Het Castrum Rauracense van Augusta Raurica en het Bürkli
17 mei 2026
Het is tegenwoordig moeilijk voor te stellen, maar de dorpen Augst (kanton Basel-Landschaft) en Kaiseraugst (kanton Aargau) vormden in de Romeinse tijd (13. v. Chr.-410 n. Chr.) het grootste conglomeraat op het grondgebied van het huidige Zwitserland.
Augst tegenwoordig
De twee andere grote steden destijds waren Aventicum (Avenches) en Colonia Iulia Equestris (Nyon) in het huidige kanton Waadt.
Augst en Kaiseraugst vormden de Romeinse Colonia Augusta Raurica, vernoemd naar de Keltische stam Rauraken en keizer Augustus. In het Ratshaus van Bazel staat een standbeeld van de stichter Lucius Munatius Plancus (87-15 v. Chr.).
Lucius Munatius Plancus, de stichter van Augusta Raurica (maar niet van Bazel!)
Augusta Raurica lag aan de Rijn en was in derde eeuw een belangrijke stad aan de grens (Limes) met de Germaanse stammen. Rond 300 n. Chr. bouwden de Romeinen om die reden het grootste fort in Zwitserland: het Castrum Rauracense. Het kasteel geldt ook internationaal als een belangrijk erfgoed uit de laatromeinse tijd.
De afmetingen zijn 292 bij 155 meter. De omvang duidt ook op het belang van deze grensplaats binnen de verdedigingslinie. Het kasteel had waarschijnlijk ook een bestuurlijke functie.
De westelijke toegangspoort toen en tegenwoordig
In ieder geval toont het nabijgelegen museum Augusta Raurica het dagelijkse (rijke) Romeinse leven. Het museum herbergt onder andere de Kaiseraugster Silberschatz.
Plan der spätrömischen Grenzbefestigung entlang des Rheins. Abschnitt von Kembs bis Konstanz Kartengrundlage: K606-01, © 2004 Swisstopo
Aan de andere kant van de Rijn en aan de andere kant van de Brug stond toen een kleiner fort, waarvan de restanten tegenwoordig nog te zien zijn.
De muren van het kasteel in Kaiseraugst staan er nog deels. Ze geven een indruk van de omvang van het complex. Archeologen zijn er ook in geslaagd een redelijk betrouwbare reconstructie te maken. Na ruim 1 700 jaar zijn de muren echter aan een grote onderhoudsbeurt toe om de gevolgen van vorst, neerslag en wind zo goed mogelijk te herstellen.
Het Bürkli bij Möhlin-Riburg
In de 4e eeuw n.Chr. stond op de Bürkli vermoedelijk een wachttoren van de laat-Romeinse grensversterking (Limes) en in de vroege middeleeuwen bevond zich hier een groot verdedigingscomplex.
De Bürkli bij Möhlin-Riburg is een steilwandig grindterras tussen de Rijn en de Möhlinerbach. De laat-Romeinse Limes langs de Rijn, van Kembs in de Elzas tot Konstanz aan het Bodenmeer, werd beveiligd door dergelijke forten en wachttorens. In het achterland bewaakten forten belangrijke verkeersknooppunten en passen.
Bürkli, Rekonstruktion der frühmittelalterlichen Burgenanlage mit Vorwerk, Vorburg und Kernburg. Bild: Kantonsarchäologie Aargau, René Kindlimann.
De bisschop van Augusta Raurica
Zoals bekend staat een van de oudste bisschopszetels van Zwitserland ook in Kaiseraugst aan de oevers van de Rijn. Ook deze plek is toegankelijk voor het publiek.
De St. Gallus kerk, 5e eeuw