Römer, Fasnacht und das Antikenmuseum Basel Vorfasnacht im Antikenmuseum Basel und Sammlug Ludwig, am 12. Februar 2026. Foto/Photo: TES

Romeinen, Fasnacht en het Antikenmuseum Basel

Het zijn verwarrende tijden voor de Romeinen. Julius Caesar marcheerde in 2023 met zijn legioenen door de straten van Basel, destijds beter bekend of beter gezegd onbekend als Basilia, een Keltische nederzetting op de Münsterheuvel en bij de oude gasfabriek. Caesar  (100-44 v. Chr.) stichtte in 44 v. Chr.  de Colonia Augusta Raurica en Colonia Iulia Equestris (Nyon), of had daar waarschijnlijk de opdracht voor gegeven.

Fasnacht 2023

Augusta Raurica, eens een van de grootste Romeinse steden ten noorden van de Alpen, bestaat tegenwoordig uit twee dorpen, Augst en Kaiseraugst, die ook nog eens in twee kantons liggen, Basel-Stadt en Aargau.

Bovendien is zijn erfgoed niet naar hem vernoemd  (Caeser of Kaiser) maar naar de latere Habsburgse keizers, die tot 1803 Kaiseraugst bestuurden, ter onderscheiding van Augst, vernoemd naar Augustus (63 v. Chr.- 14 n. Chr.), de opvolger (en adoptiefzoon) van Caesar). Augst lag tot 1833 in kanton Basel, sindsdien is het onderdeel van kanton Basel-Stadt.

Het Romeinse legioen dat in 2025 de Mittlere Brücke passeerde begreep ook niets van het opschrift ‘800 Joor Rybrugg’. Afgezien van deze voor Romeinen barbaarse   alemannische taal, was er in hun tijd maar een brug over de Rijn en die lag bij Augusta Raurica!

Fasnacht 2025

Om de verwarring voor de Romeinen kompleet te maken bleek de Griekse mythologie in Bazel niet alleen springlevend, maar maken in het Antikenmuseum Basel ook nieuwe demonen en helden hun opwachting.

Een nieuwe hero in het Antikenmuseum

De Romeinen waren met Griekse mythologie opgegroeid en Griekse helden waren ook hun helden, zoals in het Antikenmuseum tot 29 maart is te zien. De introductie van een nieuwe held te midden van nieuwe demonen was hun echter vreemd. Het is ook maar de vraag hoe Caeser de huidige presidenten in het destijds hem niet bekende Amerika en Rusland zou beoordelen.

Hoe dan ook, gelukkig was de Basler kunsthistoricus Mike Stoll in het Antikenmuseum aanwezig om de relatie Romeinen en Fasnacht nader toe te lichten. Met zijn welsprekendheid en kennis slaagde hij er in een verband te leggen tussen de Romeinse Saturnalia, het  Concilie van Nicea in 325 en de Basler Fasnacht.

Mythe of niet, zijn toelichting over het ontstaan en de ontwikkeling van de Basler Fasnacht (23-25 februari 2026) als UNESCO-Werelderfgoed bleef niet alleen beperkt tot de Romeinse tijd, maar was veelomvattend, onder het toeziend oog van Bachuss, andere goden en hun helden.

Het Fasnacht- evenement in het Antikenmuseum Basel und Sammlung Ludwig is georganiseerd in het kader van het zestigjarig bestaan van het museum. En dat is geen mythe.

(Bron en verdere informatie: Antikenmuseum Basel und Sammlung Ludwig)