De Aare, Aarwangen, Wangen an der Aare en de Zwitserse deltawerken
12 maart 2025
De Aare mondt bij Koblenz (kanton Aargau) uit in de Rijn. Op zijn 295 lange tocht vanaf haar bron in de Oberaargletscher stroomt ze door de Aareschlucht, Brienzer- en Thunersee, ’s lands hoofdstad Bern, Bielersee, Solothurn en door diverse plaatsen die haar naam dragen, Büren aan de Aare, Aarwangen, Wangen aan de Aare, Aarburg en Aarau, de hoofdstad van kanton Aargau.
In de 19e eeuw is de Aare tijdens de eerste Juragewässerkorrektion/Correction des eaux du Jura (1868-1891), de Zwitserse Deltawerken een eeuw voor de Nederlandse equivalent!
Nadien hebben nog enkele aanpassingen plaatsgevonden, onder andere bij de Zweite Juragewässerkorrektion/Correction des eaux du Jura (1962-1973). Sindsdien is de meest waterrijke rivier van het land met meer water dan de Rijn ‘getemd’.
De inwoners van de vele mooie dorpen en stadjes, landbouwbieden en infrastructuur blijven gespaard voor overstromingen, enkele uitzonderlijke omstandigheden daargelaten.
Wangen an der Aare
Een van die fraaie middeleeuwse stadjes is Wangen an der Aare (kanton Bern). In de 11e eeuw stond er een Benedictijnerpropstei van het klooster van de abdij Trub. De Hertogen van Zähringen zijn de stichters van het stadje. De graven van Kyburg verwierven de plaats na het uitsterven van de Zähringen dynastie in 1218.
Na verwoestingen door de Gugler (Franse huurlingen tijdens de 100-jarige Frans-Engelse oorlog (1337-1453) en andere financiële tegenslagen verwierf Bern 1406 het stadje. De Landvogt zetelde in het Landvogteischloss (15-18e Jahrhundert).
Wangen was destijds een belangrijke overslagplaats voor scheepvaart op de Aare. Zout was een van de kostbaarste goederen. Het kwam uit Beieren, Tirol en Lotharingen. Het markante Salzhaus (1775) herinnert aan deze periode. De welvaart is nog steeds te zien.
Het Salzhaus
De Houten brug over de Aare is in 1552 gebouwd. Daarvoor waren er echter al voorgangers. Het rijke verleden blijkt ook uit het Gemeentehuis, de tijdkloktoren (Zytgloggeturm) en een monumentaal centrum.
(Bron en verdere informatie: Gemeinde Wangen an der Aare)
Aarwangen
Aarwangen (kanton Bern) is ook al zo’n kleine plaats, die men zomaar voorbij rijdt. Aarwangen is echter ook de moeite waard. De Kelten, Romeinen, Alemannen en Burgunder kenden deze plaats aan de Aare al vanwege de overslagplaats voor goederen tussen het westen en het oosten van Zwitserland. De eerste schriftelijke vermelding stamt uit het jaar 1212.
De heren van Aarwangen bewoonden het kasteel aan de oevers van de Aare. Hun opvolgers waren de heren van Grünenberg, die in dienst waren van Habsburg.
Na de verovering van Aargau, verwierf Bern de plaats in 1432. De Landvogt resideerde in het kasteel tot 1798. In totaal bestuurden 75 landvoogden tot 1798 en het ontstaan van de Helvetische Republiek (1798-1803) Aarwangen. Het kasteel toont de wapens van deze 75 landvoogden in een galerie. Sinds 1803 en de nieuwe Confederatie (1803-1813) is Aarwangen de hoofdstad van het district Aarwangen in het Kanton.
(Bron en verdere informatie: Gemeinde Aarwangen)
