Auteur: Maarten Koning

Patek Philippe Museum

Het Patek Philippe Museum in Genève is in november 2001 geopend. Het museum herbergt een van ’s werelds grootste en meest prestigieuze horlogecollecties.

Met zo’n 2.500 horloges en aanverwante voorwerpen biedt het een reis door vijf eeuwen Geneefse, Zwitserse en Europese horlogeindustrie, of beter gezegd kunst, en tevens een uitgebreid overzicht van de productie van Patek Philippe sinds 1839.

Het museum toont vijf eeuwen erfgoed, inclusief de veelal magnifieke decoratieve kunsten die traditioneel met de horlogerie verbonden zijn, zoals graveren, emailleren, edelsteenzetting en guilloché.

De collectie is verdeeld in twee delen: een reis door de geschiedenis van het mechanische draagbare horloge, van zijn oorsprong in de 16e eeuw tot aan het begin van de 19e eeuw, en een rondgang langs de mooiste creaties van Patek Philippe vanaf 1839 tot heden.

Een bibliotheek met meer dan 8000 boeken is gewijd aan de horlogerie en aanverwante takken en is toegankelijk voor het publiek.

(Bron en meer informatie: www.patek.com/museum).

 

Romaanse kunst in de Elzas

De Elzas in Frankrijk kent een specifieke Romaanse kunst uit de elfde tot en met de dertiende eeuw. Zij verschilt weliswaar van de Romaanse kunst in de aangrenzende regio’s van Duitsland, Frankrijk en Zwitserland, maar toont ook veel overeenkomsten.

De Elzas ligt in het gebied van de Bovenrijn en is altijd een kruispunt geweest  van de Latijnse en de Germaanse cultuur. Dit blijkt ook uit de invloeden van Lombardije en andere Italiaanse gebieden, de Bourgogne, Auvergne en andere regio’s in Frankrijk, De rijnstreek en het zuiden van Duitsland en het noordwesten van Zwitserland.

Na de deling van het Karolingische Rijk in 843 (Verdrag van Verdun) maakte de Elzas aanvankelijk deel uit van het Middenrijk, dat zich uitstrekte van het huidige Nederland tot gebieden in Italië. Dit koninkrijk was geen lang leven beschoren en werd op zijn beurt weer opgedeeld. De Elzas viel vanaf ongeveer 865 onder verschillende Frankische en Duitse koningen.

De laatste Karolingers werden opgevolgd door de koningen en keizers (vanaf 962)  van het Heilige Roomse Rijk: de Ottonen (919-1024), de Saliërs (1024-1125) en vervolgens de Hohenstaufen (1138-1250).

Abdij Ottmarsheim. Photo: TES

De eerste romaanse kunst in de Elzas stamt uit de elfde eeuw, aan het einde van de heerschappij van de Ottonen. De architectuur uit deze tijd getuigt nog van de Karolingische traditie (bijvoorbeeld in Ottmarsheim, Epfig, Saint-Ulric d’Avolsheim, Dompeter, Altenstadt of Hohatzenheim). Vooral het octogonale interieur van de abdijkerk van Ottmarsheim lijkt als twee druppels water op de Dom van Aken, gebouwd door Karel de Grote (747-814) tussen 796 en 804.

De twaalfde eeuw en het eerste kwart van de 13e eeuw zijn de Gouden Eeuw van de Romaanse kunst in de Elzas. Dit hoogtepunt  viel samen met de heerschappij van de Hohenstaufen, vooral tijdens Frederik I, beter bekend als Frederik Barbarossa (1122-1190).

La Route Romane d’Alsace (De Route van de Romaanse kunst in de Elzas)  heeft tot doel deze kunst en het culturele erfgoed onder de aandacht te brengen. De route bestrijkt de hele regio en omvat meer dan 120 plaatsen.

Deze route toont de originele Romaanse stijl van de Elzas en tevens de uitwisseling met bovengenoemde regio’s.

(Bron en verdere informatie: www.route-romane-alsace.fr).

