De twee torens van de San Gian
20 januari 2023
De eerste vermelding van de kerk van San Gian (Sint Johan) in Celerina (Schlarigna in de Romaanse taal, kanton Graubünden) dateert uit 1320. In 1478 vonden de uitbreiding van het schip naar het westen, het gewelf van het koor en de bouw van de nieuwe toren plaats. Op 10 juni 1682 sloeg de bliksem in de grote toren. Het dak van de toren en de klok zijn er sindsdien niet meer.
Deze kerken zijn weliswaar klein, maar hebben door hun ligging op een verhoging monumentale uitstraling. In heel Graubünden zijn ze te zien. De kerk heeft niet alleen een prominente ligging, maar ook twee torens en een opmerkelijk interieur.
De kleinste, Romaanse toren is rond 1300 gebouwd. De kerk was toen nog naar het oosten gericht. In 1478 vond er een vergroting van de kerk plaats en ze werd meer naar het westen gedraaid. De Romaanse toren werd in dit nieuwe geheel geïntegreerd. Pas in 1520 was de bouw van de nieuwe laatgotische toren klaar.
Deze stond wel op de juiste plaats van de gedraaide kerk. De Romaanse toren kon echter niet meer verwijderd worden zonder de nieuwe kerk aan te tasten. Om deze praktische reden bleef hij staan.
Wellicht was het de voorzienigheid, want in 1682 vernietigde blikseminslag het dak en de klok van de nieuwe toren. Deze is niet meer hersteld, omdat het dorp 1665 een toren met klok in het centrum had gebouwd.
De buitenkant van de San Gian is sober. Het interieur is echter uniek. Het houten plafond uit 1478 is een van de fraaiste en best bewaarde van het kanton, samen met de dorpskerken in Pontresina en Bergün/Bravuogn.
Het wapen van brandend hout van de heren van Brandis
De Bisschop van Chur, Ortlieb van Brandis, heer van Brandis van Maienfeld, liet zijn familiewapen en het wapen van de Gottesnhausbund (de steenbok) en zijn wapen (steenbok en brandend hout) als bisschop Ortlieb van Brandis in het plafond aanbrengen. Het kasteel van Brandis heeft overigens een fresco van de Waltensburger Meister.
De kerk heeft ook een aantal fresco’s uit de vijftiende eeuw. In de reformatie zijn deze wilt overgekalkt en mede daardoor in redelijke goede staat.
Quelle: R. Muggli, O. Emmenegger, Kirche San Gian bei Celerina/Schlarigna, Bern 1993
De beroemdste inwoner van Celerina, de Bondspresident Anton Ganzoni