Scuol, Tarasp en Vulpera in historisch perspectief

19 augustus 2025

Scuol (kanton Graubünden) komt voor het eerst voor onder de naam ‘Schulle in een document van omstreeks 1095, in verband met de bouw van een benedictijnenklooster en een kerk.

De kloosters van Marienberg (Oostenrijk) en Müstair en Habsburg bezaten vanaf de lange tijd het huidige Unterengadin, inclusief Scuol. Pas in 1652 kochten de dorpen in deze regio zich vrij van Habsburg.

Unterengadin en Scuol (Schuls in het Duits) hadden bovendien te lijden onder de invallen van Oostenrijks-Habsburgse en Franse troepen. In 1499, in verband met de Zwabenoorlog (Swabischer Krieg), trokken soldaten van keizer Maximiliaan plunderend door alle gemeenten van Unterengadin.

Tijdens de Bünder Wirren (1618-1639) in de Dertigjarige oorlog (1618-1648) probeerden Oostenrijkse troepen Scuol tevergeefs te veroveren. Franse bezetters hielden ook huis tijdens de Franse tijd (1798-1813),

De kerk van San Geer (Sint-Joris) is gebouwd aan het begin van de 16e eeuw en ingewijd in 1516. De reformatie is in Scuol in 1530 ingevoerd.

Als gevolg daarvan groeide de belangstelling voor het geschreven woord. In 1679 verscheen de eerste “Bibla da Scuol” in het Romaans (Vallader) in de drukkerij van Jachen Dorta. De “Gazetta ordinaria da Scuol”, de eerste krant in Graubünden, verscheen van 1700 tot 1726.

De drukkerij in Scuol

De eerste ‘Bibla da Scuol’, Unterengadiner Museum. Foto: TES

Veel inwoners van Engadin en het nieuwe kanton Graubünden (opgericht in 1803) waren gedwongen werk en inkomsten in het buitenland te zoeken. Zo traden velen in buitenlandse militaire dienst als huurlingen of werkten in het buitenland als banketbakker of koopman.

De minerale bronnen, samen met het landschap en het goede klimaat, vormden de basis voor de ontwikkeling van Scuol tot kuuroord. In 1850 werden de eerste analyses van het water uitgevoerd. in 1860-1915 werden de meeste hotels in Scuol en Vulpera gebouwd.

Het pand op Stradun 402

Een opmerkelijk gebouw bevindt zich op de hoofdstraat 402 (Stradun 402). Het huis is in 1869 gebouwd door Sidonia Biveroni uit Bever. De nieuwe eigenaar Otto Töndury vestigde in het pand een bank en een aptotheek.

Scuol (Schuls in het Duits) beleefde vanwege het toerisme, mineraalbronnen en kuuroorden een grote groei en een bloeitijd. Omliggende plaatsen, zoals Tarasp. Vulpera, Val Sinestra en Sent, kenden een soortgelijke boom.

De kunstenaar Otto Haberer (1866-1941) uit Bern decoreerde 1905 de facade met belangrijke personen uit de historie van Engadin en Graubünden. Benedict Fontana (1450-1499), Johann Jeuch (1508-1578), Johann Luzi Gugelberg von Moos (1562-1616), Anton von Molina (1585-1650), Johannes von Tscharner (1593-1659), Georg Jenatsch (1596-1639), Pompeius Planta von Wildenberg (1570-1621), Fortunat von Sprecher (1585-1647), Johann Simeon von Florin (-1644), Ulysses von Salis (1594-1674) und Johann Guler von Weineck (1570-1637).

Het gebouw huisvest tegenwoordig een zaak voor inrichting van interieur en enkele appartementen.

Vulpera

Vulpera, Hotel Schweizerhof

De Trinkhalle en de Inn (En in het Romaans)

Tarasp

Tarasp en het kasteel

De autoweg door het Engadin en naar Scuol (aangelegd in 1860) en over de Flüela-pas (1866/67) bevorderden het toerisme en Scuol-Tarasp-Vulpera werd een naam van internationale faam. Het in 1989 afgebrande Grand Hotel Waldhaus in Vulpera was een van de meest luxueuze en bekendste in zijn soort.

Bogn Engiadina

Bogn Engiadina

De twee wereldoorlogen en de ontwikkeling van nieuwe medische behandelingen eisten echter hun tol en de Grand Hotels sloten hun deuren of brandden af (al dan niet voor de verzekeringspremie, zoals het Waldhaus in Vulpera). In 1950/51 ging het eerste winterseizoen van start. In 1956 werd de eerste skilift aangelegd.

Tegenwoordig is Scuol een modern toeristisch centrum met vele mogelijkheden voor sport, vermaak, ontspanning het hele jaar door en Romaanse taalcursussen in de zomer.

Mia Engiadina