Natuurpark Schaffhausen

In totaal 15 gemeenten in de regio Schaffhausen (13 gemeenten in het kanton) en Duitsland (de 2 gemeenten Jestetten en Lottstetten) hebben zich verenigd in het regionale natuurpark Schaffhausen in de regio Klettau. Het is daarmee het eerste grensoverschrijdende park van Zwitserland.

Kanton Schaffhausen ligt voor het allergrootste deel ten noorden van de Rijn. Alleen kanton Basel-Stadt kent een soortgelijke situatie met Klein-Basel en de gemeentes Riehen en Bettingen aan de rechterrijnoever.

De heuvels en bergen (het hoogste punt is 900 meter), de uitgestrekte wijngaarden en landbouwgebieden, de bossen, de typische dorpjes en de Rijn geven de regio en het park een unieke diversiteit. Het park is het enige grensoverschrijdende natuurpark in Zwitserland.

De oppervlakte bedraagt 209 m2 met 26.000 inwoners in het parkgebied.

(Bron en nadere informatie: www.naturpark-schaffhausen.ch).

Eureka in Zürich

Jean Tinguely (1925-1991) creëerde de grote kinetische sculptuur “Heureka” van ijzeren staven, stalen wielen, metalen pannen en buizen in 1964 voor de Nationale Tentoonstelling in Lausanne.

De titel moet ironisch worden opgevat, want de sculptuur is een machine zonder doel. Zijn stationaire machines zijn allegorieën van de consumptie- en industriële maatschappij, die zichzelf uitput eindigt in absurditeit.

Het was Tinguely’s eerste publieke werk. De machine is nog steeds in werking. Van april tot half oktober rijdt hij drie keer per dag, telkens 8 minuten.

(Bron en nadere informatie: www.zuerich.com)

Regio Basiliensis en de Oberrhein

Nog een jaar, dan viert de Vereniging Regio Basiliensis in 2023 als een van de eerste grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden in Europa haar zestigjarig bestaan.

Vereniging Regio Basiliensis

De Vereniging met ongeveer 400 leden is niet alleen een succesvolle pionier van grensoverschrijdende samenwerking, maar onderscheidt zich ook door een politiek en institutioneel kader.

Dit komt onder andere tot uitdrukking in de Oberrheinkonferenz, de Oberrheinrat en de Duitse, Franse, Zwitserse Regierungskommission (zie voor verdere informatie over de Vereniging: www.regbas.ch).

Algemene Leden Vergadering

Op 3 mei jongstleden kwam de Vereniging bijeen voor haar 59e Algemene Leden Vergadering (ALV) in Bad Bellingen (Baden-Württemberg). Tijdens de vergadering is uitgebreid stilgestaan bij  digitalisering, een geïntegreerde arbeidsmarkt, op elkaar afgestemde en erkende onderwijscurricula en de demografische ontwikkeling in de Bovenrijnregio (Oberrheinregio).

De Corona-pandemie heeft aangetoond hoe belangrijk afspraken en samenwerking in grensoverschrijdende regio’s zijn. De handhaving en verbetering van de huidige grote attractiviteit voor wonen en werk in de Bovenrijnregio zijn hiervan afhankelijk.

Actiepunten  

Een onderzoek van de Vereniging in samenwerking met het economische onderzoeksbureau BAK AG (Wirtschaftsforschungs- und Beratungsinstitut BAK Economics AG) lag aan de paneldiscussie van de bijeenkomst ten grondslag. Dit rapport is de derde in een reeks van “Arbeitsmarkt am Oberrhein’.

Met name de wederzijdse erkenning van diploma’s en het onderling afstemmen van onderwijsprogramma’s, de voorbereiding op het digitale tijdperk, de beheersing van talen, projecten om inwoners en met name jongeren grensoverschrijdend te laten werken en goed openbaar vervoer kwamen telkens weer naar voren als belangrijke punten van aandacht. De toenemende krapte op de arbeidsmarkt, het klimaat en de demografische ontwikkeling maken dit tot een actueel thema.

