Ormalingen, Buus en de Farnsburg

4 oktober 2026

Twee kleine dorpjes in de buurt van het Farnsburg Kasteel vertellen het verhaal van dit kasteel, dat ooit de ‘koningin der kastelen’ van deze regio werd genoemd. De tijd is verstreken, maar de sporen zijn nog steeds duidelijk zichtbaar.

Ormalingen

Het dorp Ormalingen heeft altijd nauwe banden onderhouden met de Farnsburg. Het gemeentewapen van het dorp herinnert aan een van de vroegere bewoners. De edelen van Zielemp bezaten op het kasteel een leengoed, waar zij rond het midden van de 14e eeuw in de voorburcht in het „Zielempen-huis” woonden.

Later verhuisde het geslacht naar het naar hen vernoemde huis in Olten, vervolgens naar de burcht Hagberg en ten slotte naar Aarau. In Olten is de oude woontoren aan de Aare nog steeds versierd met het Zielemp-wapen.

Ook in Ormalingen waren de Romeinen en later de Alemannen alomtegenwoordig. Er zijn een Romeinse villa en rijke vroegmiddeleeuwse graven aangetroffen. In 1286 komt het dorp voor het eerst voor in documenten met de naam Normandingen.

Het is de naam van een vroegmiddeleeuwse nederzetting en is waarschijnlijk afgeleid van ‘Nordmann’. In de middeleeuwen behoorde het dorp achtereenvolgens toe aan de graven van Homberg, de graven van Froburg, de Freiherren van Falkenstein, korte tijd aan de graven van Habsburg-Laufenburg en tenslotte de graven van Thierstein-Farnsburg.

In 1461 kwam Ormalingen samen met het heerschap Thierstein-Farnsburg in handen van de stad Bazel en maakte het deel uit van het ambt Farnsburg. Het dorp ligt in het bovenste Ergolzdal aan de oude doorgaande weg naar de Schafmatt-pas, een vroeger belangrijke Jura-pas. Het dorp straalt nog steeds een zekere grandeur uit vanwege zijn gunstige en strategische ligging.

Buus

De naam is afgeleid van de Alemannische naam Hof ze Bus. De plaats was in de middeleeuwen waarschijnlijk bezit van het klooster van Beromünster, kwam vervolgens in handen van de graven van Lenzburg, van de Frohburgers, van de graven van Habsburg-Laufenburg en ten slotte, samen met de Farnsburg, in het bezit van de Thiersteiners.

In 1461 verkocht Thomas von Falkenstein de Farnsburg aan de stad Bazel. Ruim 300 jaar lang regeerden de landvoogden van Bazel vanuit de Farnsburg over het omliggende land. Het patronaatsrecht over de kerk behoorde bovendien van de 14e eeuw tot 1805 toe aan het Duitse klooster in Beuggen, aan de overkant van de Rijn, tegenover het dorp Möhlin (kanton Aargau).

Bus werd niet alleen Buus, maar is ook de locatie van een van de oudste kerken in het kanton Basel-Landschaft. De St. Michaelskerk ontstond in de 7e eeuw en werd vermoedelijk op een Romeins gebouw gebouwd. Bij opgravingen zijn een houten kerk en zes graven uit de 7e of 8e eeuw aangetroffen.

Een rijkelijk met zwaard, kam, riem en lans uitgeruste man is vermoedelijk de stichter van de kerk. Van de eerste houten kerk zijn slechts een paar paalgaten bewaard gebleven. De St-Michaelskerk is in 1273 voor het eerst in schriftelijke bronnen vermeld. De huidige kerk dateert uit 1665. Vanaf dat moment werd ze in verschillende fasen uitgebreid, totdat ze in 1944 haar huidige vorm kreeg.

(Bron en verdere informatie: Gemeinde Buus; Gemeinde Ormalingen)

Schloss Beuggen (Baden-Württemberg)