Zwitserse Dijken en Kanalenbouwers

21 september 2020

Zwitserse ingenieurs kunnen niet alleen tunnels  boren en  spoorwegen aanleggen, maar zijn ook kanalengravers en dijkenbouwers. Le Grand-Marais is de regio in het Drie-Meren-Land ((Drei-Seen-Land/le Pays des Trois Lacs), de meren van Neuchâtel (Neuenburg), Bienne (Biel) en Morat (Murten, en strekt zich uit over de kantons Bern, Freiburg, Solothurn, Waadt en Neuchâtel.

Na de laatste ijstijd was er een groot meer van ruim 100 kilometer lengte, dat zich uitstrekte van Yverdon-les-Bains tot Solothurn.  De woeste rivieren de Aare en Thielle doorkruisten deze regio en zorgden voor veel overstromingen.

Pas in de tweede helft van de negentiende eeuw werd het technisch mogelijk de waterhuishouding van deze rivieren (en de Seyon bij Neuchâtel) te reguleren.

Dit is de zogenaamde Jurawatercorrectie (La Correction des Eaux du Jura/Juragewässerkorrektion). Deze vond plaats in twee etappes.

De eerste van 1868-1891. De Aare werd omgeleid in het meer van Biel door  het graven van een kanaal tussen Aarberg en Hagneck. Daarnaast werden drie andere kanalen gegraven: tussen het meer van Morat en het meer van Neuchâtel het kanaal la Broye, tussen het meer van Bienne en het meer van Neuchâtel, het kanaal van Thielle en het kanaal tussen Nidau-Büren.

Bij Hagneck onstond ook een van de eerste Hydro-elektrische werken, de BKW (Bernische Kraftwerke). Het waterpeil van de meren zakte door deze projecten bijna drie meter. Dit leidde weer  leidde tot nieuwe agrarische-, natuur- en ontspanningsgebieden.

Ook het eiland (St. Peter (île St. Pierre/St. Petersinsel), verblijfplaats van Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) in 1765, werd door het zakken van het waterpeil een schiereiland.

Lang ging het goed. Tot in 1954 en 1955 nieuwe overstromingen de ‘fruit- en groenteschuur’, Seeland, van Zwitserland overspoelden. Het antwoord luidde toen dijken bouwen en verhogen bij Epsemos en Hagneck. Dit gebeurde van 1962-1973 in de tweede fase van de Jurawatercorrectie.

Natuur, mens en (agrarische) cultuur kunnen uitstekend samengaan. Dat bewijst dit project in het Drie-Meren-Land. Tegenwoordig staat het gebied onder bescherming van de Fondation suisse pour la protection et l’aménagement du paysage/stiftung Landschaftsschutz Schweiz (zie onder Organisaties).