Verschillen tussen de regio’s

Het rapport toon het verschil tussen de diverse gebieden in de Bovenrijn: de Elzas, Baden, het zuidelijke deel van Rheinland-Pfalz (Südpfalz) en Noordwest-Zwitserland. De regio’s verschillen onder andere in industriële en economische ontwikkeling, innovatie en onderzoek, werkloosheid, digitalisering en (toekomstige) krapte op de arbeidsmarkt.

Noordwest-Zwitserland (de kantons Solothurn, Aargau, Basel-Stadt, Basel-Landschaft en Jura) telt ongeveer 1.5 miljoen, Elzas 1.8 miljoen, Baden 2.5 miljoen en de Südpfalz ongeveer 0.3 miljoen inwoners (totaal ruim 6.1 miljoen).

Noordwest-Zwitserland is de banenmotor en kampioen patenten, economische groei, innovatie en inkomensgroei met Baden als een sterke tweede.

De Bovenrijn en de Europese Unie

Deze feiten plaatsen ook de discussies over de (afgebroken) onderhandelingen met de Europese Unie in het kader van het Institutionele verdrag (Rahmenabkommen/Accord cadre) en de daaropvolgende sancties tegen Zwitserland in perspectief. Tijdens de vergadering is niet ingegaan op de relatie met de Europese Unie.

De volgende opmerkingen zijn geen verslag van de bijeenkomst en zijn zeker niet het standpunt van de Vereniging. Het is echter wel belangrijk dat ze aan de orde komen.

Het is immers veelbetekenend dat de Minister-President van Baden-Württemberg zich in Brussel en Berlijn actief inzet om deze sancties op te heffen.

Börzenäquivalenz

Afgezien van compromisbereidheid aan beide kanten zijn er kanttekeningen te plaatsen bij de (illegale) sancties. De Europese Commissie heeft Zwitserland in de eerste plaats de toegang ontzegd om, kort gezegd, direct deel te nemen aan de Europese beurzenhandel (de zogenaamde Börzenäquivalenz).

Hoewel aandelenhandel bij uitstek het kenmerk is van de vrije markt en niets te maken heeft met politiek of verdragen tussen landen of internationale organisaties, ontzegt de EU Zwitserland, wat ze wel toestaat aan, bijvoorbeeld, Columbia, Singapore, Australië, Zuid-Afrika of Argentinië.

Europees onderzoeksprogramma Horizon

Het tweede punt is het Europese onderzoeksprogramma Horizon. Het is een feit dat Zwitserland een van de meest innovatieve landen met de beste onderzoekscentra en wetenschappers ter wereld is. Hoewel dit programma ook niets met het Rahmenabkommen te maken heeft en Zwitserland inhoudelijk en financieel de meest betrouwbare partner is, sluit de EU haar uit. Zelfs tijdens het communisme waren er vele wetenschappelijke samenwerkingsverbanden tussen Oost en West.

Bovendien onderscheidt Zwitserland zich juist door het initiëren en continueren van toonaangevende internationale wetenschappelijke projecten, onderzoeken en experimenten, waarbij ze altijd verder kijkt dan haar Europese neus, omdat kwaliteit voorop staat.

Niet alleen in de Bovenrijnregio, maar ook in, bijvoorbeeld, Zürich ( ETH, Eidgenössische Technische Hochschule), Lausanne (EPFL, l’Ecole Polytechnique Fédérale de Lausanne), in Genève (CERN, Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire ) of de diverse internationale onderzoekscentra in Davos.

Mont Terri Project

Een goed voorbeeld is het Mont Terri Project in St. Ursanne (kanton Jura). Dit project is in 1996  geïnitieerd en gefinancierd door Zwitserland en telt inmiddels deelnemende organisaties uit twaalf Europese, Amerikaanse, Canadese en Japanse landen met confinanciering door, nota bene, de Europese Unie. Het project is goed georganiseerd op basis van transparante financiering, objectieve keuze en selectie van partners, een minimum aan bureaucratie en met unieke resultaten. Kwaliteit in plaats van kwantiteit.

