Kanton Nidwalden
2 februari 2022
De namen Unterwalden, Obwalden en Nidwalden kwamen in de dertiende eeuw al voor in documenten. Unterwalden betekent letterlijk ‘in het woud’ of ‘inter silvas’ in het Latijn. In 1309 verleende Koning Heinrich VII de Reichsunmittelbarket aan ‘Unterwalden’.
De boerendorpen kregen dezelfde status als steden. Dit was zeer uitzonderlijk. Het geeft ook aan dat deze gemeenschappen al een grote mate van zelfstandigheid, financiële middelen en militaire kracht hadden.
1291-1798
In de loop van de veertiende eeuw ontstonden daaruit de Orte Obwalden en Nidwalden. Deze worden ook in Oorkonde (Bundesbrief) van 1315 genoemd, na de slag bij Morgarten.
Deze Orte hadden maar één stem in de bijeenkomsten (Tagsatzung) met de andere leden van de Eidgenossenschaft. Dit bleef zo tot 1798 (Helvetische Republiek). Obwalden en Nidwalden wisselden jaarlijks hun zetel in de Tagsatzung.
Beide Orte hebben dezelfde historische achtergrond (prehistorie, Kelten, Romeinen, Gallo-Romeinse cultuur en Alemannen). De Alemannische taal en cultuur had rond 900 de Gallo-Romaanse taal en cultuur al vervangen.
Nidwalden volgde in grote lijnen de politieke, economische en culturele ontwikkeling van Obwalden. De belangrijkste grondbezitters in Nidwalden waren het klooster Murbach uit Luzern, het klooster Engelberg en tot 1173 de graven van Lenzburg. In de dertiende eeuw was Habsburg ook hier de belangrijkste macht.
Veehouderij en veehandel waren na de opening van de Gotthardpas rrond 1230 de belangrijkste economische activiteiten. Export van vee en veeproducten naar Italië en import van landbouwproducten uit het Bodenseegebied en Italie vormden de hoofdmoot van de handel. Luzern en Zürich waren de voornaamste marktplaatsen.
De Landsgemeinde werd in de veertiende eeuw de politieke organisatie. Ze is in 1996 afgeschaft.
1798-1848
Nidwalden volgde andere kantons in de expansie naar en bestuur van de Italiaanse Untertanengebiete tot 1798.
Het kanton was een katholiek bastion in de contrareformatie (na 1530) en bleef dat tot en met de Sarnerbund (1832), de Sonderbund (1845) en de Sonderbundskrieg (1847).
Ook verzette Nidwalden zich tegen de Helvetische Republiek (1798-1803) en de Confederatie van 1815. Troepen van de Confederatie bezetten Nidwalden, waarna het kanton alsnog instemde. Het grondgebied van het klooster Engelberg werd als sanctie echter overdragen aan Obwalden.
Heraldiek
De oorsprong van de dubbele sleutel in het wapen van Nidwalden ligt waarschijnlijk in de zegel die al in de veertiende eeuw werd gebruikt om oorkondes te verzegelen.
Een andere uitleg is de sleutel van St. Petrus die Nidwalden voerde als directe afstammelingen van de Romeinen en de eerste bisschop van Rome.
De oorlogszuchtige Paus Julius III (1443-1513) verleende zijn zegen aan deze legende als erkenning voor de militaire steun van Nidwalden aan zijn militaire campagne in Italië.
Zoals bekend leidde dit militaire avontuur tot de nederlaag bij Marignano in 1515. Duizenden Eidgenossen en Nidwalders hadden de sleutel van St. Petrus toen hard nodig.
(Bron: B. Meier, Von Morgarten bis Marignano, Baden 2015; www.nidwalden.ch).