Auteur: Maarten Koning

De botanische tuinen Merian in Bazel

De Merian tuinen (Merian Gärten) is een botanische tuin aan de rand van Bazel. De historie gaat terug tot 1824 toen Christoph Merian (1800-1858) de Brüglingerhof en 56 hectare grond tot een groot agrarisch landbouwbedrijf uitbouwde in het dorp Brüglingen.

In 1886 werd het land overgedragen aan de Christoph Merian Stichting. In 1968 stelde de Stichting de grond ter beschikking en werd de tuin ontwikkeld. Alleen de Brüglingerhof bleef tot 2012 een zelfstandig landbouwbedrijf, waarna ook deze in de tuin werd opgenomen.

Christoph Merian. Collectie: Merian Gärten

De tuin ligt in het millennia oude rivierlandschap van de Birs. De door de rivier gecreëerde terrassen zijn nog steeds duidelijk zichtbaar en verdeelt de tuin topografisch.

De rododendronvallei, de geneeskrachtige plantentuin, de droge biotoop, ongeveer 1500 historische irissoorten en andere collecties zijn na 1968 aangelegd.

De tuin is vrij toegankelijk voor het publiek en rondleidingen, cursussen en andere educatieve activiteiten zijn een onderdeel van het programma.

(Bron en verdere informatie: www.meriangaerten.ch)

Impressies

De gebouwen

De molen en het museum

De tuinen

Prospeciesrara

Prospecierara

De andere tuinen

  

Het park

    

 

Mak Kettel en Wallis

Het grondgebied van het huidige Zwitserland is vanaf de Romeinse tijd altijd een kruispunt geweest van politieke, economische en sociale ontwikkelingen, cultuur en handel.

Een tentoonstelling in Martigny (La Suisse Magazine. Max Kettel. Les reportages de 1926 à 1960) toont voor het eerst de productie van de (vergeten) fotograaf Max Keller (1902-1961).

Meer dan 250 foto’s en 120 tijdschriften met zijn foto’s zijn te zien. Ze illustreren de reportages die hij van 1926 tot 1960 in en over Wallis en Zwitserland maakte.

Wallis en Zwitserland bevonden zich op een keerpunt in hun recente geschiedenis, tussen vooruitgang en sociaal-economische omwentelingen, tussen oorlog en vrede, belangrijke immigratie en culturele ontwikkelingen.

Een periode in zwart-wit foto’s, waarin moderniteit en traditie, toerisme en het plattelandsleven, pacifisme en het leger soms met elkaar in botsing kwamen.

Het is een tijdperk waarin identiteiten, sociale en genderrollen in vraag worden gesteld. Kettel wist als geen ander deze ontwikkelingen vast te leggen en documenteerde de veranderingen van twee generaties.

De Médiathèque Wallis biedt gratis toegang tot duizenden documenten uit verschillende media: boeken, tijdschriften, films, fotografie en moderne media. Ook worden er tentoonstellingen en andere evenementen met cultuurhistorische onderwerpen georganiseerd. (Bron en verdere informatie: www.mediatheque.ch).

 

 

Parzival op de Julierpas

De legende van ridder Parzival is een van de mooiste epen uit de Europese literatuur. In de theatertoren (Theaterturm) op de Julierpas is er geen ridderspektakel rond de Ronde Tafel van Koning Arthur en ook geen (Wagneriaanse) heldenspel.

Het verhaal wordt opnieuw verteld. Het gaat over de ervaringen en het levensverhaal van een eenzame man die op zoek gaat naar de zin van het leven en eindigt in een (mytisch) kasteel, waar hij de rest van zijn leven verblijft. De tegenhanger van deze versie van Parzival gaat over zijn vader Gahmuret, die alleen maar heldendaden, huwelijken en roem wil vergaren en altijd verder gaat en geen rust vindt.

