De Zwitserse geschiedenis van Wahlen en SAC-Basel

26 november 2025

De Romeinen kwamen, zagen, wonnen en vertrokken weer uit het huidige Zwitserse grondgebied, maar met een blijvende aanwezigheid. Ze stichtten de eerste Zwitserse steden (Colonia Iulia Equestris (Nyon), Colonia Augusta Rauracorum (Augst en Kaiseraugst), Colonia Pia Flavia Constans Emerita Helvetiorum Foederata, kortweg Aventicum (Avenches) en Forum Claudii Vallensium (Martigny). Daarnaast is Romeinse aanwezigheid op tal van andere plaatsen prominent aanwezig, bijvoorbeeld in Vindonissa (Windisch), Orbe-Boscéaz of Vallon.

Zonder Romeinen ook geen Christendom en geen bisdommen, kathedralen, basilieken en kloosters in Genève, Lausanne, Fribourg (Freiburg), Sion (Sitten), Basel, Zürich. Lugano, St. Gallen, Romainmôtier, Chur en tal van andere plaatsen.

Wahlen

Op veel andere plaatsen is de Romeinse aanwezigheid echter niet of nauwelijks zichtbaar. De Romeinse wachttoren op de berg Stürmenchopf (768 m) en de Romeinse villa in Wahlen (kanton Basel-Landschaft) zijn aan de natuur prijsgegeven. De historie van dit kleine dorp is echter een typisch Zwitsers verhaal.

Wahlen ligt aan een oude Romeinse legerweg. Deze liep vanuit het huidige Franstalige Zwitserland door de «Val Terbi» bij Delémont over de Fringeli en de Plattenpas bij de Blauen naar de Rijnbocht bij Bazel.

Blauen

Talrijke vondsten wijzen ook op bewoning in de bronstijd en de Keltische tijd. De Alemannen kwamen in de 5e en 6e eeuw. Het dorp maakte vervolgens deel uit van Merovingische, Karolingische en Bourgondische koninkrijken, het Heilige Roomse Rijk, diverse lokale dynastieën, het bisdom Bazel en Habsburg.

De naam van het dorp wordt enerzijds in verband gebracht met het Latijnse Vallum (wal, vesting), anderzijds met het Alemannische ‘Walch’, gelijk aan Welsch. Het dorp is voor het eerst vermeld in documenten uit 1166 en 1179.

Het geslacht von Wahlen verschijnt in 1275 ten tonele. Door vereving komt de helft van het dorp later in handen van het Huis Oostenrijk, terwijl de andere helft aan het bisdom Bazel toevalt. Het dorp wordt tot de invasie van de Fransen in 1792 bestuurd door voogden.

In 1525 sluit Wahlen zich ook aan bij het burgerschap van de stad Bazel en neemt in 1529 het nieuwe geloof aan, totdat bisschop Christoph Blarer von Wartensee in 1589 de contrareformatie doorvoert.

Grenssteen van de kantons Basel-Landschaft en Solothurn

Na de Franse invasie en bezetting in 1792 wordt de Raurakische Republiek uitgeroepen, drie maanden later wordt het dorp door Frankrijk geannexeerd en toegevoegd aan het département Mont-Terrible, dat vanaf 1800 opgaat in Departement Haut-Rhine. In 1815 wordt Wahlen door een besluit van het Congres van Wenen (1814-1815) toegewezen aan het kanton Bern. In 1994 kiest het dorp na een referendum aansluiting bij kanton Basel-Landschaft.

De Zwitserse Alpen Club, sectie SAC-Basel

De Zwitserse Alpen Club (Schweizer Alpen Club, SAC/Club Alpin Suisse, CAS) organiseert regelmatig wandeltochten in deze omgeving en elders in het land.

Hoewel de naam anders doet vermoeden, organiseert de SAC niet alleen skitochten, bergbeklimmingen en andere sporten in het hooggebergte en de Alpen, maar ook (wandel) activiteiten in andere regio’s.

Voor het jaarfeest van de SAC-Basel is Wahlen een symbolisch oord. Het jaarfeest van de SAC-Basel staat immers altijd in het historische teken van leden met een langdurig lidmaatschap, sommigen van 50, 60 of 70 jaar!

Weliswaar hebben deze de meeste hierboven beschreven ontwikkelingen niet persoonlijk meegemaakt, maar twee of bijna drie generaties lidmaatschap is vermeldenswaard.

Het nationale Zwitserse jodelfestival (Das Eidgenössische Jodlerfest) vindt plaats van 26 tot 28 Juni 2026 in Bazel.

Ook de route van Battswil naar Wahlen biedt diverse historische en natuurlijke hoogtepunten, waaronder de kalkoven Stritteren, de Buechloch van Bärschwil, de dichters Albin Fringeli (1899-1993) en Dieter Fringeli (1942-1999) en hun boerderij en de voormalige Glashütte aan de Birs.