Erlenbach, Pfannenstiel, Natur, Meilen en kasteel Friedberg

12 april 2026

De oevers van de Zürichsee zijn gevormd tijdens de opmars van de Rijn- en Linthgletsjers in de laatste ijstijd. Het meer dankt zijn bestaan grotendeels aan het smelten van deze gletsjers. Het Meer van Zürich en zijn flora en fauna hebben de afgelopen 150 jaar verschillende ecologische dieptepunten doorgemaakt.

Door de intensieve bebouwing van de oevers en de vervuiling door afvalwater is een groot deel van de natuurlijke leefomgeving op het land en in het meer verloren gegaan. De afgelopen jaren is de waterkwaliteit echter verbeterd en heeft de natuur op het land zich hersteld – ten voordele van zowel de mens als de flora en fauna.

Het is nog niet perfect, maar de menselijke ingreep in de natuur is, gezien de hoge bebouwingsdichtheid en het intensieve gebruik voor landbouw en recreatie, tot een aanvaardbaar niveau teruggebracht. De grootste bedreiging gaat tegenwoordig uit van zogenaamde „invasieve exoten“, dieren en planten uit andere continenten, zoals Amerikaanse rivierkreeften.

In het dorp Erlenbach, dat enkele kilometers stroomopwaarts ligt, is van dit alles nog weinig te merken. De gelijknamige beek stroomt al duizenden jaren richting het meer en mondt bij Meilen uit in het Meer van Zürich.

Deze strategische ligging bleef ook de lokale machthebbers niet verborgen. Rond het jaar 1200 bouwden zij de burcht Friedberg. Rond 1350 werd de burcht verwoest en niet meer herbouwd.

Op een andere, vanuit toeristisch oogpunt strategische locatie staat tegenwoordig het hotel-restaurant Pfannenstiel, met een prachtig uitzicht op de Alpen, de Greifensee, Uster en de Schnebelhorn (1291 m), de hoogste berg van het kanton Zürich.