Interne markt

Een derde aspect betreft de economie. Met name Noordwest-Zwitserland  is de banen- en economische motor van de regio. Dagelijks passeren rond 34 000 Fransen de Zwitserse grens om te werken tegenover 100 Zwitsers, ruim 36 000 Duitse burgers tegenover ruim 400 Zwitsers. In andere kantons is er een soortgelijk beeld.  En dan nog heeft Noordwest-Zwitserland de laagste werkloosheid.

De sanctiemaatregelen van de EU treffen derhalve de hele regio. Dit geldt ook voor het eventueel niet verlengen van de vele bilaterale verdragen, waardoor WTO-regels automatisch gaan gelden. Dit heeft extra papierwerk, tijdverlies en kosten zonder dat het afdoet aan de wederzijdse behoefte aan handel en producten.

Inflatie en euro

De huidige inflatie in Zwitserland is ongeveer 2.5%, in Frankrijk en Duitsland nadert ze de 10%. In andere landen, Nederland bijvoorbeeld, is dat al het geval. Indicatief is ook de waardedaling van de euro, niet ten opzichte van de dollar, maar in vergelijking met de Zwitserse frank. Duitsland en Nederland hadden tot 2002 ook een keiharde munt. In 2002: Hfl. 1: 1.60 CHF, mei 2022: 1. Euro: 1.04 CHF.

De Zwitserse frank is bijna 60% gestegen of de euro (dus de DM) gedaald. Deze boterzachte munt en inflatie zijn op langere termijn ook nadelig voor Baden en de Südpfalz.

Deze situatie zal nog verslechteren met de aanstaande transferunie en deelname aan de eurozone van steeds meer armere landen. De lonen in Zwitserland zijn nu al drie keer zo hoog, de inflatie (en (kantonale) belastingen veel lager dan in de Elzas, Baden en de Südpfalz.

De politieke discussies over de (directe) democratie, geschillenbeslechting en de rol van het Hof van Justitie van de Europese Unie, loonbescherming, de Burgerrichtlinie en de steun- en subsidiemaatregelen zijn van een andere orde. Compromisbereid van beide kanten is gewenst, aldus was ook de teneur op deze bijeenkomst.

Conclusie

Het goed onderbouwde rapport en de accenten van de Vereniging tonen de meerwaarde van intensieve samenwerking voor en in de Bovenrijnregio. Tegelijkertijd maken de vele verschillen in deze kleine regio duidelijk dat de realiteit vaak weerbarstiger is dan idealen van ongedifferentieerde eenheid.

Zwitserland is een soort Europese Unie op micro-niveau. Dit geldt in nog sterkere mate voor de Bovenrijnregio. De van oudsher pragmatische politiek van Zwitserland en de concrete actiepunten en werkwijze van Regio Basiliensis tonen dat een bottom-up benadering mogelijke samenwerking, problemen, knelpunten en oplossingen voor burgers en bedrijven op de meest effectieve manier in kaart brengt, analyseert en benadert.

(Bron: www.regbas.ch; Bak Economics AG, Arbeitsmarkt am Oberrhein, Regio Basiliensis (Herausgeber), Basel 2022).

Savoie, Chambéry, Zwitserland en de laatste Italiaanse koning

De Hertogen van Bourgondië  wie kent ze niet van hun hoogtijdagen in de periode 1363-1477 ? De laatste hertog, Karel de Stoute (1433-1477), verloor niet alleen drie veldslagen (Grandson, Murten/Morat (1476) en Nancy (1477), maar ook zijn leven in 1477 in de oorlog met de Zwitserse Confederatie van kantons.

Chambéry

Savoie

Een andere dynastie in deze regio, het Hertogdom van Savoie, is minder bekend, maar heeft veel langer en een grotere politieke rol gespeeld dan de Hertogen van Bourgondië.

De naam Savoie is afgeleid van Sapaudia. Dit begrip is afkomstig uit de Gallo-Romaanse cultuur van de vierde eeuw. Tot de Romeinse overheersing vanaf 120 v. Chr. bewoonde de Keltische stam van de Allobrogen dit gebied.

