Auteur: Maarten Koning

De Walserweg Graubünden

De Walserweg leidt in etappes van San Bernardio naar Brand in het Oostenrijkse Vorarlberg. Het langeafstandswandelpad strekt zich uit over historische wandelpaden midden in de natuur.

De lengte is ongeveer 300 km door afgelegen Walsergemeenten en -dalen. (a.o. Safien, Avers, St. Antoniën, Langwies, Lenzerheide, Arosa, Davos, Nufenen et Splügen).

In het Safiental heeft de Walsercultuur- en leefwijze overigens de eeuwen sinds hun komst in Graubüaan het begin van de dertiende eeuw goed doorstaan De route is gemarkeerd met routenummer 35 en maakt deel uit van het netwerk van Kulturwege Schweiz.

(Bron en nadere informatie: www.walserweg.ch).

De tempel van St. Blaise

De kerk (le Temple) in St. Blaise (kanton Neuchâtel) is gebouwd op de plaats van een kerk uit de Karolingische tijd.

In de vijftiende eeuw is ze aangepast in de Gotische stijl. Enkele opvallende kenmerken zijn de (Romaanse) toren en vensters in de kerktoren, de glas-in-lood ramen van Edmond Bille (1878-1959) en de decoratie in het portaal van de kerktoren.

De kerk is overgaan tot het Protestante geloof tijdens de Reformatie (1530), evenals de andere plaatsen in het huidige kanton Neuchâtel.

Büren an der Aare

De stad Büren an der Aare (kanton Bern) heeft een goed bewaarde middeleeuwse stadskern.

De rivier en de ligging aan verkeerswegen zijn van groot belang geweest voor handel en de vele markten in de stad, onder andere voor scheepsbouw, opslagplaatsen voor goederen en markten voor zout, ijzer, wol, vee, linnen en agrarische producten.

Laat-middeleeuwse/vroeg moderne gebouwen kenmerken de stad nog steeds. Kasteel Büren uit de zestiende eeuw is bijvoorbeeld een erfgoed van nationaal belang.

Ook religieuze gebouwen, tot de Reformatie was de stad katholiek, bepalen nog steeds de skyline.

(Bron en verdere informatie: www.bueren.ch).

De brug van Aarberg

In de twaalfde eeuw was er slechts één rivierovergang tussen Bern (ook in deze eeuw gesticht) en Büren an der Aare: op de plek waar nu de stad Aarberg ligt.

Rond 1140 bouwde de graaf van Neuchâtel om tol te heffen een kasteel in de buurt van deze brug. De stad werd gesticht in 1220. De huidige brug is gebouwd in 1568.

Tijdens de eerste watercorrectie van het Drie Merengebied (de zogenaamde Juragewässerkorrektion van de jaren 1868-1891) werd een deel van de Aare omgeleid.

Stadhuis (Amtshaus)

De enorme houten brug herinnert nog aan de tijd van de wilde Aare en zijn vele overstromingen. Vanaf 1891 was de Aare echter een tamme kleine rivier, de zogenaamde Oude Aare. De brug toont de breedte van de rivier van voor de correctie.

(Bron en verdere informatie: www.aarberg.ch).

Büren an der Aare

Büren an der Aare is een middeleeuwse stad in kanton Bern. De geschiedenis van deze stad is een spiegel van de geschiedenis van Zwitserland. De Kelten, Romeinen, Alemannen en Franken hebben hun (archeologische) sporen achtergelaten.

Vanaf de dertiende eeuw was de stad in handen van achtereenvolgens de Baronnen van Strassberg, het graafschap Neuchâtel, de Graven van Neu-Kyburg, Solothurn, Oostenrijk en tenslotte Bern.

De stad Reiben aan de andere kant van de Aare behoorde echter tot het prins-bisdom Bazel. De Franse invasie in 1798 leidde tot de oprichting van de Helvetische Republiek (1798-1803).

Büren werd een district in deze republiek. Reiben, als onderdeel van het prins-bisdom Bazel, kwam van 1800 tot 1814 echter onder het Franse departement Haut-Rhin. Het Congres van Wenen voegde in 1815 Reiben toe aan kanton Bern.

De Franse troepen keerden echter in februari 1871 terug naar Büren en Reiben, maar dan op de vlucht voor het Pruisische leger.

Het Bourbaki-Panorama in Luzern illustreert de grensovergang van het verslagen Franse leger onder leiding van generaal Bourbaki bij Verrières in het kanton Neuchâtel.

Ongeveer 2 000 Franse soldaten en 500 paarden vonden onderdak in Büren en Reiben. In 1821 werd een (houten) brug over de Aare gebouwd.

Deze brug verbindt Büren ook feitelijk met Reiben. In 1911 zijn beide plaatsen samengevoegd tot één gemeente.

Zelfs de brand van de houten brug in 1989 heeft deze band niet verbroken. In 1991 werden de brug en de huidige verbinding in ere hersteld.

(Bron en verdere informatie: www.bueren.ch).

Das Grosse Moos

Das Grosse Moos is een veengebied aan de oevers van het Meer van Neuchâtel in het Drie Merengebied (Drei-Seen-Land: het Meer van Neuchâtel, het Meer van Morat en het Meer van Biel). De regio is eeuwenlang overstroomd geweest.

