of ‘gezondheid’.

(Bron en verdere informatie: K. Mischol, Mineralquellen im Unterengadin, Geschichten und Fakten, Scuol, 2019; M. Dubois, Die Brunnen des Engiadina Bassa, Zürich, 2014; Bogn Engiadina Scuol; www.engadin.com)

Sent