De dynastie van Savoie ontstond tijdens en uit het Tweede Bourgondische Koninkrijk (888-1032) in een gebied dat zich in de vijftiende en zestiende eeuw uitstrekte van de huidige departementen Haute-Savoie en Savoie in Frankrijk, Vaud/Waadt en Bas-Valais/Unterwallis in Zwitserland tot aan de Piëmont, het Aostadal en Turijn in Italië met Chambéry als regeringscentrum.

In de zeventiende eeuw was het gebied uitgebreid tot en met het Graafschap Nice.  Turijn was vanaf 1563 de hoofdstad residentie van de hertogen.

De abdij van Hautecombe aan het lac du Bourget. Vanaf de 12e eeuw de laatste rustplaats van de dynastie Savoie. Ook de laatste Italiaanse koning Umberto II (1904-1983), directe afstammeling van de familie, is hier begraven in 1983, evenals zijn vrouw  Marie-Josée van België (1906-2001) in 2001.

Savoie en haar buren

De graven en hertogen waren vanaf de veertiende en vijftiende eeuw vrijwel permanent in conflict met de Franse koning, de westelijke Kantons van de Eidgenossenschaft (met name Bern), de stad Genève en de zeven Zenden (Dizains) van Oberwallis/Haut-Valais.

De bisschoppen in Genève en Sion/ Sitten steunden echter Savoie. De Hertogen van Bourgondië waren in de vijftiende eeuw de ‘natuurlijke’ bondgenoot van Savoie, tegen de Franse koning, de Eidgenossenschaft, de stad Genève en Oberwallis.

De nederlaag van Bourgondië tegen de kantons van de Zwitserse Confederatie in 1476 en 1477 luidde ook het begin van het einde in van de aanwezigheid van Savoie op het grondgebied van het huidige Zwitserland.

De Confederatie (met name Bern en Freiburg) veroverde Vaud in 1536. Oberwallis bezette de Bas-Valais. Deze situatie duurde tot de Franse inval en de vestiging van de Helvetische Republiek (1798-1803) in 1798.

Vaud werd een kanton (1803-1813) in een Confederatie onder Frans toezicht (1803-1813)  en trad toe tot de nieuwe Zwitserse Confederatie van 1815. Bas-Valais ging samen met Haut-Valais op in de Franse vazalstaat Valais (1802-1810), departement Simplon (1810-1813) en vervolgens in het nieuwe kanton Valais/Wallis in 1815.

Champvent (kanton Vaud) , carré savoyard

Culturele en politieke erfenis

Deze uitzonderlijke dynastie heeft het zelfs langer volgehouden dan de Oostenrijke Habsburgers. Het Habsburgse keizerrijk is in 1918 ontbonden. De nazaten van de Graven (1029-1416) en Hertogen van Savoie (1416-1713) waren koningen van Sicilië, Sardinië, Savoie en Piëmont onder titel Koningen van Piëmont-Sardinië (1713-1860) en Koningen van Italië (1860-1946).

Op 23 april 1861, na de ontbinding van het koninkrijk Piëmont-Sardinië vanwege het ontstaan van het koninkrijk Italië in 1860, kozen de burgers van Savoie in een referendum voor het Franse keizerrijk van Napoleon III.

In Zwitserland (en elders in de regio) getuigen veel kastelen, kloosters, abdijen en steden van de aanwezigheid van het Huis van Savoie. De Carrés savoyards, onder andere in Morges, Rolle, Yverdon-les-Bains, Romont, Champvent, en bijvoorbeeld het kasteel van Chillon staan nog fier overeind.

Savoie kan weliswaar niet wedijveren met de pracht, praal en cultuur van de Bourgondische Hertogen, maar het middeleeuwse kasteel, de prachtige gotische kapel, de kloosters en kerken, de kathedraal en de stadspaleizen, (middeleeuwse) straten in Chambéry en de vele kunstwerken in het Musée Savoisien schetsen een beeld van de grote culturele rijkdom.

