Kanton Basel-Landschaft 1833 bis zur Gründung des SAC 1863 Schloss Wildenstein. Foto/Photo: TES

Kanton Basel-Landschaft in 1833 en de SAC in 1863

Bad Bubendorf (kanton Basel-Landschaft) is de plaats waar op 18 oktober 1830 de beweging vorm kreeg die in 1833 leidde tot de afscheiding van het kanton Basel. In Bad Bubensdorf, een gehucht en kuuroord in de buurt van Bubendorf, vonden in 1830 de eerste bijeenkomsten plaats die in 1833 leidden tot de onafhankelijkheid van Basel-Landschaft, hoewel juist het dorp Bubendorf tot het laatst toe trouw bleef aan Bazel. De afscheiding van Bazel vond plaats in 1833, waarna de kantons Basel-Stadt en Basel-Landschaft ontstonden.

Kasteel en landgoed Wildenstein

Het eeuwenoude kasteel en landgoed Wildenstein (gebouwd in de 13e eeuw) ligt ongeveer 1 kilometer verder naar het zuiden, richting Oberdorf. Het is een van de laatste natuurgebieden in Zwitserland met een middeleeuws cultuurlandschap.

Ook de uitstraling van het kasteel, de (Engelse) tuinen, bronnen en boerderijen weerspiegelen eeuwen van cultuurgeschiedenis. Het landgoed staat vooral bekend om zijn eikenbos (Eichenhain) en het weidebos (Witwald). De oudste eiken dateren uit de 15e eeuw (rond 1490)!

Eichenhain en het Witwald

De belangrijkste bewoner van het Eichenhain en het Witwald was eeuwenlang het zwijn. Zwijnen waren toen ook al dol op eikels en aten zich daarmee vet om tussendoor in het Witwald uit te rusten. Het eikenbos is geen dicht bos, maar bestaat uit eiken die op open terrein (het Witwald) staan.

De waarde van zo’n eikenweidegebied werd daarom uitgedrukt in het aantal varkens (varkenseenheid of Schweineeinheit) dat het kon herbergen. Eikenhout was bovendien goed bouwmateriaal. In de 18e eeuw veranderde het agrarische gebruik en ging men over op de groenteteelt. De Eichenrain en het Witwald in Wildenstein bleven echter behouden en vormen vandaag de dag een natuurpark.

De waterval Giessen

Nog verder naar het zuiden strekt zich een ander natuurlandschap uit. Een bos (Auenwald) met esdoorns, essen, elzen en populieren. De waterval Giessen en de kegel of stalagmiet onderaan de waterval  zijn afzettingen van het kalkrijke water.

Nomen est omen in het Auenwald

Het volume van de bekende waterval is echter veranderd. Niet zo lang geleden was de waterval in de kloof nog een echte waterval. Tegenwoordig is er nog slechts een klein verval.

Van Onoldswil tot Oberdorf

Van Oberdorf (kanton Basel-Landschaft) naar Bad Bubendorf is het slechts ongeveer 13 kilometer. Maar zelfs deze korte afstand biedt een kijkje in de geschiedenis, cultuur en natuur – niet alleen van Zwitserland, maar ook van de Zwitserse Alpenclub (SAC).

Na het vertrek van de Romeinen in de 5e eeuw behoorde Oberdorf bijna 100 jaar tot het eerste koninkrijk Bourgondië (446–534). Daarna vestigden de Alemannen zich in deze regio. Verschillende graven en kunstwerken uit die tijd herinneren hieraan.

Oberdorf en Niederdorf vormden lange tijd samen een gemeente met de naam Onoldswil. In 1295 is het dorp echter door een lawine verwoest. De wederopbouw leidde tot de vorming van de huidige dorpen Oberdorf en Niederdorf . De naam Oberdorf wordt voor het eerst genoemd in een oorkonde uit 1305, toen het dorp samen met Lommiswil nog één parochie vormde.

De eerste kerk in Oberdorf dateert uit de 8e eeuw. Eeuwenlang behoorde Oberdorf tot het St.-Ursen-klooster, dat in 1874 is opgeheven.De verwoesting van de kerk van Lommiswil door de Gugler in 1375 luidde voor Oberdorf een nieuw tijdperk in. De Gugler waren Engelse en Franse huurlingen die eind 1375 tijdens de Honderdjarige Frans-Engelse Oorlog het Zwitserse Mittelland binnenvielen en plunderden. In 1420 is in Oberdorf een nieuwe, aan Maria gewijde kerk gebouwd. Deze kerk is in 1490 en in de daaropvolgende eeuwen meerdere keren gerenoveerd.

Ueli Schad (geëxecuteerd in 1653), afbeelding uit 1653. Beeld: Wikipedia, Collectie: Historisch Museum Basel

Tijdens de Zwitserse Boerenoorlog van 1653 (niet te verwarren met de Duitse Boerenoorlog in 1525) speelde Oberdorf een belangrijke rol.  Een van de leiders van de boeren, Ueli Schad, kwam uit het dorp. De afloop van de opstand is bekend, maar Oberdorf herstelde zich ervan. In de 18e en 19e eeuw ontwikkelde het zich zelfs tot een van de belangrijkste centra van de zijdenbandweverij. Daarnaast ontstonden er fabrieken voor de horlogerie-industrie en technische apparatuur.

Tegenwoordig is Oberdorf vooral een mooi en rustig dorp aan de voet van de Obere Hauenstein, waarvan de pasweg de kantons Solothurn en Basel-Landschaft met elkaar verbindt.

Jaarfeest van de Sektion Basel van de SAC

De afdeling Bazel van de SAC organiseert elk jaar een jaarfeest (Jahresfest) voor haar ongeveer 4.000 leden. Dit jaar vond het evenement plaats in Grosstannen bij Bubendorf.

 

Ook dit jaar waren er weer talrijke jubilarissen, waaronder zelfs enkele met een lidmaatschap van 65 jaar! Niet alleen jubilarissen en veel leden waren aanwezig, maar ook een wandelgids en haar jodelkoor, het Frauen-Jodel-Chörli Basel!

Overigens vond de oprichting van deze afdeling enkele dagen eerder plaats dan die van de landelijke SAC. De oprichting van de SAC Basel vond plaats op 17 april 1863 in Café Spitz in Basel. Op 21 april van datzelfde jaar richtten 14 oprichters samen met 21 andere Zwitsers in Olten de federale SAC/SAC op. De afdeling Basel is dus enkele dagen ouder dan de SAC.

Aanvankelijk vonden de bijeenkomsten om de 14 dagen plaats, later maandelijks in Café Spitz, Café du Théâtre, Schützenhaus, Hotel Drei Könige (Les Trois Rois), in de Lesegesellschaft en vanaf 1950 onregelmatiger op andere locaties. De lezingen die destijds werden gehouden, zijn gedeeltelijk met de hand vastgelegd in 12 boeken getiteld “Berg- und Gletscherfahrten der Sektion Basel des SAC (1863 – 1903)“ niedergeschrieben .