Het kasteel Schenkenberg, Bern en kanton Aargau

13 oktober 2026

Kasteel Schenkenberg was van de 13e tot en met de 15e eeuw de zetel van verschillende adellijke families. Van 1460 tot aan de ontmanteling in 1720 diende het als zetel van de Bernse landvoogd. Op het hoogste punt van het terrein lag de kernburcht. Deze bestond uit de hoofdtoren, de schildmuur (die Schildmauer, zie ook de Farnsburg) en het paleis.

  

In het westen bevond zich de benedenburcht met de bedrijfsgebouwen (graanschuur, stallen, bakkerij, rookkamer en watervoorziening) en de poort. De toegang tot de kernburcht liep via een lange trap naar de paleisvleugel. De burcht werd geflankeerd door ronde torens. In het zuiden lag de ommuurde burchttuin en een slotgracht beschermde de burcht aan de oostzijde.

I. Wernli, Bild im Restaurant Schenkenberg in Thalheim

Geschiedenis

Kasteel Schenkenberg werd in de eerste helft van de 13e eeuw gesticht. In een oorkonde uit 1243 wordt de ‚dominus H. de Schenkenberc‘ genoemd. Hij was vermoedelijk een leenman van de graven van Habsburg. Daarna behoorde het tot halverwege de 14e eeuw toe aan de heren van Schönau. In 1451 kwam het kasteel in handen van de heren van Baldegg.

De Berners, die sinds 1415 over Aargau heersten, bezetten in 1460 ook dit kasteel. Het diende vervolgens tot 1720 als zetel van de landvoogd. Ongeveer 50 landvoogden hadden hun residentie op Schenkenberg. In 1720 werd het kasteel vanwege zijn bouwvalligheid verlaten en werd het landvoogdschap verplaatst naar kasteel Wildenstein.

Thalheim

Het dorp Thalheim (kanton Aargau) ligt aan de voet van de burcht in het Schenkenbergdal, een deel van het Jurapark Aargau. Het dorp werd in 1064 voor het eerst in een oorkonde vermeld. Alemannische graven wijzen erop dat het gebied al veel eerder bewoond was.

Dankzij de wijnbouw groeide het dorp in de 17e eeuw uit tot de op één na grootste gemeente van het district Brugg. De landbouw en de wijnbouw hebben tegenwoordig veel van hun betekenis verloren, maar er zijn nog steeds meer dan 30 voltijds- of deeltijdboeren.

De kerk en de pastorie

Met het Berner wapen op de gevel domineert de pastorie het dorpsplein. Het werd in 1731 gebouwd. De kerk, gewijd aan de heilige Petrus, had oorspronkelijk een romaanse stijl.

Ze werd in de 14e en 15e eeuw gerenoveerd. In 1543, na de Reformatie, werd ze uitgebreid en opnieuw gerenoveerd. Het doopvont dateert uit het jaar 1675.