Duet van de serpent en de saxofoon in de Collégiale van Saint-Imier
21 april 2026
De Collégiale (11e eeuw) in Saint-Imier (kanton Bern) kende op 19 april een uniek concert met meer dan 15 ‘serpents’.
De serpent (nomen est omen) is in de 16e eeuw in Frankrijk uitgevonden. Het instrument werd gebruikt ter begeleiding van gregoriaanse gezangen en andere kerkliederen. Het hoogtepunt van het concert was het duet van de serpent en de saxofoon.
De serpent wordt gemaakt van hardhout, meestal notenhout, en in twee helften vervaardigd. Vervolgens worden de helften aan elkaar gelijmd en overtrokken met een dunne, perkamentachtige laag leer. Tot slot wordt het instrument met een speciale lak afgewerkt. Oorspronkelijk had de serpent zes gaten. In de loop der tijd kwamen er nog meer bij; sommige daarvan werden met kleppen bediend.
Omdat het bovenste deel met het mondstuk van metaal is gemaakt, behoort de serpent tot de koperblaasinstrumenten, hoewel het grootste deel uit hout bestaat.
Michel Godard
Na de Franse Revolutie werd het bespelen van de serpent weer opgepakt. Het instrument werd echter steeds vaker in de militaire muziek gebruikt. Tegen de 19e eeuw verloor de serpent steeds meer aan betekenis. De ophicleïde, een koperinstrument dat volledig van metaal is gemaakt en eveneens meerdere bochten heeft, verdrong de serpent—waarschijnlijk ook omdat het harder klinkt.
De serpent raakte in de vergetelheid, totdat in de jaren 1970 de Franse musicus Michel Godard de elegant gevormde, mooi klinkende serpent opnieuw ontdekte.
Michel Godard leerde klassiek trompet, vond vervolgens via het tubaspel de weg naar de jazz en geldt vandaag als de beste serpentspeler ter wereld.
Het verhaal van hoe Stephan Berger serpentbouwer werd
Stephan Berger, oorspronkelijk afkomstig uit Läufelfingen (kanton Basel-Landschaft), volgde een leertijd als landbouwmachine‑monteur. Later leerde hij leerbewerking en had hij een eigen werkplaats. Daar bedacht hij onder andere een speciale hondenriem voor geleidehonden. Deze uitvinding was een groot succes.
Toen Stephan in 2005 een jazzconcert van Michel Godard en zijn band bezocht, was hij helemaal in de ban van de warme, sonore klank van dit instrument.
Stephan, een echte knutselaar en zeer getalenteerde vakman, slaagde erin de serpent vanaf het niets te maken. Hij maakt het instrument voor musici uit de hele wereld en speelt het instrument zelf met veel passie.
Indrukken van het concert
En van de Collégiale van Saint-Imier
