De Dufourkaart en de Europese Unie
14 juli 2026
De topografische kaart van Zwitserland op schaal 1:100 000, beter bekend als de Dufourkaart, biedt nog steeds talrijke historische, culturele en politieke aanknopingspunten. De maker van deze kaart, Guillaume-Henri Dufour (1787-1875), was generaal in de Sonderbundsoorlog (1847) en lid van het Internationaal Comité van het Rode Kruis (ICRC) bij de oprichting ervan (1863).
De Dufourkaart
De kaart is een interessante cultuurhistorische en politieke bron, omdat zij voor het eerst de federalistische samenwerking tussen de verschillende kantons in het land laat zien. Zij is een symbool voor het ontstaan van de moderne Zwitserse natiestaat, die in 1848 is gesticht.
De Dufourkaart in het Bundeshaus in Bern staat symbool voor de stichting van de Confoederatio Helvetica. De symboliek van de Rütli-eed en de kaart symboliseren de lange ontstaansgeschiedenis vanaf de late middeleeuwen tot in de moderne tijd.
De kaart toont niet alleen de regio’s en de grenzen met de buurlanden. Ze verwijst bovendien naar de politieke structuur van de Zwitserse Bondsstaat, die bestaat uit de kantons, waarvan de door het volk gekozen vertegenwoordigers in de Nationale Raad (Nationalrat/Conseil fédéral) en de Raad van Staten (Ständerat/Conseil des États) in dit gebouw het land besturen.
Bovendien staat deze kaart ook symbool voor waarden als nauwkeurigheid, precisie en baanbrekende prestaties van Zwitserland en, in bredere zin, ook voor traditie, integratie en samenleven in een kosmopolitische, multiculturele en meertalige samenleving.
Het haalbare en diversiviteit
Deze kaart en Zwitserland tonen echter ook het uiterst haalbare voor een goed functionerende directe democratie, die gebaseerd is op subsidiariteit, decentralisatie en federalisme.
Als een zeer jong lid van het parlement (misschien zelfs de voorzitter van de Nationale Raad in 2027) meer verscheidenheid en diversiteit nastreeft, getuigt dit vooral van een gebrek aan kennis, inzicht en begrip van Zwitserland.
Hoe divers kan een land zijn met vier talen, 26 soevereine kantons, dialecten en culturen, veel gemengde huwelijken en immigranten, verschillende religies en veel uiteenlopende landschappen? Blijkbaar is het de bedoeling om het zeer diverse Zwitserland om te vormen tot een stammaatschappij met veel kleine gemeenschappen zonder al te veel ‘Swissness’, die weinig tot niets met elkaar gemeen hebben.
De Europese Unie
Het is niet alleen deze ideologie – nu onder de naam „Europees federalisme in plaats van Europees socialisme“ – die het decentrale, federale, direct-democratische en op subsidiariteit gerichte model bedreigt.
Zelfs (te) veel leden van de generatie van de nieuwe Confederatie van 1848, waarvan het volk en de kantons de grondleggers zijn, streven dit doel na, waarbij met name de angst voor sancties van de Europese Unie, het systematisch kleineren van Zwitserland en (tijdelijke, onzekere en onstabiele) geopolitieke motieven de drijfveer vormen.
In werkelijkheid spreekt er echter weinig voor de afschaffing van het Zwitserse model en een (voorlopig beperkt) lidmaatschap van de Europese Unie. Een overdracht van grondwettelijke, uitvoerende, rechterlijke en wetgevende bevoegdheden aan de EU impliceert uiteraard lidmaatschap van de EU.
De instabiele politieke, maatschappelijke, sociale, democratische, monetaire en financiële situatie in Duitsland, Frankrijk, België en op een aantal van deze gebieden zelfs in Nederland is een waarschuwing, nog afgezien van het bureaucratische, technocratische, ondemocratische en vooral op subsidies gebaseerde model van de EU.
Conclusie
Zwitserland is gebaseerd op globalisering, kwaliteit en het innovatieve bottom-up-model, de EU op kwantiteit, protectionisme, top-down-subsidies, megalomane projecten, steeds meer schulden en (fiscale) bevoegdheden en ‘one size fits all’-maatregelen op steeds meer terreinen.
De Dufourkaart zou uit het Bundeshaus verwijderd moeten worden, mochten de kantons in een staatsgreep à la Suisse door leden van het parlement worden genegeerd, in strijd met de letter en de geest van de grondwet van 1848.
Dogmatische ideologie, wensdenken en de drang om ‘erbij te horen’ vervangen het Zwitserse pragmatisme, realisme, het oog voor het haalbare en het detail. Niet alleen de grote lijnen, maar ook de details en de vele ingrijpende (on)voorziene gevolgen van het beoogde nieuwe verdrag met de EU zijn niet veelbelovend voor Zwitserland.
(Bron en verdere informatie: www.swisstopo.ch/dufour)