Le château de Grandson. Photo/Foto: TES.

Kasteel, benedictijnse priorij Saint-Jean-Baptiste en stad Grandson

De eerste vermelding van kasteel en de Seigneurie Grandson (kanton Vaud) stamt uit het jaar 1100. Tot de dertiende eeuw is niet veel meer bekend dan dat in 1146 een benedictijns klooster is gesticht, dat nog steeds met zijn prachtige Romaanse architectuur, sculptuur en fresco’s in het centrum van het stadje staat. In een latere periode zijn gotische aanpassingen aangebracht.

Othon I van Grandson (1238-1328) heeft de vesting en de macht van de seigneurie aanzienlijk uitgebreid, mede door een verbond met Savoie. Het kasteel is vervolgens een periode (1389-1420) beheerd door het Huis van Savoie en vanaf 1420 door het Huis van Chalon, een bondgenoot van Karel de Stoute (1433-1477), hertog van Bourgondië.

De bouwmaterialen van het kasteel. Afbeelding: Château de Grandson

Het netwerk van kastelen uit de 11e-14e eeuw. Tussen 1230 en 1320 ontstond in het Pays de Vaud een netwerk van vestingwerken voor verdediging, bestuur en  uitoefening van de macht door de bisschoppen van Lausanne en Genève, het Huis van Savoye en zijn vazallen, de heren van Cossonay-Prangins, het graafschap Gruyère en de heren van Grandson. Afbeelding: Château de Grandson

Het kasteel was om deze reden een slagveld in de strijd tussen Karel en de Eidgenossen en hun bondgenoten. Ze versloegen de hertog op 2 maart 1476 bij de Slag van Grandson.

Vanaf dat moment bestuurden Bern en Fribourg om de beurt de Grandson. Het kasteel was de residentie van de voogden tot 1798.

Vervolgens werd het kasteel in 1803 eigendom van het nieuwe kanton Vaud en daarna nog van een aantal privé-eigenaren.

De private eigenaars. Afbeelding: château de Grandson

Een stichting beheert tegenwoordig het kasteel, dat eveneens het museum van Grandson herbergt.

De priorij Saint-Jean-Baptiste

De priorij Saint-Jean-Baptiste is gesticht in de 11e eeuw. Het is een juweel van romaanse en gotische kunst en behoort tot het nationale erfgoed.

De architectuur weerspiegelt de verschillende bouw- en transformatiefasen die elkaar in negen eeuwen hebben opgevolgd. De Romaanse architectuur, sculptuur en fresco’s zijn grotendeels behouden.

In 1178 is de benedictijnse priorij aan de monniken van de Chaise-Dieu in Auvergne overgedragen. Aan het einde van de 13e eeuw is de abside van het koor in gotische stijl herbouwd en is de noordelijke kapel toegevoegd. Tijdens de Reformatie in 1554  is het klooster ontbonden en werd de kerk een protestants gebedshuis. In de 19e eeuw is de westgevel volledig verbouwd.

(Bron en verdere informatie: Commune de Grandson, Église médiévale de Grandson, Grandson, 2025;  Château-Grandson.ch).

Impressies van de voormalige priorij Saint-Jean-Baptiste

Impressies van het kasteel van Grandson

Impressies van Grandson

Hôtel de Ville  en voormalig klooster des Cordeliers (1289)