De Walser, Davos, Holsboer, Kirchner, de Zauberberg en Thomas Mann
8 augustus 2025
Vóór de komt van de Walsers werd het gebied van Davos (kanton Graubünden) bewoond door Romaanstaligen. Volgens een document uit 1213 vestigden de Duitsprekende Walser zich in de dertiende eeuw vanuit Obervaz, Lenz, Brienz en Alvaneu in deze streek.
Het gebied viel onder de baronnen van Vaz. De Walsers hadden het recht om zich te vestigen en hadden fiscale vrijstellingen. Arosa, Lenzerheid, Tschiertschen en andere Walser dorpen zijn omstreeks deze tijd op soortgelijke wijze ontstaan.
Davos en zijn meer
Davos nam een leidende politieke rol op zich in het Walsergebied, dat zich in 1436 verenigde in de Zehngerichtebund, de bond van tien soevereine jurisdicties. Dat wil zeggen gemeentes met zelfstandige rechtsprekende bevoegdheid.
Deze Bond was de meest democratische van de Drie Bonden (Gotteshausbund, Grauer Bund en Zehngerichtebund). Alleen boeren, handelaren en andere burgers bepaalden het beleid, zonder dominantie van adellijke geslachten.
Het Schweizerhaus
Vanaf het begin gold het beginsel dat de minderheid zich moest schikken naar de meerderheid. Davos werd gekozen als vergaderplaats, en hoofdstad van de Zehngerichtebund. De burgemeester (Landammann), gekozen door de Landsgemeinde, zoals alle (rechterlijke) ambten, was de belangrijkste publieke functie.
Het stadhuis is al meer dan 700 jaar het politieke en bestuurlijke centrum. Het grootste belang kreeg het stadhuis na de oprichting van de Zehngerichtebund, die in Davos bijeenkwam.
Het stadhuis werd naderhand ook de zetel van de rechtbank. In 1559 brandde het gebouw, dat dateerde uit de 13e eeuw, af. Enkele jaren later is het herbouwd. In 1856 werden in het stadhuis twee gastenkamers voor toeristen ingericht.
De vraag was echter zo groot dat het aantal bedden voortdurend werd uitgebreid. Rond 1930 kwam er een einde aan deze herberg-functie van het stadhuis, mede vanwege de terugloop van het aantal toeristen (economische crisis, oorlog). Het stadhuis kreeg zijn strikte kubische vorm in 1930. De laatste aanpassing vond plaats in 1977.
Collectie: Waldhotel Davos
De geschiedenis van het kuuroord begon toen Alexander Spengler uit Duitsland en de Nederlander Willem Holsboer in 1868 het kuuroord Spengler-Holsboer oprichtten. Holsboer was in 1890 ook verantwoordelijk voor de aanleg van de spoorlijn van Landquart naar Davos.
De Engelse Sint-Lucaskerk is in 1883 gebouwd door de Engelse kolonie in de stijl van een neoromaanse bergkerk.
De eerste Engelse gast kwam naar Davos in 1869 en kort daarna reisden steeds meer Engelsen naar het kleine dorp. Veel Engelsen verbleven in kuurhotels of bouwden villa’s. Zo ontwikkelde zich, net als in veel andere dorpen in het kanton (en Zwitserland), de Engelse wijk. Van 1891 tot 1939 hadden ze er een consulaat, een krant en een bibliotheek met 6000 banden, een van de grootste Engelse bibliotheken op het continent.
Hotels, pensions, sanatoria en villa’s schoten als paddenstoelen uit de grond. Samen met de kuurgasten kwamen ook de zomer- en wintersport naar Davos. De aanleg van bergspoorwegen en skiliften was van doorslaggevend belang.
De prominente aanwezigheid van Engelsen is ook te zien aan de bouw van het Belvedere, dat op aandringen (en door financiering) van een Engelsman is gebouwd.
Tegenwoordig is Davos ook een congrescentrum en huisvest het gerenommeerde onderzoeksinstituten.
Het van buiten houten, van binnen moderne Kongresszentrum
(Bron: www. gemeindedavos.ch)
Thomas Mann, der Zauberberg, het Waldhotel en Ernst Ludwig Kirchner
Als je Davos zegt, zeg je ook Thomas Mann (1875-1955) en Ernst Ludwig Kirchner (1880-1938). Van 15 mei tot 12 juni 1912 verbleef Thomas Mann in het Haus am Stein onder het huidige Waldhotel Davos, het voormalige Waldsanatorium.
Zijn vrouw Katia Mann (1883-1980) verbleef daar voor een kuur. Geïnspireerd door zijn indrukken schreef hij van 1913 tot 1924 zijn belangrijkste werk “Der Zauberberg”. Deze roman gaf Davos en het huidige Waldhotel een plaats in de wereldliteratuur.
Het Waldhotel Davos presenteert op 8 en 28 augustus en op 11 september in het Thomas Mann-jaar 2025, dat de 150e geboortedag van de schrijver markeert, de VR-installatie “Being Thomas Mann“.
Indrukken uit het huidige Waldhotel Davos, dat veel aandacht besteedt aan zijn beroemde gast en het voormalige sanatorium
Ernst Ludwig Kirchner
Ernst Ludwig Kirchner was een Duitse schilder en graficus. Hij is een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het expressionisme en was een van de oprichters van Die Brücke. In 1917 verhuisde hij naar Davos, waar hij in 1938 overleed. Het Kirchner Museum Davos is aan deze kunstenaar gewijd.
Het Waldhotel