(Bron: Thérèse en Jean-Pierre Leguay, La Savoie, Rennes, 2014)

Chambéry

Kasteel van Rolle

Het kasteel (kanton Vaud) aan het Meer van Genève werd in het derde kwart van de 13e eeuw gesticht door het Huis van Savoye. De bouw van het eerste kasteel tussen 1264 en 1269 wordt bevestigd door dendrochronologisch onderzoek.

De vesting van Rolle wordt voor het eerst genoemd in documenten uit 1291 en was toen in het bezit van graaf Amédée V van Savoye. Het gebouw, opgetrokken uit tufsteen, een plaatselijke kalksteen, is een van de grootste in zijn soort (het carré savoyarde).

Het kasteel werd gebruikt om goederen op te slaan en voor verdediging. Er was zelfs een binnenhaven die vanaf het meer toegankelijk was. Rond 1330 stichtten de graven van Savoye het stadje Rolle ten westen van het kasteel.

In 1295 ging het leengoed over in handen van ridder Jean de Greilly, wiens nakomelingen tot in de 15e eeuw in het kasteel woonden.  Na 1400 erfden de Heren van Greilly  bovendien de uitgestrekte landerijen in Guyenne.

In 1531 gingen het kasteel en zijn bezittingen over naar Jean Amédée de Beaufort en in 1536 nam Bern het eigendom over na de verovering van Vaud (le Pay de Vaud). Jean Amédéus van Savoie, lid van de Ligue de la Cuiller (zie Swiss Spectator, 5 april 2021, La lique des chevaliers de la Cuiller, Liga van de Ridders van de Lepel) erkende zijn nederlaag pas in 1543.

Het kasteel van Rolle werd in 1558 gekocht door een rijke Bernse patriciër, Jean de Steiger. De familie behield het kasteel en zijn heerlijkheidsrechten bijna twee eeuwen. Het kasteel werd op 29 maart 1799, na de Franse ‘bevrijding’ van Vaud,  gekocht door de gemeente Rolle.

Tegenwoordig herbergt het monument onder meer een tentoonstellingsruimte en een historische bibliotheek met ruim 13.000 boeken.

(Bron en nadere informatie: www.chateauderolle.ch).

Hedendaagse Dans Neuchâtel

De associatie, Association Danse Neuchâtel (ADN ), is opgericht in 1996. In de zomer van 2003 lanceerde de ADN het festival Neuchâtel Scène Ouverte om dans naar en in het centrum van de stad te brengen met voorstellingen voor het Stadhuis, op de pleinen en in de parken en steegjes.

Met het evenement Hiver de Danses is de continuïteit ook in de winter gegarandeerd. Voortbouwend op het succes is Hiver de Danses zelfs in steeds meer locaties en plaatsen in het kanton te zien.

In 2018 is een samenwerking tot stand gekomen met het Théâtre populaire romand – Centre neuchâtelois des arts vivants in La Chaux-de-Fonds en Neuchâtel.

Hiver de Danses organiseert tegenwoordig dansevenementen gedurende het hele jaar, van januari tot december. Het doel is hedendaagse dans en choreografie in het kanton (en andere regio’s) te ondersteunen.

Bron en meer informatie: (www.danse-neuchatel.ch).

De Wederdoper David Joris stierf als Basler burger Johann von Brügge

De aanvang van de St. Margarethakerk in Binningen ligt in de 9e of 10e eeuw. De schenkers waren landeigenaren. Na hun dood, werden ze begraven in hun kerk.

De dorpen Binningen en Bottmingen (kanton Basel-Landschaft) waren sinds 1004 in het bezit van de bisschop van Basel. De eerste vermelding van St.Margrethen in 1251 toont haar bestaan als parochiekerk in handen van de bisschop.

Met de reformatie rond 1527 ging St.Margarethen over in handen van de stad Bazel. De kerk werd ondergeschikt gemaakt aan de St. Elisabethen in Basel. Het protestante Bazel verkocht de kerk en haar landgoed (St. Margarethengut) in 1530 aan private personen.

