Christiaan Huygens, de spiraalveer, uurwerken en tijdmeting
21 februari 2025
Op 20 februari jongstleden heeft in het Musée International d’Horlogerie (MIH) in La Chaux-de-Fonds (kanton Neuchâtel) een, letterlijk, gedenkwaardige gebeurtenis plaatsgevonden.
Joost Albers, voorzitter van de Stichting Haegsche Tijd tijdens de openingstoespraak
Op 25 februari 1675 publiceerde het Franse tijdschrift Journal des Sçavans een artikel over een baanbrekende ontdekking en toepassing voor uurwerken: de spiraalveer (le spiral réglant) van Christiaan Huygens (1629-1695).
Het Nederlandse ensemble La Sfera Armoniosa speelde onder het toeziend oog van Christiaan (zie hieronder) composities van zijn vader Constantijn Huygens (1596-1687).
Op dat moment was Huygens als onderzoeksdirecteur van de Académie Royale des Sciences woonachtig in Parijs. Deze spiraalveer, klein in omvang, maar van fundamenteel belang tot op de dag van vandaag voor de horlogeindustrie en precieze tijdmeting in het algemeen, was het (voorlopige?) sluitstuk van een lange zoektocht van diverse Europese wetenschappers.
Isaac Thuret (1630-1706) vervaardigde, voor zover bekend, in 1675 de eerste klok met de spiraalveer in Parijs. Collectie: Bert Degenaar. The Planetarium Zuylenburgh Collectie (Oud-Zuilen).
Journal des Sçavans met het ontwerp van de spiraalveer van Christiaan Huygens. Collectie: Bibliothèque publique et universitaire de Neuchâtel. Rechts: nagebouwd model van de spiraalveer door het restauratiecentrum Musée International d’Horlogerie.
De horlogeindustrie herdenkt in haar wereldhoofdstad en in samenwerking met de Stichting Haegsche Tijd deze nog steeds onmisbare innovatie in een tentoonstelling met unieke uurwerken en documentatie uit deze periode.
(Bron en verdere informatie: Musée International d’Horlogerie; Stichting Haegsche Tijd)
Christiaan Huygens (zittend links) te midden van andere geleerden van zijn tijd. Musée International d’Horlogerie
Impressies van de tentoonsteling
Bernard Vaillant (1632-1698), Christiaan Huygens, 1686
De huidige Nederlandse horlogerie in de tentoonstelling. Het planetarium van Christiaan van der Klaauw in horlogeformaat.