De eerste initiatieven om de meren en rivieren in deze regio te controleren vonden plaats tussen 1868 en 1891. Het waterpeil van het Meer van Neuchâtel daalde hierdoor met ongeveer 3 meter.

Het (huidige) natuurreservaat Grosse Moos en de nabijgelegen natuurreservaten Fanel en Cudrefin, evenals het natuurcentrum Birdlife La Sauge (opgericht in 2001) kwamen hierdoor tot ontwikkeling.

Het Seebachdal

Het Seebachdal in het kanton Thurgau is een veenlandschap van nationaal belang. Het dal werd 20 000 jaar geleden gevormd door de Rijngletsjer ten tijde van de laatste ijstijd. Er zijn drie meren uit ontstaan: de Hüttwiler, de Nussbaumersee en de Hasensee.

De stijging van het waterpeil is een oeroud natuurverschijnsel. De paalwoningen van 4000 jaar geleden liggen nu vier meter onder het wateroppervlak van de Nussbaumersee.

Dertig jaar geleden is het gebied echter opgedroogd door de vele bouwwerkzaamheden. Deze vonden hun oorsprong in de verdedigingslinie in de jaren voor en na 1940. Tegenwoordig is het door diverse projecten weer een rijk gebied van flora en fauna.

(Meer informatie: www.thurgau-bodensee.ch).

De Ceneri-tunnel

Op vrijdag 4 september is bij de Monte Ceneri in het kanton Tessin de Ceneri-basistunnel geopend.

Deze tunnel is het sluitstuk van NEAT (Die NEue AlpenTransversale) project, het grootste en duurste infrastructurele bouwwerk van het land.

Op `13 december zal de eerste trein om 06.00 stipt van Lugano naar het noorden rijden. De tunnel is 15.4 kilometer lang en verbindt Camorino bij Bellinzona met Lugano.

In 2007 is de tunnel (34.6 kilometer) door de Lötschberg al in gebruik genomen, op 1 juni 2016 is de Gotthard-basistunnel geopend.

Zwitserland heeft daarmee aan haar (Europese) verdragsverplichtingen en de uitslag van het referendum in de jaren 1990 voldaan.

Pacta sunt servanda, gefinancierd (kosten 23 miljard CHF) en op tijd geleverd door de Zwitserse overheid.

Ook de Gotthard-Strassentunnel (ruim 16 km lang), in  gebruik genomen op 5 september 1980, betekende een grote verkorting van de reistijd voor het auto- en vrachtverkeer.

Met  de voltooiing van het NEAT- project heeft het geografische hart van  Europa het Europese goederenverkeer (weer) een enorme dienst bewezen in verkorting van reistijd, geld en verkeersveiligheid.

Ook het Italiaans-sprekende kanton Tessin krijgt met de Ceneri-tunnel een betere infrastructuur tussen de steden Bellinzona, Lugano en Locarno oftewel de Città Ticino, een soort Greater London of de Randstad van Nederland (Den Haag, Utrecht, Rotterdam en Amsterdam).

Het traject verbindt op de lange termijn ook delen van Noord-Italië (Genua, Milaan, Como, Mendrisio-Varese (Maplensa), Novara).

Op termijn kunnen containers uit Rotterdam direct via deze verbinding per trein naar Noord-Italië worden getransporteerd, als Duitsland en Italië ten minste hun (verdrags) verplichtingen nakomen.

Doorbouwen

Het Zwitserse lid (NIKE) van de Europese Erfgoeddagen (European Heritage Days) organiseert op 12 en 13 september 2020 in heel het land debatten over de toekomst van steden, dorpen en huizen. Hoe kan het erfgoed zo goed mogelijk behouden blijven terwijl tegelijkertijd nieuwe, hoogwaardige woon- en open ruimtes in de (bebouwde) omgeving worden gecreëerd?

Onder het thema “Doorbouwen” (Weiterbauen – Verticalité – Costruire sul costruito – Construir en il construi in de vier talen van het land) komen actuele vragen aan de orde. Meer dan duizend gratis rondleidingen, wandelingen, workshops of discussiegroepen staan hiertoe open voor het publiek.

De behoefte aan woonruimte en mobiliteit nemen voortdurend toe. Tegelijkertijd is het gewenst de bebouwing van groene gebieden een halt toe te roepen. Om ervoor te zorgen dat mensen zich comfortabel voelen in een dichtbevolkte stedelijke omgeving zijn echter een goede inrichting en planning en bouw van hoge kwaliteit, bij voorkeur in de hoogte, en een verantwoorde omgang met het architectonisch erfgoed belangrijke voorwaarden.

Op deze dagen komen ook voorbeelden aan de orde, bijvoorbeeld een melkfabriek die een universiteit wordt, een brand in een parlementsgebouw leidt tot een architectonisch meesterwerk of een onbewoonde boerderij en zijn schuur die worden omgevormd tot een woongebouw. (Bron en verdere informatie: www.nike-kulturerbe.ch en www.europeanheritagedays.com).