Voorstellingen Parzival: 31 januari, 7, 8, 20, 23, 29 februari, 7 maart, Theaterturm op de Julierpas. Voorstellingen Gahmuret In Riom, Clavadeira: 6, 9, 21, 22, 5 februari, 8 maart 2020. Meer informatie: www.origen.ch).

Door het oog van de walvis

De Zwitserse cartoonist en illustrator Tom Tirabosco (1966) is niet alleen bekend vanwege zijn stripverhalen, kinderboeken en bijdragen in tijdschriften en kranten, maar ook om zijn bezorgdheid voor het ecosysteem.

Hij maakt zich met name zorgen over de wereldwijde fauna en flora op het land en in de zeeën. Veel soorten raken door steeds meer steden en andere nederzettingen, mensen, spoorwegen, vliegvelden, snelwegen en andere menselijke activiteiten zonder voedsel en habitat.

Jagers en zwaar vervuilde gebieden brengen andere soorten in gevaar. De planeet zal een verandering van het klimaat overleven, net als 4 miljard voorgaande jaren en de komende miljard(en) jaren.

De ongekende groei van de bevolking (van ongeveer 400 miljoen in 1800 tot 10 000 000 000 miljoen in 2050) is de echte uitdaging voor de mensheid en de flora en fauna in het bijzonder.

Tirabosco symboliseerde zijn bezorgdheid door zijn tekeningen met muziek en een verhaal over een walvis ter gelegenheid van het evenement ‘Continents of the Whale’ in het Cartoommuseum in Bazel, 17 januari 2020.

Hij toonde de wreedheid van de walvisjacht. Uiteindelijk confronteerde hij het publiek met het oog van de walvis.

Het oog keek de mensen recht aan. Het grootste wezen op aarde en een andere gave van de natuur symboliseerde het gebrek aan respect voor het andere leven op deze planeet. (Tom Tirabosco Wonderland. Cartoonmuseum Basel).

Lichtfestival van Murten/Morat

Het Lichtfestival van Murten/Morat vindt dit jaar plaats van 15 tot 26 januari tussen 18 en 22 uur. Op 24 locaties is de binnenstad getransformeerd tot een sprookjesachtige wereld van licht en toneel. Artiesten, een multimediashow, een operazanger en diverse andere activiteiten transformeren de binnenstad in een theatervoorstelling. Dit jaar heeft het festival echter ook een serieuze invalshoek. Speciale aandacht wordt besteed aan de tweetaligheid van de stad en het kanton Fribourg/Freiburg. Dit kan zeker nuttig zijn in een tijd waarin het beheersen van beide talen niet meer vanzelfsprekend is. (Verdere informatie: www.regionmurtensee.ch).

Rottweil en de Eidgenossenschaft

De oude Romeinse stad Arae Flaviae, het huidige Rottweil, heeft al sinds 1519 een bondgenootschap met de Eidgenossenschaft van dertien Orte (of kantons). Sinds 1463 had Rottweil al de status van geallieerde of  zugewandter Ort.

Naast Mülhouse is Rottweil de einige stad met deze status die in 2020 geen deel uitmaakt van het moderne Zwitserland, zoals dat in feite in en na de Franse periode 1798-1803 en juridisch met de nieuwe Grondwet in 1848 gestalte kreeg.

In 1519 ratificeerden twaalf van de dertien Orte het eeuwige verbond (Der Ewige Bund) met Rottweil: Zürich, Bern, Luzern, Uri, Schwyz, Unterwalden, Zug, Glarus, Freiburg, Solothurn, Schaffhausen en Appenzell.

Fremde Richter

Alleen Basel ondertekende niet, al werd de stad wel genoemd in het verdrag. De reden is nog steeds actueel: vanwege het in Rottweil zetelende Hofgericht van de keizer. Met andere woorden, de handelsstad Basel was voorzichtig in verband met de jurisdictie van fremde Richter.

Ook in de Schwabenkrieg of Schweizerkrieg van 1499 speelde dit al een belangrijke rol en ook bij het verdrag van Westfalen in 1648 komt dit weer naar voren.

