De Liga van de Ridders van de Lepel
2 juni 2021
De situatie was ernstig aan het begin van de 16e eeuw in Vaud (Pays de Vaud). De katholieke hertog van Savoie, Karel III (1486-1553) wilde de stad Genève onderwerpen na de vlucht van de bisschop en de reformatie.
De relatie bisschop en stad was al lang gespannen en Savoie was de bondgenoot van de bisschop. In 1526 sloot de stad een verdrag met Freiburg en Bern. De stad kon alleen over het meer met haar Zwitserse bondgenoten communiceren en was geblokkeerd over land, dat in bezit was van Savoie.
In Genève bestonden twee partijen. De partij van de Eidgenossen, die voorstander was van een bondgenootschap met de Confederatie van dertien kantons, en die van de Mamelous die zich integendeel aan Savoie wilden onderwerpen.
In oktober 1527 kwamen de ridders van de Mamelous bijeen in de ridderzaal van het kasteel van Bursinel om te overleggen. Een van hen stak tijdens het diner zijn lepel in de lucht en riep uit: “Aussi vrai que je la tiens nous avalerons Genève.” (hoewel ik veel van de stad hou, zullen wij haar inslikken).
de Liga van de Ridders van de Lepel (la ligue des chevaliers de la Cuiller) was geboren. De naam was wellicht ludiek, maar de volgende jaren waren het toneel van een meedogenloze strijd tussen deze Liga en Savoie enerzijds en Genève en Bern en Freiburg anderzijds.
De liga was goed georganiseerd met statuten en ambtenaren. Om er deel van uit te maken, moest men een ridder, abt, prior, banneret en in ieder geval katholiek en een onderdaan van de hertog van Savoie zijn, en voortdurend een gouden of zilveren lepel om zijn hals dragen.
De strijd was in feite een burgeroorlog en een religieus- en dynastiek conflict, zoals dat in de Nederlanden vanaf 1560 in alle hevigheid tot ontwikkeling kwam.
De liga werd snel machtig en bracht Genève steeds verder in het nauw door plunderingen van de omgeving en een belegering.
In 1530 belegerde de Liga Genève. De stad deed vervolgens een beroep op Bern en Freiburg. Zij doorkruisten vervolgens Vaud op weg naar Genève en plunderden en verwoesten alle kastelen van de ridders van de Liga van de Lepel in 1530.
Savoie en de de liga gaven echter niet op en in 1536 werd Genève weer bedreigd. Koning François I van Frankrijk (1494-1547) wilde echter niet dat Savoie te machtig werd en wilde Genève te hulp schieten.
Bern (en Freiburg) besloten opnieuw op te treden om de stad te redden en hun troepen vielen in 1536 weer Vaud binnen. Deze situatie gaf het protestante Bern en het katholieke Freiburg het gewenste voorwendsel om het land van Vaud te onderwerpen en als Untertanengebiet (territoire sujet) tot 1798 te besturen.
(Bron en verdere informatie: www.swisscastles.ch)