Kerk van Ermatingen

Het klooster van Reichenau bouwde rond 750 de eerste kerk in Ermatingen (het toenmalige Erfmoutinga). De torenfundering en de St. Catharinakapel dateren uit c. 1300. In 1490 werd de toren voltooid en tegelijkertijd werden het koor, het schip en de sacristie gebouwd. De balken van het dak zijn gedateerd rond 1490.

Grote verbouwingen vonden plaats in 1649 en 1750. Het koorgewelf is geschilderd door Franz Ludwig Hermann (1723-1791). Een andere ingreep is gedocumenteerd met de renovatie van 1900.

De kerk wordt sinds 1536 gezamenlijk gebruikt (Paritätische Kirche). Het dient als gebedshuis voor de protestants-gereformeerde en rooms-katholieke parochies.

De Engelse generaal Thomas Lindsay (1774-1848) ligt in deze kerk begraven. Hij kocht en woonde in kasteel Hard (afgebroken in 1982) in Ermatingen tot aan zijn dood.

Er werden goede sociale betrekkingen onderhouden met de Franse bewoners van de naburige kastelen Arenenberg, Wolfsberg en Louisenberg en er werden muziekavonden georganiseerd.

(Bron: Paritätische Kirche Ermatingen).

Biennale ZeitRäume Basel

ZeitRäume Basel Biennale für neue Musik und Architektur (Biënnale voor nieuwe muziek en architectuur) speelt van 9 tot 19 september 2021 tussen muziek en architectuur. Het festival, getiteld Verwandlung (transformatie), presenteert meer dan 20 producties en voorstellingen op ongeveer 30 verschillende locaties in en rond Basel.

Momenten en plaatsen van transformatie worden in rijke verscheidenheid aangeboden. Stedelijke ontwikkeling en de snelle veranderingen in de samenleving zijn een centraal thema in Basel en in het festivalprogramma. Gebouwen en wijken veranderen van sfeer en bestemming, veel voormalige ruimten van industrie, religie, kunst en recreatie veranderen

Hoe beïnvloeden architectuur en muziek elkaar, en waar, hoe, wie en wat transformeren zij? De verrassende antwoorden van de kunstenaars van het festival op deze vragen geven veel nieuwe inzichten met behulp van muziek en in permanente verbinding met de architectuur.

(Nadere informatie: www.zeitraeumebasel.com).

Gemeentehuis Neunkirch

Een van de bijzonderheden van Zwitserland is de aanwezigheid van stadspaleizen of  grote  publieke gebouwen in kleine dorpen. Zo ook in het fraaie Neunkirch (kanton Schaffhausen).

Dit dorp heeft niet alleen een intact middeleeuws centrum en residentie voor de bisschop van Konstanz, maar ook een voor het aantal inwoners kolossaal gemeentehuis, gebouwd in de zestiende eeuw.

De dorpen in het kanton Schaffhausen hadden slechts een beperkte gemeentelijke autonomie. Bevoegdheid, belastingen en politieke beslissingen vielen onder de verantwoordelijkheid van de baljuw. Niettemin werden in de 16e eeuw op het platteland verschillende representatieve gemeenschapshuizen gebouwd, zoals dat in Neunkirch.

Het gemeentehuis is een laatgotisch huis. De gastenkamer op de eerste verdieping was en is zowel een taverne als een ontmoetingsplaats. Twee consolefiguren, timmerman en metselaar, ondersteunen de centrale plafondbalk. Ze moeten het plafond tot in de eeuwigheid samen dragen omdat de twee tijdens de bouw ruzie maakten over de balk en de muur.

(Bron: Home – Gemeinde Neunkirch)

De Unterhof van Diessenhofen

Heinrich Truchsess von Diessenhofen wordt genoemd als de eerste eigenaar van de Unterhof in Diessenhofen (Kanton Schaffhausen).

De toren was al in 1186 gebouwd. In de 15e eeuw waren de eigenaars gedwongen het het kasteel te verpanden aan de stad. In 1460 kochten de burgers het onderpand af en werden zij eigenaar.

In 1474 kocht ridder Johannes von Randegg het complex. In 1724 nam de stad het gebouw weer over. In 1783 verwierf Johann Brünner uit Schaffhausen de Unterhof.

In 1989 ging het hele complex naar een verzekeringsmaatschappij en tegenwoordig is er een restaurant in gevestigd.

(Bron en verdere informatie: www.diessenhofen.ch)

Het middeleeuwse stadsbeeld van Eglisau

Eglisau (Kanton Zürich) verwierf zijn belang dankzij zijn gunstige ligging aan de oude weg tussen Schaffhausen en Zürich, alsmede aan de scheepvaartroute naar Basel.

De stad werd in het midden van de 13e eeuw gesticht door de Heren van Tengen. In mei 1463 ging Eglisau over naar de stad Zürich.