Soevereiniteit en juriisdictie zijn nauw verweven, zoals ook de huidige Brexit weer eens aantoont.

Eeuwige Trouw

De bondgenoten zwoeren eeuwige trüw, liebe und fründtschafft. Inderdaad is het eeuwige verdrag nooit opgezegd en heeft Rottweil de Eidgenossen bijgestaan in 1476 (succesvol in slag bij Murten (Morat) tegen de Hertog van Bourgondie en in 1515 minder succesvol in de slag bij Marignano tegen de Franse Koning en zijn bondgenoten).

De Eidgenossenschaft is anderzijds Rottweil te hulp geschoten na de twee wereldoorlogen van de vorige eeuw.

Helemaal rimpelloos was de relatie overigens ook niet. Ook hier was de Reformatie en de invloedssfeer van de katholieke Habsburgse monarchie de oorzaak.

Toen Rottweil in de periode 1802-1815 (tegen haar zin en onvrijwillig) bij het hertogdom Württemberg werd gevoegd, was ze feitelijk haar status van bondgenoot kwijt.

Juridisch is het eeuwige bondgenootschap echter nooit opgezegd De Schwäbische Eidgenossen herdenken en koesteren nog steeds de banden met de oude Orte, zoals de Orte of kantons goede banden met Rottweil onderhouden.

De stad Brugg (kanton Aargau) sloot in 1913 zelfs een van de eerste internationale stedenbanden.

Deze relatie heeft een geschiedenis die teruggaat tot het Romeinse Rijk, toen vanuit Vindonissa (het huidige Windisch, vlakbij Brugg) de stap werd gezet om Arae Flaviae te stichten.

Brugg was overigens geen Ort of partij bij de verdragen in 1463 en 1519 en was zelfs een Untertanengebiet, bestuurd door de Orte.

Het eeuwige bondgenootschap tussen Rottweil en de Eidgenossenschaft

De oude Romeinse stad Arae Flaviae, het huidige Rottweil, heeft al sinds 1519 een bondgenootschap met de Eidgenossenschaft van dertien Orte (of kantons).

Sinds 1463 had Rottweil al de status van zugewandter Ort. Naast Mülhouse is Rottweil de einige stad met deze status die in 2020 geen deel uitmaakt van het moderne Zwitserland, zoals dat in feite in en na de Franse periode 1798-1803 en juridisch met de nieuwe Grondwet in 1848 gestalte kreeg.

In 1519 ratificeerden twaalf van de dertien Orte het eeuwige verbond (ewiger Bund) met Rottweil: Zürich, Bern, Luzern, Uri, Schwyz, Unterwalden, Zug, Glarus, Freiburg, Solothurn, Schaffhausen en Appenzell.

Alleen Basel ondertekende niet, al werd de stad wel genoemd in het verdrag.

De reden is nog steeds actueel: vanwege het in Rottweil zetelende Hofgericht van de keizer. Met andere woorden, de handelsstad Basel was voorzichtig in verband met de jurisdictie van fremde Richter.

Ook in de Schwabenkrieg of Schweizerkrieg van 1499 speelde dit al een belangrijke rol en ook bij het verdrag van Westfalen in 1648 komt dit weer naar voren. Soevereiniteit en juridisdictie zijn nauw verweven, zoals ook de huidige Brexit weer eens aantoont.

De bondgenoten zwoeren eeuwige trüw, liebe und fründtschafft. Inderdaad is het eeuwige verdrag nooit opgezegd en heeft Rottweil de Eidgenossen bijgestaan in 1476 (succesvol in slag bij Murten tegen de Hertog van Bourgondie en in 1515 minder succesvol in de slag bij Marignano tegen de Franse Koning en zijn bondgenoten).

De Eidgenossenschaft heeft anderzijds Rottweil na de twee wereldoorlogen van de vorige eeuw bijgestaan. Helemaal rimpelloos was de relatie overigens ook niet. Ook hier was de Reformatie en de invloedssfeer van de katholieke Habsburgse monarchie de oorzaak.

