Arlesheim, Hermitage en het Congres van Wenen

23 maart 2026

Het dorp Arlesheim (kanton Basel-Landschaft) is vooral bekend vanwege de in 1785 aangelegde Engelse Tuin, de Ermitage en de in 1681 ingewijde Dom. Arlesheim leest dan ook als een Zwitsers geschiedenisboek.

Het gerenoveerde slot Birseck

De Ermitage is in 1785 ontworpen door Balbina von Andlau-von Staal (1736-1798). Het is de grootste Engelse tuin op Zwitserse bodem en bedoeld als solitude romantique près d’Arlesheim.

 

In juni 1814 maakte Conrad von Adlau (1766-1839) Arlesheim tot bestuurlijk centrum van de geallieerde bezettingsmacht van een deel van Frankrijk en van het prinsbisdom Bazel.

Von Andlau was op 15 januari 1814 door de geallieerden benoemd tot Generaal-Gouverneur van deze gebieden (de oude Franse departementen Doubs, Jura, Vogezen, Haute-Saône, het graafschap Montbéliard en het prinsbisdom Bazel).

Na de nederlaag van Napoleon was Arlesheim een dorp van Europees politiek belang. De beslissingen werden overigens in Wenen, Londen, Berlijn en Moskou genomen, de hoofdsteden van de overwinnaars.

Slot Reichenstein

Het Congres van Wenen (1814-1815) en diverse verdragen, onder andere de verdragen van Parijs (30 mei 1814 en 20 november 1815) en Turijn (16 maart 1816) zouden uiteindelijk beslissend zijn voor de politieke toekomst van Zwitserland en de verdeling van het gebied van het Prinsbisdom Bazel.

Arlesheim stond echter prominent op de politieke kaart in deze jaren. De Europese machthebbers bezochten Arlesheim overigens ook al vóór de napoleontische oorlogen vanwege de beroemde Ermitage.

Clemens von Metternich, tsaar Alexander, Marie-Louise, de voormalige echtgenote van Napoleon, en de Habsburgse aartshertogen Johann en Maximiliaan hebben een- of meerdere keren Arlesheim bezocht vóór 1792 of na 1814.

De Bauerngarten