Kanton Jura
21 april 2021
Het eerste standbeeld in het kanton, Romeinse tijd
Délemont, Musée jurassien d’art et d’histoire
999-1792/97
Het gebied van het Franstalige kanton Jura viel vanaf 999 onder het prinsbisdom Bazel. In de eeuwen daarna, met name In de 14e en 15e eeuw, kreeg Bern steeds meer invloed in het zuidelijke deel van de Jura, onder andere in la Neuveville (Neuenstadt), Moutier en Bienne (Biel).
Tijdens de reformatie was de invloed van Bern hier dan ook merkbaar. Moutier, Belprahon, Perrefitte, Sorvilier, La Neuveville en andere steden en dorpen werden protestants.
Het katholieke noordelijke deel van de Jura werd na de Franse inval en de ontbinding van een deel van het prinsbisdom Bazel in 1792 de Rauraakse Republiek.
In 1793 werd dit gebied samengevoegd bij het departement Mont-Terrible. Na de bezetting van het overige zuidelijke deel van het prinsbisdom eind 1797 werd in 1800 het departement Haut-Rhine gecreëerd.
De Franse tijd (1792/97-1813). Délemont, Musée jurassien d’art et d’histoire
1815-1979
Na de nederlaag van Napoleon werd het gebied in 1815 (Congres van Wenen 1814-1815) aan kanton Bern toebedeeld, het kanton Basel kreeg de Birseck, wat later in 1833 weer zou opgaan in kanton Basel-Landschaft. Het Laufental koos in 1994 voor Basel-Landschaft en scheidde zich af van Bern.
Het Congres van Wenen had tot doel de machtsverhoudingen en de oude regimes weer te herstellen na de Napoleontische oorlogen en de (Franse) revolutionaire bewegingen in de periode 1792-1813.
Délemont, Musée jurassien d’art et d’histoire
Het kanton Jura (République et Canton du Jura) is ontstaan op 1 januari 1979 als afsplitsing van kanton Bern. Dit was het resultaat van het referendum van 23 juni 1974.
Délemont, Musée jurassien d’art et d’histoire
Na 1815 waren er al veel conflicten tussen het protestante Duitstalige Bern en de overwegend katholieke Franstalige Jura. Na 1945 kregen deze conflicten zelfs in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw een gewelddadig karakter met diverse aanslagen door separatisten.
Een aantal protestante districten en gemeenten bleven echter bij kanton Bern en stemden tegen, onder andere Moutier, Belprahon, Perrefitte en Sorvilier. In een nieuw referendum (21 maart 2021) stemden de inwoners van Moutier alsnog voor aansluiting bij kanton Jura.
Délemont, Musée jurassien d’art et d’histoire
De Vlag
De heraldiek van het kanton stamt uit 1947 en toont de rode bisschopsstaf en de kleuren rood en wit van de Jura. Porrentruy (Pruntrut) was vanaf 1528 tot 1792 zetel van de bisschop van het prinsbisdom Bazel.
Bron: J.-C. Rebetez, D. Bregnard, Le Jura en Berne, Porrentruy, 2014).
‘Der Dicke Fritz’, le Col des Rangiers
Délemont, Musée jurassien d’art et d’histoire