Toen Rottweil in 1802 (onvrijwillig) bij het hertogdom Württemberg werd gevoegd, was ze feitelijk haar status van bondgenoot kwijt. Juridisch is het eeuwige bondgenootschap echter nooit opgezegd.

De Schwäbische Eidgenossen herdenken en koesteren nog steeds de banden met de oude Orte, zoals de Orte goede banden met Rottweil onderhouden.

De stad Brugg (kanton Aargau) sloot in 1913 zelfs een van de eerste internationale stedenbanden. Deze relatie heeft een geschiedenis die teruggaat tot het Romeinse Rijk, toen vanuit Vindonissa (het huidige Windisch) de stap werd gezet om Arae Flaviae te stichten.

Brugg was immers zelf geen Ort of partij bij de verdragen in 1463 en 1519 en was zelfs een Untertanengebiet, bestuurd door de Orte.

De Internationale rol van Zwitserland

De oprichting van het Rode Kruis (1863) en kort daarna de arbitrageprocedure “Alabama” (1872) waren de uitgangspunten voor de internationale rol van Zwitserland en in het bijzonder Genève.

Met de opkomst van het Rode Kruis kreeg ook de neutraliteit van Zwitserland een nieuwe dimensie. De neutraliteit van het Rode Kruis is ook gebaseerd op de neutraliteit van Zwitserland.

De twee emblemen, het rode en het witte kruis, illustreren dit verband. Misschien zelfs meer dan federalisme en directe democratie geven het Rode Kruis en het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC) uitdrukking aan de boodschap van het land.

De Volkenbond, gevestigd in Genève, werd aan het einde van de Tweede Wereldoorlog ontbonden. In Genève nam het Europese hoofdkwartier van de Verenigde Naties zijn plaats in.

De Amerikaanse president Woodrow Wilson verklaarde al op 10 april 1919:

“Bovendien zijn de Zwitsers een volk dat zich in zijn grondwet heeft verplicht tot absolute neutraliteit. Dit is ook gebaseerd op de aard van het land, dat bestaat uit verschillende eenheden, culturen en talen. Zo is Zwitserland voorbestemd om als ontmoetingsplaats te dienen voor andere volkeren die zich willen inzetten voor vrede en samenwerking”.

De internationale gemeenschap heeft van Genève de zetel van talrijke internationale organisaties gemaakt en Genève en Zwitserland hebben zich ten dienste gesteld van de internationale samenwerking.

(Bron: F.Ch. Pictet, ´Charles Pictet de Rochemont en de toetreding van Genève tot Eidgenossenschaft´ in T. Kaestli (red), Nach Napoleon. Die Restauration, der Wiener Kongress und die Zukunft der Schweiz 1813-1815, Baden 2016).

De Jura en de Drie Meren Regio

De meren van Neuchâtel/Neuenburg. Morat/Murten en Bienne/ Biel in de Jura waren in de negentiende eeuw bij (Engelse) toeristen zeer geliefd vanwege het schitterende uitzicht op de Alpen en, vanaf de aanleg van de spoorbaan, de goede bereikbaarheid.

De Grand Hotels herinneren nog aan deze ‘belle époque’ van het kanton en de stad in het bijzonder. De industrie (onder andere horlogerie, asfalt, absint, toerisme, dienstverlening) en de gunstige ligging leidden tot welvaart in het kanton en een grote groei van de stad Neuchâtel, Murten en Biel.

Ook het mooie achterland (Jura) en voorland (Alpen) en de ligging aan het meer en in de Drie Meren regio (Drei-Seen-Land/Pays des Trois-Lacs) maakten Neuchâtel, Murten/Morat en Biel/Bienne tot een aantrekkelijke vestigingsplaats voor mensen en industrie.

De Eiger, Mönch, Jungfrau en iets verder vanuit de verte de Mont Blanc en Les Dents du Midi zijn en waren de getuigen.