Handweberei Tessanda en de European Textile & Craft Award Prijs
11 oktober 2024
De European Textile Academy, een onafhankelijk en internationaal platform voor interdisciplinaire kennisoverdracht in de textielindustrie, organiseert de European Textile & Craft Award.
Het doel is om bijzondere prestaties in hedendaagse en traditionele ambachtelijke en kunstberoepen en hun verbinding met de wereld van design te erkennen. Tessanda ontving de eerste prijs in de categorie Textielambacht in 2024.
Tessanda
De handweverij Tessanda in Sta. Maria (kanton Graubünden) is in 1928 opgericht om vrouwen een baan en de mogelijkheid tot een erkende vakopleiding tot handwever te bieden. Tessanda is opgericht onder het beschermheerschap van de vereniging “Società ütil public Val Müstair”, die al sinds 1910 bestond.
Parallel aan de oprichting van Tessanda richtte de “Società ütil public Val Müstair” ook de beroepsschool Sta. Maria op, die nog steeds actief is en die drie keer per jaar blokcursussen van twee weken voor leerlingwevers uit Zwitserland aanbiedt.
De vakschool in Sta. Maria is de kleinste in Zwitserland en wordt nog steeds gerund door de “Società ütil public Val Müstair”. Tessanda is sinds 1955 een onafhankelijke stichting.
Tegenwoordig is Tessanda een van de drie overgebleven professionele handweverijen in Zwitserland en een belangrijk cultureel erfgoed van Val Müstair. Er wordt nog steeds met de hand geweven op houten weefgetouwen, waarvan sommige meer dan honderd jaar oud zijn. Er werken momenteel 17 opgeleide en ervaren handwevers en naaisters bij Tessanda.
Vlas
Honderd jaar geleden werd er in Val Müstair nog vlas verbouwd. De vrouwen van Val Müstair weefden shirts, beddengoed en keukendoeken enz. met de hand op hun traditionele weefgetouwen van het zelf gesponnen garen. Dit was meestal textiel voor eigen gebruik.
De verwerking van de geoogste vlasplanten tot natuurlijk linnengaren is tijdrovend en arbeidsintensief. Daarom verdwenen de vlasvelden geleidelijk uit Val Müstair en uit Zwitserland. De verwerking werd te duur.
Vlasvelden zijn echter niet alleen een goede bron van garen, ze zijn ook zeer waardevol voor de bevordering van de biodiversiteit. Het natuurpark Biosfera Val Müstair en Tessanda lanceerden daarom in 2021 het project “Vlas herplanten in Val Müstair” (Wiederanbau von Flachs im Münstertal (Val Müstair). Sindsdien hebben twee boeren en verschillende particulieren vlas geplant en geoogst.
In oktober 2023 vond de eerste Flachs-Brächete (vlasbrunch) plaats. Na het oogsten van de gedroogde vlasplanten komen mensen samen om ze samen te verwerken. De stengels worden gerimpeld, gebroken en vervolgens gekafeld op oude apparatuur. En daarnaast is het feest en tijd voor lunch. De afgelopen Brächete heeft op 12 oktober bij Tessanda plaatsgevonden.
(Bron en verdere informatie: Handweberei Tessanda, Sta. Maria)
Museum d’engiadina bassa Scuol
Een tentoonstelling gewijd aan Handweberei Tessanda, inclusief Chalandamarz