Cavaione en de laatste gebiedsuitbreiding van Zwitserland in 1863
10 september 2025
150 jaar geleden kregen de inwoners van Cavaione het Zwitserse staatsburgerschap, nadat ze twaalf jaar lang staatloos waren geweest. Het dorp, gelegen op een zeer steile berghelling (misschien wel de steilste nederzetting van Zwitserland), ligt boven Brusio in de Valposchiavo (kanton Graubünden) en niet ver van Tirano in de Valtellina (Italië).
Het dorp was eeuwenlang gebied van Habsburg, viel het onder het koninkrijk Sardinië, dat in 1861 het Koninkrijk Italië werd. In 1863 kwamen Zwitserland en het nieuwe koninkrijk Italië overeen om een nieuwe grens te trekken tussen de Valposchiavo en de Valtellina.
Ze regelden echter niet (of wilden ze het niet regelen?) wat er met de 108 straatarme inwoners van het dorp Cavaione moest gebeuren. In ieder geval lag het geïsoleerde dorp sinds de grenscorrectie van 1863 op Zwitsers grondgebied, maar kregen ze geen Zwitsers staatsburgerschap of Zwitserse pas.
In Brusio wachtte niemand op nieuwe burgers en families die de armenkas zouden belasten en geen belasting zouden betalen en burgerschap gaat in Zwitserland nu eenmaal via de gemeente.
Alleen met een betaling van de federale overheid en het kanton Graubünden accepteerde de gemeente Brusio de nieuwe burgers. De 108 inwoners kregen vervolgens 1875 het Zwitserse staatsburgerschap en een Zwitsers paspoort. Voorheen konden inwoners niet emigreren of bijvoorbeeld in Tirano met een Italiaan(se) trouwen, omdat ze geen staatsburgerschap en pas hadden.
Tegenwoordig wonen er permanent nog acht mensen in het dorp, maar 180 nakomelingen en hun vrienden vieren dit jaar 150 jaar Zwitsers staatsburgerschap en de laatste en grootste territoriale uitbreiding van Zwitserland sinds het Congres van Wenen in 1815.
En, een anekdote, een inwoner van Tirano betreurt het vandaag, dat Tirano in 1863 niet bij de Confederatie is gevoegd. Een tentoonstelling in het dorp blikt terug op deze geschiedenis.
(Bron en meer informatie: Fondazione Cavaione; Il Grigione Italiano)