Tussen 1497 en 1798 verbleven 57 Zürichse voogden in het kasteel van Eglisau. In 1798 werd de stad afwisselend belegerd door Oostenrijkse, Russische en Franse troepen. Het kasteel werd in de 19e eeuw gesloopt, maar het middeleeuwse stadsbeeld is uitstekend bewaard gebleven.

(Bron: www.denkmalpflege-schweiz.ch).

Basler Poppentheater Festival

De elfde editie van het internationale poppentheaterfestival van Bazel, Internationale Basler Figurentheater Festival (BAFF!) is gewijd aan het thema “Lichaamsbeelden” en is dus zeer actueel.

De huidige pandemie confronteert ons met een onmenselijke uitdaging: de afstandelijkheid van lichamen. Anderen aanraken is nu potentieel gevaarlijk. En mijn lichaam: is het vertrouwd voor mij? Hoe ontwikkelt het zich? Waar liggen zijn grenzen?

In het festivalcentrum op de Münsterplatz en op acht andere plaatsen in en rond Basel presenteren twintig internationale theaterformaties deze en andere aspecten van de menselijke en sociale lichamelijkheid.

(www.figurentheaterfestival.ch).

Vorderes Amtshaus Diessenhofen

Sinds 1370 hadden de deken en het domkapittel van Konstanz burgerrechten in Diessenhofen. In 1516 besloot het kapittel van de kathedraal een nieuwe woning te bouwen bij de schuur aan de Rijn.

In 1518 keurde de stad de nieuwbouw van de ringmuur aan de Rijn goed en stemde met name in met het plan om een grote poort door de verdedigingsmuur te slaan, zodat vracht rechtstreeks van de rivier naar de kelders van het Amtshaus kon worden vervoerd.

Rond 1800 kwam het eigendom in particulier bezit en in 1813 aan Johann Caspar Toggenburger, die hier waarschijnlijk een stoffenververij en drukkerij vestigde.

Sinds de familie Toggenburger in de jaren 1880 de ververij opgaf, doet het Vorderes Amtshaus, tot voor kort ook Toggenburgerhaus genoemd, dienst als woonhuis.

Bron: www.diessenhofen.ch

Herindeling Elzas en Jaarvergadering Basiliensis

De Zwitserse organisatie Regio Basiliensis hield op  9 september in St. Louis (Frankrijk) haar 58e jaarvergadering.

De Regio Basiliensis vertegenwoordigt ongeveer 450 overheden, ondernemers, onderwijsinstellingen en particulieren in de kantons Jura, Aargau, Elzas, Basel-Stadt, Basel-Landschaft en Solothurn.

Haar doel is de samenwerking en integratie in de Rijn-regio van Schaffhausen, Baden-Württemberg tot Rheinland-Pfalz en de Elzas te bevorderen, te stimuleren en te initiëren (zie verder Regio Basiliensis onder Projecten).

Afgezien van de jaarlijkse onderwerpen, stond deze bijeenkomst in het teken van de relatie Europese Unie-Zwitserland en vooral de herindeling van het gebied van de Elzas.

Per 1 januari 2021 zijn namelijk de twee departementen Haut-Rhin en Bas-Rhin op het gebied van de Elzas samengevoegd tot de Collectivité Européenne D’Alsace (Cea).

Dit betekent dat de Elzas als regio weer één publiekrechtelijk erkend gebied is. Dit was de uitdrukkelijke wens van de twee departementen. Het doel is meer zelfbestuur en het behouden van de eigen identiteit.

De CeA heeft onder andere bevoegdheden om regionale samenwerking aan te gaan met grensoverschrijdende projecten en samenwerking op het gebied van toerisme, verkeer, personenverkeer, energie en meertaligheid. Concrete projecten zijn bijvoorbeeld de aanleg van de spoorlijn van het vliegveld Mulhouse naar Bazel en energieprojecten.

De gastvrouwe en burgemeester van St. Louis Pascale Schmidiger sprak haar vertrouwen uit in deze nieuwe opzet. Zij refereerde onder andere aan de eerste internationale spoorlijn ter wereld: Bazel-Parijs (via Straatsburg en St. Louis) in 1845.

De Regio Basiliensis verwelkomde ook dit nieuwe initiatief van Franse kant. De burgemeester van Weil am Rhein (Duitsland) Wolfgang Dietz sprak in dit verband van regio’s als de beste ambassadeurs bij de Europese Unie en in het bijzonder Parijs en Berlijn.

In de regio’s krijgt de Europese samenwerking immers gestalte, komen concrete problemen en oplossingen aan de orde en zijn de mens en de (kleinere) ondernemer de maat van Europese integratie en samenwerking.

Beat Jans, president van de regering van Basel-Stadt, verwelkomde het initiatief eveneens en wees op de Corona-crisis en het belang van regionale samenwerking ‘Tailor-made’.