Johann von Brügge, een Nederlander die het burgerschap van Bazel  had verworven, verkreeg de kerk in 1544. Johann was echter niet zomaar een emigrant. Hij was de leider van de wederdopers in de Lage Landen en moest vanwege de vervolging vluchten.

Hij zocht zijn heil in Bazel, maar was wel zo verstandig zich uit te geven als aanhanger van Huldrych Zwingli (1484-1531) de reformator van Zürich met een grote invloed in Bazel.

Johann von Brügge was een pseudoniem voor David Joris (1501-1556), zijn eigenlijke naam. Hij bezat ook het kasteel van Binningen en enkele andere goederen.

Gedurende zijn verblijf in Bazel stond hij op goede voet met de elite, die zijn ware identiteit echter niet kende. Hoewel Bazel relatief tolerant was, werden ook in deze stad wederdopers niet getolereerd, al was de vervolging minder fanatiek dan in andere delen van de Confederatie.

Huldrych Zwingli (1484-1531) in de Kerk, als hij geweten zou hebben wie de nieuwe eigenaar was…

Zijn rijkdom dankte hij aan zijn schoonzoon, de adellijke  Joachim van Berchem (1520-1574). Deze nam na de dood van zijn schoonvader het kasteel, de kerk en het landgoed over.

De Leonardskirche

Spiesshof

David Joris woonde in Bazel in de Spiesshof en is in 1556 is aanvankelijk in de St. Leonardkerk begraven, maar na de ontdekking van zijn ware identiteit is zijn stoffelijk overschot uit de kerk verwijderd en verbrand. Joachim van Berchem woonde tot zijn dood op het kasteel in Binningen.

Een epitaaf in de St. Margarethenkerk herdenkt ook Niklaus von Diesbach (1684-1722), een kapitein uit Bern in Nederlandse dienst. De officier was op weg naar huis, toen hij in de buurt van Binningen van zijn paard viel en overleed. Hij is in de St. Margarethenkerk begraven.

Het toont de eeuwenoude band en relaties tussen Zwitserland en Nederland.

(Bron en nadere informatie: www.altbasel.ch)

De wijnbouw op de St. Margarethenheuvel

Bomen op het toneel in Bazel

Diverse recente boeken boeken, gratis apps (www.Basel-baeume.ch) met het kadaster van de bomen in de stad, tentoonstellingen (Het Museum Kleines Klingental vanaf 14 mei (Bäume in Basel) en in 2021 het Museum der Kulturen, het natuurhistorisch museum Basel en Kulturstiftung Basel H. Geiger | KBH.G.) en vanaf 29 april zelfs het theaterstuk Unter Bäumen over, met en onder bomen. De ontluikende bladeren in de stad van de groene oases zijn overal in het echt te zien.

Bomen en parken markeren vaak ook de plaats van verdwenen begraafplaatsen en stadsmuren. Veel bomen zijn in de loop van de eeuwen ook verdwenen om plaats te maken voor wegen,  stadsuitbreiding of renovatieprojecten.

Van sommige van deze projecten heeft men tegenwoordig spijt, andere zijn meer geslaagd. Alle hebben ze gemeen dat ze tegenwoordig met een groene bril worden bekeken. Pleinen, binnenplaatsen, langs wegen en fietspaden en oevers, de boom is helemaal terug van nooit helemaal weggeweest.

De Universiteit van Bazel, gesticht in 1460, lag op de toegangsweg naar de Münster. Haar botanische tuin is ook in deze tijd gesticht en lag aan de oevers van de Rijn. De  tuin zijn is in 1692 verhuisd, maar de diens contouren en bomen zijn tot op de dag van vandaag te zien.

De boom als hoofdrolspeler in een theaterstuk is echter opmerkelijk en vloeit voort uit de prominente plaats van bomen in de historie en het heden van de stad.

(Verdere informatie: Museum Kleines Klingental, Bäume in Basel,  www.mkk.ch;  Unter Bäumen, Vorstadttheater Basel).