Kanton Obwalden
28 april 2021
Het kanton Obwalden, hoofdstad Sarnen, vormt samen met kanton Nidwalden het gebied Unterwalden in Centraal Zwitserland.
Het kanton ligt aan een uitloper van het Vierwoudstedenmeer (Vierwaldstättersee) en is weliswaar klein, maar een van de grondleggers van de huidige Confederatie.
Prehistorie-veertiende eeuw
Na de prehistorie, Kelten, Romeinen en het eerste Bourgondische Koninkrijk (443-534) trokken Alemannen het gebied binnen.
Rond 900 was Duits (Alemannisch) de spreektaal geworden. Obwalden maakte vanaf 1032 deel uit van het Heilige Roomse Rijk.
De graven van Lenzburg speelden een dominante rol tot hun uitsterven in 1173. De abdijen Beromünster en St. Leodegar waren ook belangrijke grondbezitters. Daarnaast speelden regionale adellijke geslachten een rol van betekenis.
1291-1798
Habsburg is in de dertiende eeuw de belangrijkste macht. Obwalden maakte in 1291 en in ieder geval in 1309 deel uit van de eerste Eidgenossenschaft.
Obwalden kreeg in 1309 de status van vrije gemeente (dorp), de Reichsunmittelbarkeit, van keizer Heinrich VII (1273-1313).
Obwalden volgde vanaf de slag bij Morgarten en de Bundesbrief van 1315 de geschiedenis en economische ontwikkeling en zuidelijke expansie van Schwyz en Uri.
Vanaf 1403 tot 1515 bezette Obwalden Italiaanse gebieden aan de andere kant van de Gotthard en bestuurde deze samen met andere kantons als ‘Untertanengebiete’.
Obwalden bleef katholiek in de Reformatie en was actief in de Contrareformatie na het Concilie van Trente (1545-1563) en de lokale godsdienstoorlogen (Kappeler oorlogen van 1529 en 1531 en de Villmerger oorlogen van 1656 en 1712).
Huurlingen uit Obwalden namen deel aan de religieuze burgeroorlogen en bondgenootschappen met katholieke monarchen in Europa tot de Vrede van Westfalen in 1648. Het huurlingenbedrijf bleef bestaan tot 1848.
De Landsgemeinde bestond in Obwalden sinds de dertiende eeuw en is in 1998 afgeschaft.
1798-1848
Als oerkanton van de Confederatie verzette ook Obwalden zich tegen de Helvetische Republiek (1798-1803).
Vanaf het begin van de Tagsatzung in de veertiende en vijftiende eeuw (bijeenkomst van vertegenwoordigers van de kantons van de Eidgenossenschaft) deelde Obwalden zijn zetel om beurten met Nidwalden.
In de 1803 van Mediationsakte, in 1815 bij het Bundesvertrag en in 1848 in de nieuwe Grondwet kreeg het kanton een eigen zetel in de Raad van Staten (Ständerat) in plaats van twee.
Obwalden was lid van de katholieke Sarnerbund (1832), de Sonderbund (1845), verloor de Sonderbundsoorlog (1847) en ging met tegenzin akkoord met de Grondwet van 1848.
De Vlag
Het wapen van Obwalden is ontleend aan de zegel waarmee de oudste charters (Bundesbriefe) vanaf 1291 zijn verzegeld. De originele zegel is te zien in het archief van Obwalden.
De formele naam van Obwalden was tot 1999 in de federale Grondwet Unterwalden ob dem Wald. Beide kantons deelden dezelfde zegel tot in de vijftiende eeuw. Dit is de reden dat de heraldiek vrijwel identiek is. Dit geldt overigens ook voor de andere kantons Basel-Stadt en Basel-Landschaft en Appenzell Innerrhoden en Appenzell Auseerhoden.
Bron: Thomas Maissen, Geschichte der Schweiz, Baden, 2010).