De Fondation Beyeler verenigt kunst en natuur
9 november 2026
Kunst, architectuur en natuur zijn sinds de oprichting van de Fondation Beyeler onlosmakelijk met elkaar verbonden. Met het nieuwe ensemble krijgt dit harmonieuze samenspel nieuwe ruimtes en perspectieven.
Het Beyeler Museum van Renzo Piano, het Wyss Museum en het Ammann Paviljoen van Peter Zumthor, evenals de gerestaureerde historische gebouwen, liggen ingebed in het museumpark. Dit sluit direct aan op het aangrenzende landschapspark Wiese. De kunstwerken, gebouwen en tuinen van de Fondation Beyeler vormen samen één geheel: een ensemble.
Een bezoek aan de Fondation Beyeler voert dan ook voortdurend van binnen naar buiten: van kunst naar architectuur, vanuit de tentoonstellingsruimtes naar het park en verder, met uitzicht op het omringende landschap. In het bestaande Beyeler Museum opent de architectuur zich met grote ramen naar de natuur met een weids uitzicht over het park en de velden tot aan de Tüllinger Hügel.
Het Wyss Museum
Wyss Museum, Ammann Paviljoen en het poortgebouw Erlen
In het nieuwe Wyss Museum wordt deze nauwe relatie met de omgeving voortgezet. De plattegrond houdt rekening met eeuwenoude bomen en biedt ruimte aan een honderd jaar oude ginkgo, een mammoetboom en een groep platanen. Hoge ramen brengen de omringende natuur de tentoonstellingsruimtes binnen, terwijl regionale Jurakalksteen de gevel en het interieur karakter geeft.
Het Ammann Pavillon
Het Ammann Paviljoen is vrij toegankelijk: een publieke lounge waar bezoekers kunnen verblijven en ontspannen, elkaar ontmoeten en samenzijn. ’s Avonds biedt het ruimte aan een gevarieerd cultureel programma met concerten, kunstenaarsgesprekken, films en performances.
Het Erlen Torhaus
Het Erlen Torhaus markeert de overgang tussen de openbare ruimte en het ensemble van de Fondation Beyeler. Het is ondergronds verbonden met het Wyss Museum en is ingericht als kantoorruimte.
Kunst en natuur
Ook de kunst reikt verder dan de museumzalen. In het bestaande Beyeler Park vinden kunstwerken al lange tijd hun plek tussen hoge bomen, rododendrons en vijvers. Sommige worden ze als zitgelegenheid gebruikt, zoals de banken van Jenny Holzer. Andere begeleiden het park door de seizoenen heen, waaronder sculpturen van Alexander Calder, Ellsworth Kelly, Thomas Schütte, Philippe Parreno en het kunstenaarsduo Fischli/Weiss.
Met de uitbreiding wordt de historische landschapstuin openbaar toegankelijk en verdubbelt de oppervlakte van het Beyeler Park. Ook in het nieuwe gedeelte ligt een waterlelievijver, omringd door eeuwenoude, monumentale bomen. In dit door stenen muren omsloten park leeft een grote verscheidenheid aan planten en dieren, waaronder beschermde soorten. Er zijn kunstwerken van onder anderen Louise Bourgeois, Pierre Huyghe en Rachel Whiteread te ontdekken.
Vanaf het voorjaar van 2027 komt er bovendien een tuin bij, op de plek waar het pad naar het beschermde natuurgebied Landschaftspark Wiese voert.
De Villa
De historische gebouwen
In de villa bevindt zich het restaurant, met een vernieuwde kamer rond de open haard en een uitgebreid terras met uitzicht op het park.
Het Ammann Atelier
In het Ammann Atelier zijn nieuwe ruimtes ingericht voor workshops en educatieve kunstprogramma’s. Daarnaast is er een salon met een hifi-geluidsinstallatie en een Artist Record Collection, waar regelmatig bekende kunstenaars en musici hun favoriete vinylplaten laten horen. De Folly is een kleine, experimentele projectruimte in de vorm van een tempel voor de muzen.
De Orangerie
Ook de historische oranjerie krijgt een nieuw leven. Ontwerpster India Mahdavi heeft haar omgevormd tot een kas met een plantenwinkel. Hier groeien onder meer planten die door klimaatverandering in de toekomst ook in Zwitserland een grotere rol zouden kunnen spelen.
De openingstentoonstelling ‘Constellations’ neemt alle museumgebouwen en het volledige Beyeler Park in gebruik. De tentoonstelling is van het najaar van 2026 tot het najaar van 2027 te zien en verandert met de seizoenen.
Conclusie
Men kan zich ook afvragen of de natuur in de Fondation Beyeler de menselijke kunst niet overtreft. De impressionisten en hun opvolgers hebben hun weergave van de natuur vaak midden in diezelfde natuur tot uitdrukking gebracht. Toch is de natuur, in al haar facetten, evolutie en ontwikkeling, het onovertroffen kunstwerk op deze planeet.
Wolfgang Tillmans, Tree filling window, 2002. Sammlung: Fondation Beyeler
De Fondation heeft de hoogste vormen van menselijke kunst een plek gegeven in en tussen dit kunstwerk. Alleen dat is al een onovertroffen kunstwerk. Enkele kilometers verderop biedt ook het Vitra Design Museum ruimte aan de natuur, maar dan op een ander gebied van menselijke kunst.
Het Beyeler Museum
Men kan ook de vraag stellen of de natuur niet de menselijke kunst in de Fondation overtreft. De impressionisten en hun volgers hebben veelal midden de natuur hun weergave van de natuur tot uitdrukking gebracht. De natuur in al haar facetten, evolutie en ontwikkeling is echter het tot dusverre onovertroffen kunstwerk op deze planeet.
De Fondation heeft de hoogste menselijke kunst echter in en tussen dit kunstwerk een plaats gegeven. Dat op zich is al een onovertroffen kunstwerk. Met de kanttekening dat enkele kilometers verderop het Vitra Design Museum op een ander gebied van menselijke kunst de natuur ook de ruimte geeft.
(Bron en verdere informatie: Fondation Beyeler)