Ook het afbreken van de onderhandelingen in het kader van het Rahmenabkommen door de Zwitserse regering (Bundesrat) op 26 mei kwam aan de orde. De aanwezigen benadrukten het belang van de regio’s om de samenwerking te continueren, onder andere door de hierboven genoemde ambassadeursfunctie. Het is in het belang van alle partijen, de regio’s, de Europese Unie en haar lidstaten en Zwitserland.

De jaarlijkse erepenning werd uitgereikt door Kathrin Amacker (voorzitter van Regio Basiliensis) aan het bestuur en de oprichters van de de Vereniging E Friehjohr fer unseri sproch (Le printemps de la langue régionale, de lente van onze taal) uit Straatsburg. Deze Vereniging zet zich in voor het behoud van de (Alemannische) taal van de Elzas, die redelijk overeenkomt met de dialecten in Bazel en Baden-Württemberg.

Slot Arenenberg en keizer Napoleon III

In de Middeleeuwen stonden er verschillende huizen op het landgoed Arenenberg. Het kasteelcomplex van de 16e tot de 19e eeuw is voor een groot deel intact gebleven. Het grootste gemis is het theater van 1817 dat later is afgebroken.

Anton Prosper von Streng (1694-1781) kwam in de 18e eeuw in het bezit van kasteel Arenenberg. Zijn kleinzoon Johann Baptist von Streng verkocht het kasteel in februari 1817 aan Hortense de Beauharnais (1783-1837), voormalig koningin van Holland (1806-1810). Lodewijk Napoleon (1808-1873), het enige kind van Hortense, kwam met zijn moeder naar het Bodenmeer en groeide daar op.

Er werd een landgoed met Parijse charme en een landschapspark aangelegd. Vanaf 1832 was hij pretendent op de Franse troon. Hij woonde afwisselend in Arenenberg en kasteel Gottlieben. Frankrijk verkoos hem in 1848 tot president van de Tweede Republiek, en vier jaar later tot keizer.

In 1870 en 1871 maakten de Pruisisch-Franse oorlog en een revolutie een einde aan zijn bewind. Keizerin Eugénie (1826-1920) schonk het kasteel in 1906 aan het kanton Thurgau. Zij verbond hieraan een voorwaarde: in de gebouwen moest een museum worden gevestigd, namelijk het huidige Napoleonmuseum. Het museum komt grotendeels overeen met de staat van de keizertijd

De term kasteel Arenenberg verwijst naar het gehele complex: de gebouwen van het educatie- en adviescentrum en het museum. De Arenenberg is altijd omgeven geweest door diverse tuinen, een hermitage, een arboretum, wijngaarden en boomgaarden.

(Bron: D. Gügel, Arenenberg, Labhard Medien, Konstanz; Napoleonmuseum Arenenberg).

Salenstein

Gottlieben

Gottlieben (kanton Thurgau) dankt zijn ontstaan aan bisschop Eberhard II van Konstanz. Gottlieben (Kanton Thurgau) ligt aan de Seerhein, de korte waterweg tussen het Bodenmeer en de Untersee.

Gottlieben is qua oppervlakte een van de kleinste gemeenten van Zwitserland. Het kasteel dateert uit 1251 en is gebouwd door bisschop Eberhard II.

Hij liet deze waterburcht bouwen vanwege conflicten met de burgers van Konstanz en om de handel naar Gottlieben om te leiden. Het kasteel was de residentie van de bisschop.

Het stad werd aangelegd en versterkt en er ontstond een handelscentrum met marktrechten. Het stadsbeeld wordt nog steeds gekenmerkt door prachtige vakwerkhuizen uit de 17e eeuw, een mooie laan met platanen langs de Seerhein en kasteel Gottlieben.

Tijdens het Concilie van Konstanz (1414-1418) werd het de kerker van de afgezette paus Johannes XXIII (1370-1419) en de Boheemse hervormer Jan Hus, (1369-1415).

Hus stierf op de brandstapel in Konstanz op 6 juli 1415. Zijn dood leidde tot de Husietenoorlogen (1419-1434), die half Europa van Brandenburg tot Beieren en Hongarije verwoestten.

In de reformatie neemt Gottlieben het protestantse geloof aan. Zweedse troepen verwoestten de stad tijdens de 30-jarige oorlog twee keer, in 1633 en 1646.

Hortense de Beauharnais (1783-1837), ex-koningin van Holland, stiefdochter en schoonzuster van keizer Napoleon I, ging in 1817 in ballingschap in het nabijgelegen kasteel Arenenberg.

Haar zoon, prins Lodewijk Napoleon (1808-1873) kocht kasteel Gottlieben in 1836 en liet de woonvleugel verbouwen in neogotische stijl. In 1852 besteeg hij de Franse troon als keizer Napoleon III.

(Bron: www.gottlieben.ch).