Het tweetalige kanton en de stad Freiburg
13 april 2021
Freiburg (Fribourg) is in 1157 gesticht door hertog Berthold IV van Zähringen (1125-1186). De Hertog was Duitstalig, maar de stad vanaf het begin tweetalig.
1157-1536
Na de verovering van Franstalige gebieden in de vijftiende en zestiende eeuw werd Freiburg echter steeds meer Fribourg.
Freiburg associeerde zich 1481 met de 8 andere kantons van de Confederatie of Eidgenossenschaft als direct gevolg van de Bourgondische oorlogen in 1474-1477.
Ook speelde de gespannen relatie tussen het Heilige Roomse Rijk onder leiding van de Habsburger Frederik III (1415-1493) en de Eidgenossen een rol. Aanleiding voor deze (nieuwe) onenigheid was de oprichting van de Swabische Liga van steden in het zuiden van Duitsland onder leiding van Habsburg.
Maximiliaan (1459-1519), de opvolger van Frederik, voerde een extra belasting in (formeel vielen de Zwitserse steden nog altijd onder het Heilige Roomse Rijk).
Pas in 1648 bij de Vrede van Westfalen zou de Eidgenossenschaft formeel vrijgesteld worden van belastingen en jurisdictie van de keizer. Daarnaast was Habsburg in conflict met de drie bonden in Graubünden (de Zehngerichtebund, Gotteshausbund, Obere of Graue Bund). Deze werden weer gesteund door de Eidgenossenschaft.
De Schwabenkrieg, Schweizerkrieg of Engadiner Krieg (afhankelijk van de nationaliteit van de geschiedschrijver) van 1499 was een nederlaag voor de keizer.
Freiburg, Bazel, Schaffhausen en Solothurn traden in 1501 tot de Eidgenossenschaft toe. Het aantal leden kwam daarmee op twaalf. In 1513 werd Appenzell het dertiende lid.
De grote gebiedsuitbreiding en prestige van Freiburg (en Bern) kwam echter decennia later. Na de nederlaag van de Eidgenossen tegen de Franse Koning in Italië (in 1515 bij Marignano, bij Milaan) werd in het Rathaus/Hotel de Ville van Freiburg op 29 november 1516 een vredesverdrag met Frankrijk gesloten.
Deze vrede (la Paix éternelle), de eeuwige vrede, der ewige Friede) zou tot de Franse invasie van 1798 standhouden.
1536-1798
De grote storm was echter de reformatie die na 1517 de Eidgenossenschaft en ook Freiburg en Bern verdeelde. Freiburg en Bern veroverden in 1536 het gebied van het huidige kanton Vaud op de Hertog van Savoie.
Freiburg bleef katholiek en daarmee ook de door haar bezette gebieden in Vaud. Bern werd Protestants en daarmee ook de door Bern bestuurde gebieden in Vaud.
De merkwaardige indeling van elkaar overlappende kantons, tweetaligheid en religieuze lappendeken vinden met name in deze eeuw hun oorsprong.
De verovering van Vaud was een gevolg van de steun van Bern voor het protestante Genève, dat door (katholieke) Savoie en Frankrijk werd bedreigd.
Freiburg, hoewel katholiek, sloot zich aan bij Bern, met name omdat een rijke buit in voor het oprapen lag. Het heeft Freiburg geen windeieren gelegd.
Freiburg zou een katholiek bastion worden, inclusief de aanwezigheid van Jezuïeten, maar het zou Bern blijven steunen.
1798-1848
Tot 1798 was Freiburg een (oligarchische) Republiek met katholiek geloof. Na de Franse tijd (1798-1813) zou de geschiedenis van het kanton in de Zwitserse Confederatie haar loop nemen.
(Source: H. Walter, Histoire de Fribourg, Une Ville-État pour l’éternité (XVIe-XVIIIe siècle), Tome 2, Neuchâtel 2002).
Enkele impressies van Stad en kanton
